Aandeelhoudersverantwoordelijkheid (VDHI nr. 129) 2015/3.8.5:3.8.5 De jaarrekeningprocedure

Aandeelhoudersverantwoordelijkheid (VDHI nr. 129) 2015/3.8.5

3.8.5 De jaarrekeningprocedure

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Ten slotte wordt ook in het kader van de jaarrekeningprocedure het begrip ‘belanghebbende’ gehanteerd. Indien wordt getwijfeld aan de juistheid van de jaarrekening, het jaarverslag en/of aan de overige gegevens is het mogelijk om daarover een verzoekschrift in te dienen bij de Ondernemingskamer van het Hof Amsterdam.1 Op grond van artikel 2:448 lid 1 onder a BW is ‘iedere belanghebbende bevoegd tot het indienen van een dergelijk verzoek op grond van artikel 2:447 BW.2 De vraag die daarbij naar voren komt is wie dan als belanghebbende in de zin van artikel 2:448 BW kan worden gekwalificeerd. Hoewel in de wetsbepaling ‘iedere belanghebbende’ is opgenomen, betekent dit niet dat één ieder als belanghebbende kan worden gekwalificeerd;3 er moet wel sprake zijn van een belang.4 In de jurisprudentie en literatuur heeft zich een twee-kringen-leer5 ontwikkeld, waarbij twee groepen van belanghebbenden, die beiden als belanghebbende in de zin van het voornoemde artikel kunnen kwalificeren, van elkaar worden onderscheiden.6

Tot de eerste kring van belanghebbenden behoren ‘de bij de onderneming betrokkenen ter bescherming van wier belangen de jaarrekeningprocedure in het leven is geroepen’.7 Volgens de Hoge Raad en/of de Ondernemingskamer behoren de navolgende (categorieën van) belanghebbenden tot deze kring:8

–

aandeelhouders;9

–

werknemers;10

–

de Ondernemingsraad;11

–

deelgerechtigden in de winst;12

–

houders van certificaten met vergaderrecht/met medewerking van de vennootschap uitgegeven certificaten;13

–

leden van een coöperatie;14

–

voormalig aandeelhouders, voor zover zij in het relevante boekjaar aandeelhouder waren15 of hun aandelen hebben overgedragen voor een prijs die afhankelijk was van de relevante jaarrekening;16

–

aandeelhouders17 en certificaathouders18 van de moedervennootschap met betrekking tot de jaarrekening van de dochtervennootschap;

–

crediteuren van de moedervennootschap met betrekking tot de jaarrekening van de dochtervennootschap;19 en

–

wellicht houders van converteerbare obligaties of warrants.20

Algemeen lijkt te worden aangenomen dat in ieder geval de aandeelhouders, certificaathouders, degenen die een aan de winst gerelateerd recht hebben en de Ondernemingsraad tot de eerste kring behoren. Deze belanghebbenden hoeven in het kader van de procedure hun belang in beginsel niet te bewijzen. Er wordt verondersteld dat zij een belang hebben. Wanneer de rechtspersoon stelt (en bij betwisting bewijst) dat de verzoeker geen belang heeft bij het achterwege laten van wijziging van de tekortkoming, kan een belanghebbende die in beginsel tot de eerste kring behoort alsnog buiten de kring van belanghebbenden in de zin van artikel 2:448 BW vallen en dus niet-ontvankelijk zijn in zijn of haar verzoek.21

Tot de tweede kring van belanghebbenden behoren degenen die niet tot de kring van ‘de bij de onderneming betrokkenen ter bescherming van wier belangen de jaarekeningprocedure in het leven is geroepen’.22 Zij dienen hun belang te stellen en bij betwisting aannemelijk te maken.23 Dit belang moet gelegen zijn in een specifiek en concreet nadeel, verbonden aan de wijze van inrichting van de jaarrekening.24 Hierbij kan onder meer worden gedacht aan de bestuurder, schuldeisers, concurrenten, verzekerden of vakbonden.25 Ook de stichting of vereniging met volledige rechtsbevoegdheid kan een belanghebbende zijn, wanneer de vordering strekt tot bescherming van gelijksoortige belangen van andere personen, voor zover zij deze belangen ingevolge haar statuten behartigt.26 Willems merkt in dit verband op dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat er hoge drempels worden opgeworpen om aan de kwalificatie van belanghebbenden te voldoen.27

Opvallend voor het antwoord op de vraag wie de wetgever beschouwt als belanghebbende bij de vennootschap is in dit verband vooral de tweede kring van belanghebbenden. Het valt op dat door de acceptatie van deze kring van belanghebbenden een zeer ruime reikwijdte van het begrip wordt gecreëerd. In beginsel wordt blijkens het criterium verondersteld dat iedereen als belanghebbende kan worden gekwalificeerd, zolang deze maar een voldoende specifiek en concreet nadeel kan aantonen.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.