De bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen (IVOR nr. 113) 2018/80:80 Bezoldiging als prikkel in plaats van beloning

De bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen (IVOR nr. 113) 2018/80

80 Bezoldiging als prikkel in plaats van beloning

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De bezoldiging van bestuurders – en in het bijzonder variabele beloning – wordt sinds de omarming van de pay-for-performancebenadering gewaardeerd op basis van de prikkel die de bezoldiging geeft aan de bestuurder. De rechtvaardiging voor een bezoldiging vanuit economisch oogpunt hangt hierdoor af van de wijze waarop de bezoldiging aanzet tot het behalen van toekomstige prestaties.1 De onrust in de maatschappij ten aanzien van variabele beloningen van bestuurders is veelal te herleiden tot dit verschil in visie op de rechtvaardiging van (variabele) beloningen.

De maatschappij hanteert nog de traditionele visie – niet de financieel-economische visie – en verwacht dat de bestuurder meedeelt in de risico’s van de overige stakeholders. Daarnaast wordt in de maatschappij de beloning van een bestuurder veelal afgezet tegen het (behaalde) succes van de onderneming. Een beloning moet ‘verdiend’ zijn. De top van de onderneming en de beloningsconsultants die de top adviseren waarderen de bezoldiging van bestuurders echter op basis van de financiële prikkels die de bezoldiging aan de bestuurder geeft. Een rechtvaardige variabele beloning is een beloning die de bestuurder prikkelt in de toekomst optimale prestaties te (blijven) leveren.

Vaak wordt, ten onrechte, gedacht dat het vaste salaris toegekend wordt als compensatie voor de inspanningen van de bestuurder. Vanuit het perspectief van pay-for-performance wordt het vaste salaris alleen toegekend omdat bestuurders in het algemeen risico-avers zijn en een bestuurder daarom altijd zal verlangen dat een deel van zijn beloning uit zekere inkomsten bestaat. Het vaste salaris wordt gezien als een noodzakelijk kwaad ter ondersteuning van de variabele beloning en dient zo beperkt mogelijk gehouden te worden.

Er wordt dus geen onderscheid gemaakt tussen reward (verdiende beloning) en incentive (prikkel). Volgens Jensen en Murphy is het maken van onderscheid tussen beloning en prikkel overbodig, aangezien de beloning binnen de pay-for-performancebenadering geïncorporeerd is in de mate van effectiviteit van de prikkel.

“Note that our discussion of the pay-performance relation makes no distinction between reward and motivation. If what we reward (ex post) in this period sets a precedent for what will be rewarded in future periods in the mind of the executive, then the reward this period signals something about the pay-performance relation for future periods and therefore affects motivation or incentives. If what we reward this period has no relation in the mind of the executive for what will be rewarded in the future, then it can have no affect on incentives or motivation. A purely random reward system would do this.”2

Er bestaan binnen de visie van de pay-for-performancebenadering geen verdiende of onverdiende bonussen, maar slechts efficiënte en inefficiënte bonussen. Doordat de aanhangers van de pay-for-performancebenadering bezoldiging louter als prikkel zien, terwijl de rest van de samenleving van mening is dat een bonus of bezoldiging verdiend moet worden, zorgt het niet maken van een onderscheid tussen incentive en reward ervoor dat er binnen de discussie over de bezoldiging van bestuurders telkens weer langs elkaar heen gesproken wordt.

“This is why people who defend large […] bonuses for corporate executives and people who criticize them “talk past each other”. The former see the money as an incentive, while the latter are concerned with equity. They assume that people should in some way earn, merit, or deserve their monetary compensation on the job. […] If the benefits that are viewed strictly as incentives, the question of fairness simply doesn’t arise.”3

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.