76 Toename van de variabele beloning in Duitsland

Nederland staat in Europa niet alleen in de (recente) stijging van de verhouding van de variabele beloning ten aanzien van het vaste salaris. De toename van variabele beloning in Europa wordt gekenschetst door de ontwikkeling die variabele beloning in Duitsland heeft doorgemaakt. Duitsland kent, evenals Nederland, tot 1997 een bescheiden aandeel variabele beloning. Van de totale bezoldiging is tot 1997 ongeveer 16% variabel. Vanaf 1997 neemt het percentage variabele beloning in Duitsland drastisch toe. Een belangrijke reden voor deze toename in variabele beloning wordt gevonden in de aanpassing van het Aktiengesetz in 1998. Voor 1998 is het beursgenoteerde ondernemingen niet toegestaan aandelen uit te vaardigen of in te kopen om daarmee te voldoen aan de optierechten die door bestuurders worden uitgeoefend. Aandelengerelateerde variabele beloning is derhalve voornamelijk gekoppeld aan ‘convertibel bonds’ en ‘warrant bonds’. Voor toekenning van deze ‘bonds’ is een ¾ meerderheid nodig van de aandeelhouders van de onderneming op grond van § 221 AktG. Aandeelhouders zijn terughoudend bij het geven van toestemming voor een te hoog percentage van deze vorm van belonen vanwege de mogelijke verwatering van hun aandelenkapitaal in de onderneming. De beperkingen voor het uitvaardigen of inkopen van aandelen worden opgeheven door invoering van de KonTrag van 27 april 1998. Op grond van deze wet wordt het inkopen van aandelen gedereguleerd. In het bijzonder maakt het nieuwe § 71 Abs 1 nr. 8 AktG het mogelijk voor de raad van commissarissen om door de aandeelhouders bevoegd te worden aandelen in te kopen zonder een vooraf aangeduide reden, mits de inkoop van aandelen plaatsvindt binnen een periode van 18 maanden nadat de aandeelhouders de toestemming hebben gegeven en het percentage ingekochte aandelen niet boven de 10% van het uitstaande kapitaal uitkomt. Deze aanpassing in 1998 resulteert in een drastische toename van aandelenbeloningsplannen voor bestuurders.1

In 2005 is het variabele deel van de beloning al gegroeid tot 70% (40% korte termijn bonussen en 30% lange termijn beloningen). In de jaren erna blijft het aandeel variabele beloning stijgen, totdat de financiële crisis uitbreekt en het aandeel variabele beloning ook in Duitsland voor een korte periode iets afneemt. In 2009 ontvangt de CEO van een onderneming met een beursnotering aan de DAX gemiddeld 33,2% vast salaris, 44,4% korte termijn bonussen en 22,4% lange termijn beloningen.2