De bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen (IVOR nr. 113) 2018/166:166 De markt voor bestuurders versus de perfect competitieve markt

De bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen (IVOR nr. 113) 2018/166

166 De markt voor bestuurders versus de perfect competitieve markt

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Naast schaarste en inelasticiteit kenmerkt de markt voor bestuurders zich door diverse andere imperfecties. Deze imperfecties worden voor het voetlicht gebracht wanneer de markt voor bestuurders wordt afgezet tegen een perfect competitieve markt. Tussen deze beide markten blijkt de grootste discrepantie te bestaan.1

Het eerste verschil heeft betrekking op het aantal kopers en verkopers. In een perfect competitieve markt is een groot aantal kopers en verkopers aanwezig. De markt voor bestuurders laat het tegenovergestelde beeld zien. De vraagzijde bestaat uit slechts een relatief klein aantal ondernemingen dat een bestuurder zoekt en de aanbodzijde bestaat uit slechts een relatief klein aantal gekwalificeerde en beschikbare kandidaten. Het lage aanbod en de lage vraag zorgen ervoor dat er weinig wordt ‘gehandeld’, waardoor er op de markt van bestuurders geen sprake is van een hoge mate van liquiditeit.

Een volgend verschil heeft te maken met de vrije toegang tot de markt. Hoe gemakkelijker een markt te betreden is, des te competitiever deze markt is. De markt voor bestuurders is moeilijk te betreden, onder meer vanwege de benodigde ervaring, opleiding, specifieke vaardigheden en kennis.2 De toegang tot de markt is dus beperkt.

In tegenstelling tot hetgeen Ira Kay beweert, kenmerkt de bestuurdersmarkt zich tevens door non-transparantie. Er is geen centrale marktplaats aanwezig (zoals bijvoorbeeld de aandelenmarkt) en het inwinnen van informatie is kostbaar. Daar komt bij dat aan de aanbodzijde niet iedereen altijd op de hoogte is dat een onderneming op zoek is naar een nieuwe bestuurder. Er wordt door de raad van commissarissen veelal in discretie gezocht naar een geschikte kandidaat. Een open sollicitatie behoort niet tot de mogelijkheden. En ook de vraagzijde wordt geconfronteerd met ruis en vaak met de niet-beschikbaarheid van relevante gegevens.

De perfect competitieve markt en de markt voor bestuurders verschillen tevens op het gebied van homogeniteit en heterogeniteit van de producten. Iedere bestuurder is anders. Onderling verschillen bestuurders met betrekking tot onder meer hun ervaring, opleiding, specifieke kennis en vaardigheden, charisma en sociale netwerk. In tegenstelling tot een efficiënte markt met homogene producten is er volgens Van Ees et al. derhalve sprake van een hoge mate van heterogeniteit op de markt voor bestuurders. Zij concluderen dan ook dat de markt voor bestuurders vele imperfecties vertoont. Dit geldt zowel voor Nederland als daarbuiten.

Deze imperfecties worden tevens duidelijk als we kijken naar de uitruil tussen prijs en kwaliteit op de arbeidsmarkt voor bestuurders. Wanneer goederen en diensten worden gekocht dan wordt aangenomen dat zowel prijs als kwaliteit concurrerend werken. Een koper kan de voorkeur hebben voor een kwalitatief minder product boven eenzelfde soort product van betere kwaliteit als het verschil in prijs voldoende is. Op eenzelfde manier zal een onderneming die op zoek is naar het aannemen van een nieuwe bestuurder op een open markt een afweging moeten maken tussen de verwachte toekomstige prestatie en het vereiste loon van verschillende kandidaten. De arbeidsmarkt voor bestuurders blijkt niet zo te werken. Onder meer omdat raden van commissarissen eerst een geschikte kandidaat selecteren en pas nadat zij de kandidaat benaderd hebben, gaan nadenken over de bezoldiging van de kandidaat.3

Opgemerkt dient te worden dat de meeste markten in meer of mindere mate afwijken van het theoretische ideaalbeeld. De mate waarin een markt afwijkt van de perfect competitieve markt geeft aan in hoeverre er sprake is van een efficiënt werkende markt. Niet alleen tussen het theoretische ideaalbeeld en de markt voor bestuurders bestaat de grootste discrepantie, maar ook in vergelijking met bijvoorbeeld de aandelenmarkt of het arbeidsmarktsegment van fabrieksarbeiders kan worden geconcludeerd dat de markt voor bestuurders zich aan het andere eind van het spectrum bevindt. Volgens van Ees et al. sluit de markt voor topbestuurders daarom eerder aan bij krachten die bestaan voor unieke producten zoals topatleten, musici, artiesten, auteurs etc. Voor daadwerkelijk unieke producten bestaat per definitie geen markt.4

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.