Eigen vermogen versus vreemd vermogen in de vennootschapsbelasting

In de vennootschapsbelasting zijn als hoofdregel de kosten van eigen vermogen (zoals dividend op aandelen) niet aftrekbaar. Kosten van vreemd vermogen (zoals bankleningen en leningen van gelieerde partijen) zijn daarentegen wel aftrekbaar. Vanuit fiscaal perspectief is het daarom vaak aantrekkelijk om Nederlandse vennootschappen te financieren met relatief veel vreemd vermogen. Vanuit civielrechtelijk en bedrijfseconomisch oogpunt is financiering met teveel vreemd vermogen overigens vaak juist niet wenselijk. Bovendien leiden dit soort structuren, en structuren die inspelen op zogenoemde hybrid mismatches, tegenwoordig steeds vaker tot maatschappelijke weerstand. In het BEPS-project (Base Erosion and Profit Shifting) van de OECD zijn hiertegen maatregelen voorgesteld. Ook de EU kent vergelijkbare acties, zoals de in 2022 te verwachten richtlijn voor een meer gelijke behandeling van eigen en vreemd vermogen; de Debt Equity Bias Reduction Allowance (DEBRA).

Een eventuele waardedaling van een aandelenparticipatie komt door de toepassing van de deelnemingsvrijstelling vaak niet ten laste van de winst. Daarentegen is de waardedaling van een lening in beginsel wel aftrekbaar. Dit leidt ertoe dat financieringen op het grensvlak zitten van vreemd vermogen en eigen vermogen. Op dit gebied is een aanzienlijke hoeveelheid jurisprudentie gewezen, in het bijzonder op het vlak van de zogenoemde ‘onzakelijke lening’.