Rb. Oost-Brabant, 12-05-2026, nr. 82/318822-23

Het standpunt van de officier van justitie.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen kan worden.

Het standpunt van de verdediging.

Op de in de pleitnota beschreven gronden en de toelichting daarop ter terechtzitting heeft de verdediging primair integrale vrijspraak ten aanzien van het tenlastegelegde bepleit. Hiertoe heeft de verdediging – zakelijk weergegeven en onder meer – bepleit dat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat er (slechts) bloed werd getransporteerd door de chauffeurs van [verdachte] nu de bij [bedrijf 2] (hierna: [bedrijf 2] ) geladen inhoud van de vrachtwagens nooit is getest.

Daarnaast kan, aldus de raadsman, niet bewezen worden dat verdachte (voorwaardelijk) opzet had op het plegen van valsheid in geschrift. Uit de omstandigheid dat medeverdachte [medeverdachte] (hierna: [medeverdachte] ) het door hem ingewonnen advies opvolgde kan niet worden afgeleid dat hij, namens [verdachte] , willens en wetens een aanmerkelijke kans op het plegen van valsheid in geschrift heeft aanvaard. Ook op deze grond dient (subsidiair) vrijspraak te volgen, dan wel ontslag van alle rechtsvervolging.

Het oordeel van de rechtbank.

De bewijsmiddelen.

Omwille van de leesbaarheid van het vonnis wordt voor de door de rechtbank gebruikte bewijsmiddelen verwezen naar de uitwerking daarvan in de bij dit vonnis gevoegde bewijsbijlage. De inhoud van die bijlage dient als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd. De bewijsmiddelen worden slechts gebruikt voor het feit waarop zij in het bijzonder betrekking hebben.

Bijzondere overwegingen met betrekking tot het bewijs.

 De inleiding.

Op grond van de inhoud van de gebezigde bewijsmiddelen stelt de rechtbank de volgende feiten en omstandigheden vast.

[verdachte] werd op 9 oktober 2014 opgericht. [medeverdachte] is sinds die oprichting enig (middellijk) bestuurder van [verdachte] . Haar bedrijfsactiviteiten bestonden uit het in- en verkopen van meststoffen, het handelen in meststoffen, het bemiddelen tussen partijen inzake de afzet van meststoffen en ver- en bewerken van meststoffen. Uit het dossier en het verhandelde ter terechtzitting leidt de rechtbank af dat het bedrijf zich feitelijk voornamelijk bezig heeft gehouden met het verzorgen van (internationale) transporten van mest.

Vanaf 17 januari 2020 verzorgde [verdachte] , na een tip van een zakelijke kennis van verdachte, transporten goederen van leverancier [bedrijf 2] naar afnemer [bedrijf 1] (hierna: [bedrijf 1] ). Die transporten boden voor verdachte een commerciële kans nu de vrachtwagens van [verdachte] regelmatig na een aflevering in Duitsland leeg langs deze locaties retour reden. [bedrijf 1] exploiteerde onder verlening van een bijbehorende SDE-vergunning een co-vergistingsinstallatie. In de bijbehorende omgevingsvergunning van [bedrijf 1] staat opgenomen dat er enkel co-producten verwerkt mogen worden welke vermeld staan in Bijlage Aa, onderdeel IV van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet. Op deze zogenoemde ‘positieve’ lijst staat geen bloed opgenomen.

De rechtbank moet beoordelen of de tenlastegelegde documenten die zijn opgemaakt in het kader van dergelijke transporten, valselijk zijn opgemaakt. De rechtbank zal hierom eerst nader ingaan op de vraag of vastgesteld kan worden wat er door [verdachte] is vervoerd en of de omschrijving op de documenten hiermee overeenstemde. Daarna zal de rechtbank ingaan op de vragen of de onderliggende documenten (opzettelijk) valselijk zijn opgemaakt.

 Welk product is er door [verdachte] vervoerd van [bedrijf 2] naar [bedrijf 1] ?

