6.7.1 Formeel en materieel accijnsbegrip

‘Zij kenmerken zich door de typische eigenschappen van accijnzen en voldoen daarmee aan de economische, dat wil zeggen materiële definitie van accijnzen’

Er zijn accijnzen in formele zin en accijnzen in materiële zin. Accijnzen in formele zin zijn de accijnzen die juridisch gezien accijnzen zijn; formele accijnzen zijn belastingen die in de heffingswet waarbij zij zijn geregeld, uitdrukkelijk als accijns worden geduid.

De Nederlandse Wet op de accijns duidt de accijnzen van alcoholhoudende producten, van minerale oliën en van tabaksproducten aan als accijns. Accijnzen in materiële zin zijn belastingen die economisch, dat wil zeggen in de werkelijkheid van alledag als een accijns werken. Het doet er niet toe of deze accijnzen in de belastingwet waarbij zij worden geheven als accijns worden geduid. Zij kenmerken zich door de typische eigenschappen van accijnzen en voldoen daarmee aan de economische, dat wil zeggen materiële definitie van accijnzen. In economische ofwel materiële zin zijn accijnzen: (1) bijzondere kostprijsverhogende verbruiksbelastingen, (2) welke éénmalig in de productieketen (3) zonder onderscheid naar herkomst en (4) vrijwel ongemerkt worden geheven door de overheid als zodanig, (5) ter zake van bestedingen of binnenlands verbruik van (6) specifiek aangewezen goederen of diensten, (7) waarvan de lasten als bestanddeel van de kostprijs bij voorkeur geheel worden afgewenteld op de uiteindelijke verbruiker, (8) waarvan de opbrengsten substantieel zijn en (9) naar de algemene middelen vloeien, en (1) waarvan een bestedingensturend en corrigerend effect uitgaat.

Het HvJ EG hanteert het materiële accijnsbegrip.