8.7 Bijzondere rechtsvormen (hoofdstuk 7)

In hoofdstuk 7 komen bijzondere rechtsvormen aan de orde. Allereerst de kerkgenootschappen. Onduidelijk is of rechtsvormwijziging van een kerkgenootschap in een privaatrechtelijke rechtspersoon, niet zijnde een kerkgenootschap, mogelijk is. Voor zover die vraag bevestigend moet worden beantwoord, is onduidelijk of een dergelijke rechtsvormwijziging geregeerd wordt door artikel 2:18 BW. Rechtsvormwijziging van een privaatrechtelijke rechtspersoon, niet zijnde een kerkgenootschap, in een kerkgenootschap wordt geregeerd door artikel 2:18 BW.

Een tweede categorie bijzondere rechtsvormen is de personenvennootschap. Op dit moment is een wetsvoorstel personenvennootschappen (Titel 7.13 BW) in voorbereiding op grond waarvan rechtsvormwijziging van een openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (OVR) in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid en andersom wordt geïntroduceerd. Voor de rechts-vormwijziging van een OVR in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid zijn vereist:

Voor de rechtsvormwijziging van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in een OVR zijn vereist:

In internationaal verband hebben zowel EESV, SE als SCE rechtspersoonlijkheid. Tot op heden komen de grensoverschrijdende vormen van samenwerking zoals EESV, SE en SCE (nog) niet goed van de grond. Ik meen dat dit meer het gevolg is van het ontbreken van een echt grensoverschrijdend karakter omdat het EESV, de SE en de SCE nationale instrumenten zijn, dan van een afwachtende houding van voorzichtige, behoudend ingesteld juristen en ondernemers.

De SE en de SCE hebben rechtspersoonlijkheid op basis van de toepasselijke verordening. Het EESV bezit nog geen rechtspersoonlijkheid op basis van de verordening, wel op basis van de implementatiewetgeving in Nederland. Elk van genoemde rechtspersonen kent een beperkte mogelijkheid van rechtsvormwijziging. De regeling daarvoor is vastgelegd in de betreffende Verordening en Uitvoeringswet. De regeling van SE en SCE is vrijwel identiek.

Een EESV kan van rechtsvorm worden gewijzigd in een cooperatie met wettelijke aansprakelijkheid. Een cooperatie (U.A., W.A. of B.A.) kan van rechtsvorm gewijzigd worden in een EESV. Een SE kan van rechtsvorm worden gewijzigd in een naamloze vennootschap en vice versa. De mogelijkheid van rechtsvormwijziging van en in een SCE is beperkt tot de rechtsvorm cooperatie.

Rechtsvormwijziging zie ik als een vorm van statutenwijziging. Het ligt daarom voor de hand dat rechtsvormwijziging vanuit een openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid, EESV, SE of SCE in een door Boek 2 BW geregelde rechtspersoon in Boek 2 BW opgenomen zou worden. De bepaling voor rechtsvormwijziging naar een openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid, EESV, SE dan wel SCE kan dan gehandhaafd blijven op de plaats waar het nu geregeld is (of: wordt).