6.3.2 Wettig én overtuigend bewijs

In het vorige hoofdstuk kwam naar voren dat officieren van justitie menen dat er vaak verschillend wordt geoordeeld over de bewijsconstructie in strafzaken, waarbij rechters hier vaker dan officieren van justitie twijfels bij zouden hebben. Ook veel rechters blijken dit verschil met officieren van justitie te ervaren. Zij zeggen bij de bewijsbeslissing vaak wel een kleine onzekerheidsmarge te willen hanteren, of als het ware een sprong te willen maken, maar dat de onzekerheid die officieren accepteren wanneer het bewijs op verschillende manieren kan worden geïnterpreteerd, nog groter zou zijn.

Ook tussen rechters onderling zou een dergelijk verschil bestaan. Zo kan het voorkomen dat een verdachte door de rechtbank wordt veroordeeld, terwijl de officier van justitie (gedeeltelijk) vrijspraak eiste: ‘Onlangs heeft de rechtbank twaalf woninginbraken aan elkaar geknoopt, terwijl de officier bij de helft wilde vrijspreken.’ Hoewel veel rechters zeggen terughoudend te willen omgaan met de interpretatie van bewijsmiddelen, wordt door hen ook regelmatig gesteld dat het bewijsrecht slechts weinig houvast biedt. Voor hen staat vast dat bewijswaardering een kwestie is van ‘mensenwerk’: er moeten inschattingen en afwegingen worden gemaakt die per rechter verschillend kunnen uitvallen. Het element overtuiging in het bewijsrecht kan daarbij een grote rol spelen.