4.3.1 Coassurantie

Coassurantie is, zoals gezegd, een vorm van risicospreiding waarbij meerdere verzekeraars, ieder voor zich, een bepaald gedeelte van een risico op zich nemen.1 Het woord coassurantie betekent dat met elkaar (uitgedrukt door het woordje ‘co’) risico’s worden verzekerd.2

Bij ‘ad hoc’ coassurantie verbindt, juridisch gezien, iedere verzekeraar zich afzonderlijk tot het doen van een uitkering tegenover de verzekeringnemer. Het ‘ad hoc’ aspect ziet erop dat meerdere verzekeraars met elkaar een bepaald specifiek risico op een bepaald moment verzekeren. Ad hoc coassurantie moet worden onderscheiden van de verzekering in coassurantiepools waarbij sprake is van een groep verzekeraars die op basis van tevoren besproken voorwaarden een bepaalde categorie risico’s verzekeren. Ik kom daar hieronder in par. 4.3.4 op terug. Hoewel de verzekeraars dus met elkaar hetzelfde risico verzekeren, sluiten zij ieder afzonderlijk voor het gedeelte dat hen aangaat de verzekeringsovereenkomst. De verzekerde of verzekeringnemer heeft daarmee een verzekeringspolis die recht geeft op uitkering onder de polis bij alle daarop vermelde verzekeraars voor de gedeelten die hen aangaan. Er is – juridisch gezien – dus geen sprake van hoofdelijkheid.3 Op de verzekeringspolis zullen alle verzekeraars en hun aandelen in het risico staan vermeld.

Coassurantie is vaak grensoverschrijdend. Risico’s die in coassurantie worden verzekerd zijn vaak internationaal. Ook in het buitenland wordt deze wijze van risicospreiding dus benut. In België wordt coassurantie aangeduid als medeverzekering.4 In Duitsland wordt gesproken van ‘Mitversicherung’. In Engeland spreekt men van ‘coinsurance’ en in Frankrijk van ‘coassurance’. Coassurantie die zich uitstrekt over meerder lidstaten van de Europese Unie wordt communautaire coassurantie genoemd. In de Wet financiële dienstverlening (Wft.) wordt dit begrip gedefinieerd als een directe schadeverzekering betreffende grote risico's, in co-assurantie gesloten, waarbij: a. de schadeverzekeraar die als eerste schadeverzekeraar optreedt, zijn verplichtingen uit hoofde van de schadeverzekering is aangegaan vanuit een vestiging in een andere lidstaat dan de lidstaat waarin ten minste een van de overige co-assuradeuren zulks heeft gedaan; en b. het risico in een lidstaat is gelegen. Op dit grensoverschrijdende aspect van coassurantie alsmede de rol van de eerste of bovenstaande verzekeraar kom ik terug onder 4.6.

Coassurantie is te beschouwen als een vorm van horizontale risicospreiding.5 Daarmee wordt bedoeld dat het risico op horizontale wijze wordt verdeeld tussen verzekeraars. Iedere verzekeraar staat in dezelfde verhouding tot de verzekeringnemer. Daarbij draagt elke verzekeraar een bepaald gedeelte van het risico, bijvoorbeeld 20% of 30%, en met elkaar verzekeren zij het volledige risico voor 100%. De verzekeringnemer kan iedere verzekeraar voor het gedeelte aanspreken waarvoor zij hebben getekend. Dat is anders bij herverzekering of reassurantie. Het gaat dan om een vorm van verticalerisicospreiding. Hoe dat werkt, bespreek ik in de volgende paragraaf.