Rb. Zwolle-Lelystad, 01-09-2010, nr. 159089 / HA ZA 09-904

[A] c.s. heeft primair ten verwere aangevoerd dat SOZ de verkeerde partij heeft gedagvaard. Waar de deurwaarder een door de Kroon benoemde, onafhankelijke functionaris is, is de handelende deurwaarder als enige verantwoordelijk voor zijn handelen en kan slechts hij worden aangesproken op zijn (vermeende) onjuiste taakvervulling of (vermeend) onrechtmatig handelen. Het deurwaarderskantoor waaraan de deurwaarder is verbonden, kan dus niet aansprakelijk zijn voor onrechtmatig handelen van de deurwaarder. Voorts is [A] niet de deurwaarder die het beslag heeft gelegd en heeft ge xecuteerd. Het beslag is gelegd door deurwaarder [D]. Hieromtrent oordeelt de rechtbank als volgt.

Met de deurwaarder in de artikelen 478 en 480 Rv wordt in ieder geval bedoeld de natuurlijk persoon die tot deurwaarder is benoemd en die met de executie is belast. Deze deurwaarder is gehouden de in deze artikelen neergelegde verplichtingen na te komen. De vraag is indien deze verplichtingen niet zijn nagekomen door de deurwaarder, de aansprakelijkheid voor de gevolgen van het niet nakomen daarvan (mede) rust op het deurwaarderskantoor waaraan de deurwaarder is verbonden. Met [A] c.s. is de rechtbank van oordeel dat, zoals uit de Gerechtsdeurwaarderswet blijkt, de deurwaarder als natuurlijk persoon een door de Kroon benoemde functionaris is met een onafhankelijke positie. Op hem is toezicht en tuchtrecht van toepassing. Hieruit vloeit voort dat de deurwaarder als onafhankelijk functionaris de enige is die verantwoordelijk is voor zijn handelen en ook de enige is die behoort te worden aangesproken op een onjuiste taakvervulling en onrechtmatig handelen. Derhalve is het kantoor waaraan de deurwaarder is verbonden in een geval als het onderhavige niet (naast de deurwaarder) aansprakelijk voor de gevolgen van een niet juiste naleving van de bepalingen neergelegd in artikel 480 Rv. Dit betekent dat SOZ in elk geval in haar vordering jegens het deurwaarderkantoor niet kan worden ontvangen.

Thans zal de rechtbank de vraag beantwoorden of [A] de executerende deurwaarder is als bedoeld in de artikelen 478 en 480 Rv. Naar het oordeel van de rechtbank is de deurwaarder als bedoeld in de artikelen 478 en 480 Rv de deurwaarder die de gehele executie heeft geleid. Uit de in 3.2, 3.3. en 3.4 vaststaande feiten blijkt dat [C] de executie van zijn vordering in handen heeft gegeven van het deurwaarderskantoor en niet van deurwaarder [D]. Samen met hetgeen uit de brief van 16 april 2009 (zie 3.12) blijkt, leidt dit tot de conclusie dat [A] de deurwaarder is die in opdracht van [C] handelende de executie heeft geleid — gesteld noch gebleken is dat een andere deurwaarder op het deurwaarderskantoor deze taak vervulde —, zodat hij moet worden aangemerkt als de in artikelen 478 en 480 Rv bedoelde deurwaarder.

Thans is de vraag aan de orde of [A] al dan niet zijn verplichtingen ex artikel 480 Rv heeft nageleefd.

Allereerst is van belang of [A] op 11 augustus 2008 — de dag dat hij de netto executieopbrengst aan (de advocaat van ) [C] uitkeerde — wist of redelijkerwijs kon weten van het beslag van SOZ. In het bevestigende geval moet worden geoordeeld dat [A] zijn verplichtingen heeft geschonden.

Bij derdenverklaring van 16 juli 2008 had de Vereniging verklaard dat er geen andere beslagleggers waren. Ook naar aanleiding van de brief van 1 augustus 2008 van het deurwaarderskantoor aan de Vereniging heeft de Vereniging geen melding gemaakt van andere beslagleggers, dit terwijl het deurwaarderskantoor daar blijkens de strekking van die brief wel op had gewezen. Toen de Vereniging op 7 augustus 2008 tot betaling aan het deurwaarderskantoor overging, zonder daarbij melding te maken van andere beslagen, mocht [A] er — mede gelet op het bepaalde in artikel 478 lid 3 Rv — dan ook op vertrouwen dat er geen andere schuldeisers als bedoeld in artikel 480 Rv waren. Onbetwist is dat het deurwaarderskantoor er pas op 14 augustus 2008 van op de hoogte is gesteld dat een andere schuldeiser beslag had gelegd, waarbij bovendien een onjuiste derde-beslagene is genoemd.

Dit leidt tot de conclusie dat [A] op 11 augustus 2008 niet wist en redelijkerwijs ook niet kon weten van het beslag van SOZ, zodat op grond daarvan niet kan worden gezegd dat [A] zijn verplichtingen niet heeft nageleefd.

SOZ heeft nog gesteld dat niet van belang is of de deurwaarder op de hoogte is van het latere beslag. De deurwaarder is aansprakelijk indien hij de gelden doorbetaalt terwijl er op dat moment andere beslagen zijn gelegd of beperkt gerechtigden zijn. Aangezien dat in casu het geval was, is [A] aansprakelijk voor de door SOZ geleden schade, aldus SOZ.

Naar het oordeel van de rechtbank brengt een redelijke uitleg van artikel 480 lid 2 Rv mee dat geen sprake kan zijn van een dergelijke (risico-)aansprakelijkheid voor gerechtsdeurwaarders die de praktijk voor deurwaarders praktisch onwerkbaar zou maken. De deurwaarder zou dan immers steeds wanneer hij de netto-executieopbrengst uitkeert aan de hem bekende beslaglegger(s) het risico lopen aansprakelijk te worden gehouden door hem (buiten zijn schuld) onbekende mede-beslagleggers. Een dergelijke uitleg van artikel 480 lid 2 Rv kan niet worden aanvaard.

De conclusie is dat [A] zijn verplichtingen ex artikel 480 Rv heeft nageleefd en derhalve niet aansprakelijk is voor de door SOZ geleden schade. De vordering jegens [A] moet derhalve worden afgewezen.

Waar SOZ haar vordering op de Staat heeft gegrond op schending van artikel 480, 3e lidRv brengt het bovenstaande mee dat ook de Staat niet aansprakelijk is en dat de vordering moet worden afgewezen.

Voor zover SOZ haar vordering op [C] grondt op onrechtmatig handelen van [C] dient deze te stranden. Gesteld noch gebleken is dat [C] ten tijde van de doorbetaling van het bedrag aan hem, wist van het door SOZ gelegde beslag. Met [C] is de rechtbank van oordeel dat [C] mocht vertrouwen op een juiste afwikkeling van het beslag door [A]. Hij behoefde niet zelf na te gaan of er nog andere gerechtigden op de opbrengst waren.

Van ongerechtvaardigde verrijking of betaling zonder recht ex artikel 6:36 BW kan evenmin sprake zijn nu SOZ niet heeft betwist dat [C] betaling ontving van een vordering op TSB.

Derhalve dient ook deze vordering te worden afgewezen.

SOZ zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld.

De kosten aan de zijde van zowel [A] c.s. als van [C] worden begroot op:

De kosten aan de zijde van de Staat worden begroot op: