1.4.3 Rechtsgevolgen van ongelegitimeerd afgebroken onderhandelingen in het Duitse recht

Anders dan in het Nederlandse recht, kent het Duitse recht, wanneer het aankomt op de sancties in verband met ongelegitimeerd afgebroken onderhandelingen, niet de mogelijkheid om de ten onrechte afbrekende partij te dwingen om door te onderhandelen. Een vordering uit ongelegitimeerd afgebroken onderhandelingen vertaalt zich nagenoeg altijd in schadevergoeding. Slechts indien er sprake is van een weigering om bijvoorbeeld aan een bepaalde, overeengekomen of wettelijke vorm te voldoen of indien er sprake is van een toezegging om tot de eigenlijke contractsluiting over te gaan, kan dit anders liggen.1 Gehrlein2 merkt op dat een vordering tot het sluiten van de overeenkomst over de totstandkoming waarvan werd onderhandeld of compensatie voor het niet tot stand komen daarvan in beginsel slechts mogelijk is indien a) een verplichting tot het sluiten van een dergelijke overeenkomst uit de feiten valt te destilleren waarvan b) de inhoud in voldoende mate bepaalbaar is (zij het af te leiden uit de inhoud van de onderhandelingen die partijen met elkaar hebben gevoerd of door middel van rechterlijke aanvulling op basis van de wet, de gewoonte of de goede trouw).

Indien sprake is van schadevergoeding naar Duits recht op grond van ongelegitimeerd afgebroken onderhandelingen, beperkt zich de schadevergoedingsverplichting in beginsel tot vergoeding van de zogenaamde "Vertrauensschaden".3 Dit komt overeen met vergoeding van het negatief contractsbelang,4 waarbij de teleurgestelde partij in de positie moet worden gebracht waarin hij zou zijn komen te verkeren indien de onderhandelingen niet zouden hebben plaatsgevonden.5 Dat betekent dat in beginsel alle kosten die in het kader van de onderhandelingen zijn gemaakt en die geen toegevoegde waarde (meer) hebben, voor vergoeding in aanmerking komen.6 Naar ik meen is hier sprake van een ruimer schadebegrip (bij vorderingen uit afgebroken onderhandelingen) dan onder het Nederlandse recht. In hfdst. 4 betoog ik, dat naar Nederlands recht slechts die kosten voor vergoeding in aanmerking komen die uitstijgen boven de kosten die naar verkeersopvatting als redelijkerwijs te verwachten acquisitiekosten kunnen worden beschouwd, zodat een deel van de in het kader van de onderhandelingen gemaakte kosten wel haast per definitie voor eigen rekening dienen te blijven (uitzonderingen bij opzettelijke schadetoebrenging daargelaten).