8.5 Bestaande rechtsverhoudingen (hoofdstuk 5)

In hoofdstuk 5 is aandacht besteed aan de gevolgen van rechtsvormwijziging voor bestaande rechtsverhoudingen als bijvoorbeeld overeenkomsten. De vraag of en in hoeverre overeenkomsten onverminderd van kracht blijven, dient beantwoord te worden aan de hand van de algemene bepalingen van Boek 2, Boek 3 en Boek 6 BW. Een specifieke regeling voor rechtsvormwijziging zoals die voor juridische fusie en splitsing geldt, lijkt voor rechtsvormwijziging niet noodzakelijk aangezien de algemene leerstukken tot een bevredigend resultaat leiden.

Overheden kunnen ook als contractspartij optreden. Voor overheden gelden in beginsel dezelfde wettelijke regelingen als voor private partijen, zij het dat soms de uitwerking anders kan zijn vanwege de bescherming van het algemeen belang.

Voor de notariële praktijk is het van belang dat in erfrechtelijke bevoordelingen aandacht besteed wordt aan de mogelijkheid van rechtsvormwijziging van de begiftigde. Hiervoor kan een beschermende voorziening in schenkingsakte of testament opgenomen worden.

Een algemeen nut beogende instelling (anbi) kan na rechtsvormwijziging de anbi-status behouden indien ook na rechtsvormwijziging aan alle anbi-voorwaarden voldaan wordt. Het is wel noodzakelijk de Belastingdienst op de hoogte te stellen van een rechtsvormwijziging zodat nagegaan kan worden of de anbi-status terecht behouden blijft.

Het is niet altijd duidelijk wat het gevolg is van vergunningen die op naam staan van een rechtspersoon die van rechtsvorm is gewijzigd. Afhankelijk van de soort vergunning en de voorwaarden, kan het noodzakelijk zijn opnieuw een vergunning aan te vragen omdat deze door de rechtsvormwijziging vervallen is. In andere gevallen kan volstaan worden met wijziging van de tenaamstelling van de vergunning.

Notarissen moeten zich realiseren dat het mogelijk is in de statutaire blokkeringsregeling van een kapitaalvennootschap rechtsvormwijziging als aanbiedingsgrond op te nemen. Rechtsvormwijziging kan leiden tot een wijziging van zeggenschap op grond waarvan de statutaire blokkeringsregeling nageleefd moet worden. Bij rechtsvormwijziging van een naamloze vennootschap in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid is hiervan geen sprake. Indien een aandeelhouder of lid opzegt bij rechtsvormwijziging van een kapitaalvennootschap in een vereniging, cooperatie of onderlinge waarborgmaatschappij (of andersom) kan wel van 'change of control' sprake zijn. Bij rechtsvormwijziging van of in een stichting is 'change of control' het uitgangspunt.