Op 1 januari 2019 heeft de nieuwe aansprakelijkheid van begunstigden in de Invorderingswet het levenslicht gezien. Het doel van deze bepaling is het bestrijden van (internationale) verhaalsconstructies. Desalniettemin kunnen ook goedwillende begunstigden met deze aansprakelijkheid te maken krijgen.
Nieuwe aansprakelijkheidsbepaling
De Belastingdienst zou in de praktijk tegen ingewikkelde constructies aanlopen waardoor de ontvanger beperkt wordt in zijn verhaalsmogelijkheden. Met name in grensoverschrijdende situaties zou de ontvanger met het bestaande invorderingsarsenaal niet goed uit de voeten komen. In de slipstream van de discussie over de Panama Papers is daarom een nieuwe aansprakelijkheidsbepaling ingevoerd om dergelijke verhaalsconstructies te tackelen. Op grond van die bepaling kan de begunstigde van onverplicht verkregen vermogen aansprakelijk worden gesteld voor de belastingschulden van de belastingschuldige. De aansprakelijkheid strekt zich niet verder uit dan tot het bedrag van de begunstiging. De nieuwe aansprakelijkheidsbepaling van begunstigden is met terugwerkende kracht in werking getreden op 18 september 2018.
Voorwaarden aansprakelijkheid
De begunstigde is aansprakelijk voor de belastingschulden van de belastingschuldige als de ontvanger aannemelijk maakt dat aan de volgende drie (cumulatieve) vereisten is voldaan:
1
de handeling die leidt tot begunstiging is onverplicht verricht;
2
de ontvanger van de Belastingdienst is door die handeling benadeeld in zijn verhaalsmogelijkheden; en
3
de belastingschuldige en de begunstigde wisten of behoorden te weten dat de ontvanger door het verrichten van de onverplichte handeling benadeeld zou worden.
Onverplichte handelingen
In het kader van de aansprakelijkheid van begunstigden worden onder onverplichte handelingen een groot aantal veelvoorkomende situaties geschaard waarbij men niet direct aan begunstiging denkt of dit voor ogen heeft. Denk aan het uitkeren van dividend, het verstrekken van zekerheid en het verrichten van een prestatie tegen verrekening. Het bereik van de aansprakelijkheidsbepaling is dan ook groter dan op het eerste gezicht lijkt.
Cursus Belastingrecht, FBR.10.6.0.B, Aansprakelijkheid bij lichamen en aansprakelijkheid leider vaste inrichting of vaste vertegenwoordiger van buitenlandse vennootschappen in Nederland en aansprakelijkheid begunstigden
Modellen
Fiscale Modellen I.A.12c, Ingebrekestelling Bestuursorgaan in verband met het niet tijdig nemen van een besluit
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Mr. Arthur Kan
Arthur Kan is fiscaal advocaat bij KanPiek Fiscale Advocatuur te Amsterdam
Meer over Arthur Kan
Op 1 januari 2019 heeft de nieuwe aansprakelijkheid van begunstigden in de Invorderingswet het levenslicht gezien. Het doel van deze bepaling is het bestrijden van (internationale) verhaalsconstructies. Desalniettemin kunnen ook goedwillende begunstigden met deze aansprakelijkheid te maken krijgen.
Nieuwe aansprakelijkheidsbepaling
De Belastingdienst zou in de praktijk tegen ingewikkelde constructies aanlopen waardoor de ontvanger beperkt wordt in zijn verhaalsmogelijkheden. Met name in grensoverschrijdende situaties zou de ontvanger met het bestaande invorderingsarsenaal niet goed uit de voeten komen. In de slipstream van de discussie over de Panama Papers is daarom een nieuwe aansprakelijkheidsbepaling ingevoerd om dergelijke verhaalsconstructies te tackelen. Op grond van die bepaling kan de begunstigde van onverplicht verkregen vermogen aansprakelijk worden gesteld voor de belastingschulden van de belastingschuldige. De aansprakelijkheid strekt zich niet verder uit dan tot het bedrag van de begunstiging. De nieuwe aansprakelijkheidsbepaling van begunstigden is met terugwerkende kracht in werking getreden op 18 september 2018.
Voorwaarden aansprakelijkheid
De begunstigde is aansprakelijk voor de belastingschulden van de belastingschuldige als de ontvanger aannemelijk maakt dat aan de volgende drie (cumulatieve) vereisten is voldaan:
de handeling die leidt tot begunstiging is onverplicht verricht;
de ontvanger van de Belastingdienst is door die handeling benadeeld in zijn verhaalsmogelijkheden; en
de belastingschuldige en de begunstigde wisten of behoorden te weten dat de ontvanger door het verrichten van de onverplichte handeling benadeeld zou worden.
Onverplichte handelingen
In het kader van de aansprakelijkheid van begunstigden worden onder onverplichte handelingen een groot aantal veelvoorkomende situaties geschaard waarbij men niet direct aan begunstiging denkt of dit voor ogen heeft. Denk aan het uitkeren van dividend, het verstrekken van zekerheid en het verrichten van een prestatie tegen verrekening. Het bereik van de aansprakelijkheidsbepaling is dan ook groter dan op het eerste gezicht lijkt.
Documenten bij dit thema
Wetgeving
Artikel 33a Invorderingswet 1990
Artikel 6a Uitvoeringsbesluit Invorderingswet 1990
Belangrijkste uitspraken
HR 27 februari 2015, nr. 13/04128, ECLI:NL:HR:2015:468, BNB 2015/80, V-N 2015/13.20, FED 2015/86
Literatuur
J.H.P.M. Raaijmakers,Aansprakelijkheid in belastingzaken, Fiscale Monografieën, nr. 73, 2014/5.1
J.J. Vetter, Aanpak (buitenlandse) constructiebestrijding in de invordering: de plannen geanalyseerd, TFB 2017/04-04
J.J. Vetter, Twee nieuwe aansprakelijkheidsbepalingen en flankerende maatregelen in de Invorderingswet 1990, FTV 2018/10-39
J.H.P.M. Raaijmakers, Prinsjesdag 2018, voorstellen op het gebied van de invordering van belastingschulden, Fiscaal Praktijkblad 2018-15
Uitwerking nieuwe aansprakelijkheid begunstigden in werking getreden, V-N 2019/35.29
Naslag
Vakstudie Invorderingswet, Formele aansprakelijkheidsregels Invorderingswet 1990
Cursus Belastingrecht, Aansprakelijkheid voor belastingschulden
Cursus Belastingrecht, FBR.10.6.0.B, Aansprakelijkheid bij lichamen en aansprakelijkheid leider vaste inrichting of vaste vertegenwoordiger van buitenlandse vennootschappen in Nederland en aansprakelijkheid begunstigden
Modellen
Fiscale Modellen I.A.12c, Ingebrekestelling Bestuursorgaan in verband met het niet tijdig nemen van een besluit