Aandachtspunten ten aanzien van (afgewaardeerde) vorderingen en de fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting

Aandachtspunten ten aanzien van (afgewaardeerde) vorderingen en de fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting

Bijgewerkt t/m: 10-04-2026

Dr. Jeroen van Strien

id-b0112d00-8f2b-4cbe-a855-45c3102c3f13

Director en werkzaam bij Bureau Vaktechniek Tax ​RSM, universitair docent VU Amsterdam en Radboud Universiteit Nijmegen

In dit thema wordt aandacht besteed aan (de antimisbruikwetgeving ten aanzien van) de fiscale eenheid en (afgewaardeerde) vorderingen. Hierbij worden drie verschillende momenten onderscheiden: 1. het moment van voeging 2. gedurende de fiscale eenheid 3. rondom en na het moment van ontvoeging. Voor deze drie momenten worden de relevante wetsbepalingen en hun werking in kaart gebracht.

In dit thema wordt aandacht besteed aan de (antimisbruik)wetgeving ten aanzien van de fiscale eenheid en (afgewaardeerde) vorderingen. Hierbij worden drie verschillende momenten onderscheiden.

1.

Aandachtspunten rondom het moment van voeging

Bij het aangaan van een fiscale eenheid geldt een waarderingsvoorschrift voor onderlinge vorderingen en schulden. Als een schuldeiser de vordering ten laste van de fiscale winst heeft afgewaardeerd, leidt dit waarderingsvoorschrift veelal tot een heffing bij de schuldenaar.

2.

Aandachtspunten gedurende de fiscale eenheid

De maatregelen gedurende de fiscale eenheid zijn gericht tegen het onbedoeld van toepassing zijn van de kwijtscheldingswinstvrijstelling. Kort en goed wordt er niet méér kwijtscheldingswinstvrijstelling verleend dan zou zijn verleend zonder fiscale eenheid. Daarnaast zijn er maatregelen die dubbele verliesneming met behulp van de fiscale eenheid moeten tegengaan.

3.

Aandachtspunten rondom en na het moment van ontvoeging

Op het moment van ontvoeging geldt wederom een waarderingsvoorschrift voor onderlinge vorderingen en schulden. Dit voorschrift leidt niet tot acute belastingheffing, maar zorgt er vooral voor dat de schuldeiser, na beëindiging van de fiscale eenheid, op zijn vordering geen verlies kan claimen dat zich tijdens fiscale eenheid heeft voorgedaan.

Na het moment van ontvoeging zijn er nog regels rondom latere toepassing van de kwijtscheldingswinstvrijstelling. Deze dienen om te voorkomen dat de maatregelen rondom het tegengaan van oneigenlijk gebruik van de kwijtscheldingswinstvrijstelling tijdens een fiscale eenheid makkelijk kunnen worden omzeild.

Documenten bij dit thema

Art. 8 lid 16 Wet VPB 1969

Art. 15ab lid 6-7 Wet VPB 1969

Art. 15ac lid 2 Wet VPB 1969

Art. 15ac lid 7 Wet VPB 1969

Art. 15aj lid 2 Wet VPB 1969

Art. 15aj lid 3 Wet VPB 1969

Kennisgroepstandpunt van 8 augustus 2022, KG:032:2022:7, Artikel 15ac, tweede lid, eerste volzin, Wet Vpb 1969 – kan een en hetzelfde verlies meerdere malen in de weg staan aan toepassing van de kwijtscheldingswinstvrijstelling?

Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 19 december 2023, KG:032:2023:5, Toepassing artikel 15ab, zesde lid, Wet Vpb 1969 (voeging) na artikel 15aj, tweede lid, Wet Vpb 1969 (ontvoeging)?

Kennisgroepstandpunt Belastingdienst van 20 februari 2024, KG:213:2024:4, Samenloop kwijtscheldingswinstvrijstelling en renteaftrekbeperking

Rb. Zeeland-West-Brabant 31 januari 2022, nr. 19/5913, ECLI:NL:RBZWB:2022:381, V-N 2022/21.11, Belastingadvies 2022/12.2, TaxVisions editie 13 mei 2022

Hof Den Haag 7 november 2018, nr. BK-17/00916 en BK-17/00917, ECLI:NL:GHDHA:2018:3776, V-N 2019/14.9, Belastingadvies 2019/6.5, TaxVisions editie 15 maart 2019

J.A.R. van Eijsden & Q.W.J.C.H. Kok, Afgewaardeerde vorderingen, Fiscale Monografieën, nr. 124, Kluwer, Deventer, 2007, Hoofdstuk 6

A.C.P. Bobeldijk, 'De kwijtscheldingswinstvrijstelling en de samenloop met de fiscale eenheid', WFR 2009/1455

M.J. Boer, 'Enkele aspecten rond art. 15ajlid 2 Wet VPB 1969', WFR 2012/573

I. de Roos e.a., De fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting (FED Fiscale Brochures), Deventer: Kluwer 2014

P.G.H. Albert, De onzakelijke lening, Fiscaal Actueel nr. 23, Kluwer, Deventer, 2017, Hoofdstuk 11

A.C.P. Bobeldijk, 'Recente ontwikkelingen ten aanzien van de fiscale eenheid vennootschapsbelasting', NTFR 2020/9

M.H.M. van Oers, De doorstart van een BV bij insolventie, Fiscale Monografieën, nr. 121, Deventer: Wolters Kluwer 2020

J.H.M. Arts, 'De kwijtscheldingswinstvrijstelling in de vennootschapsbelasting vanaf 2022', WFR 2022/153

B. van der Burgt, 'Uitvergroot: Kwijtscheldingsbijvangst', V-N 2025/34.0

F.P.H. van Hal & M.H.C. Ruijschop, 'De interactiegevolgen van de duale kwijtscheldingswinstvrijstelling in de vennootschapsbelasting', WFR 2025/128

Vakstudie Vennootschapsbelasting, De fiscale eenheid in de Vpb

Vakstudie Vennootschapsbelasting, artikelsgewijs commentaar bij art. 8 lid 4, bij art. 15ab lid 6-7, bij art. 15ac lid 2 en lid 7 en bij art. 15aj lid 2 Wet VPB 1969

Cursus Belastingrecht, Wegwijzer Afgewaardeerde vorderingen

Cursus Belastingrecht, Vpb.2.0.3.D

Cursus Belastingrecht, Vpb.2.9.4.B.c

Cursus Belastingrecht, Vpb.2.9.5.D.b

Cursus Belastingrecht, Vpb.2.9.5.D.e