4.2.1 Legitiem doel

Het bestaan van een wettelijke grondslag is op zichzelf niet voldoende om een grondrecht te beperken.1 Het evenredigheidsbeginsel vereist immers dat de beperking wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel. De verwijzing naar ‘legitimiteit’ impliceert dat niet iedere doelstelling van voldoende gewicht is om een beperking van een grondrecht te rechtvaardigen. De voorwaarde van een legitiem doel moet niet worden verward met de vaststelling van een beperking van een grondrecht. De vraag of een grondrecht beperkt is, gaat altijd vooraf aan de evenredigheidstoets.2 Bij de beoordeling van de legitimiteit van de doelstelling vindt evenmin een afweging plaats tussen het legitieme doel en het door de beperking geraakte belang; er wordt alleen vastgesteld of het doel op zichzelf legitiem is.

Een doelstelling is legitiem als zij overeenkomt met maatschappelijke waarden in een democratische samenleving.3 Sommige grondrechtencatalogi bepalen expliciet welke waarden als legitieme doelstellingen worden beschouwd.4 Daarnaast kan een legitieme doelstelling worden afgeleid uit meer algemeen geformuleerde rechtsbeginselen.5 De bescherming van een ander grondrecht kan op zichzelf een legitiem doel opleveren.6 Legitieme doelstellingen kunnen ook voortvloeien uit het algemeen belang. Het is niet ongebruikelijk dat deze categorieën overlappen. Zo volgt uit de rechtspraak van het Hof van Justitie dat onder ‘erkende doelstellingen van algemeen belang’ onder meer het bevorderen van de naleving van fundamentele rechten en beginselen die zijn beschermd in de Unie moet worden begrepen.7