Op grond van de inhoud van de gebezigde bewijsmiddelen stelt de rechtbank de volgende feiten en omstandigheden vast.

Naar het oordeel van de rechtbank blijkt zonder meer dat de initiële afspraken tussen [bedrijf 1] , [bedrijf 2] en [verdachte] zagen op transporten met betrekking tot uitsluitend bloed.

Zo stuurt medeverdachte [medeverdachte] , op 8 november 2019 een email aan [naam 1] dat hij varkensbloed voor € 30,00 per ton kon verkopen in Esbeek. Op alle in de administratie van [verdachte] aangetroffen Duitse weegbonnen staat ‘blut’ en in de aangetroffen correspondentie tussen verdachte, zijn chauffeurs en [naam 2] , die betrokken is bij de co-vergistingsinstallatie van [bedrijf 1] , wordt ook steeds gesproken over bloed. Op de bij [verdachte] aangetroffen administratie met betrekking tot transporten in de periode van 17 januari 2020 tot en met 6 maart 2020 staan omschrijvingen genoemd als “runderbloed” en “Blut Rind” en “Bovidea/bloed.” Medeverdachte [medeverdachte] verklaart bij zijn verhoor van 6 mei 2025, op de vraag of [verdachte] deze vrachten bloed vervoerd en afgeleverd heeft aan [bedrijf 1] , het volgende: “Ja. Wat er precies in de tank zat. dat weet ik niet. Maar er zat veel bloed bij, dat is een feit. Ik heb het zelf niet onderzocht.” Ter zitting heeft verdachte ook verklaard dat bij aanvang bloed werd vervoerd.

In totaal heeft [verdachte] 39 transporten van [bedrijf 2] naar [bedrijf 1] verzorgd. Om vast te kunnen stellen wat er steeds door [verdachte] geladen is bij [bedrijf 2] is [getuige 1] , zijnde sectiehoofd levensmiddelencontrole van het Duitse bureau voor veterinaire zaken, als getuige gehoord. Uit haar verklaringen blijkt dat getuige [getuige 1] regelmatig in de slachthal bij [bedrijf 2] is ten behoeve van het uitvoeren van levensmiddelencontroles. Op basis van haar kennis en eigen waarnemingen verklaarde zij, als onafhankelijke deskundige, dat bloed na de slacht direct via een aparte vloerafvoer en middels een gesloten buizensysteem wordt opgevangen in een tank. Maag- en darminhoud wordt tijdens een latere stap in het slachtproces verzameld in een aparte container. Deze onafhankelijke systemen maken het technisch gezien onmogelijk dat bloed vermengd kan raken met maagdarminhoud of andere bestanddelen van de geslachte dieren.

De rechtbank leidt uit al hetgeen hiervoor is overwogen af dat het bloed dat vrijkomt door de bedrijfsactiviteiten van [bedrijf 2] apart wordt opgevangen van de overige restproducten. Door getuige [getuige 2] is ook verklaard dat het Nederlandse bedrijf per week de dagproductie van het bloed op een vaste dag van de week ophaalde, dat dit proces het zelfde is gebleven en dat er geen andere producten met het bloed geladen werden. Redelijkerwijs is tot 13 maart 2020, de aanvang van de ten laste gelegde periode, dus altijd hetzelfde product geladen, namelijk runderbloed. Op de facturen van de eerste zeven facturen stond bovendien ook “transport rinderblut” vermeld.

Vanaf 13 maart 2020, na een controle van de NVWA bij de co-vergistingsinstallatie in Esbeek, veranderen de omschrijvingen op de in de administratie van [verdachte] aangetroffen vervoersdocumenten. De documenten spreken ten aanzien van het transport van 13 maart 2020 onder meer over: “slib van slachterij bestaande uit ongeboren mest met bloed”. Op 13 maart 2020 geeft verdachte aan [chauffeur] de opdracht om naar kantoor te komen. Uit de gebezigde bewijsmiddelen blijkt zonder meer dat dit nodig was omdat [chauffeur] niet over de nieuwe versie van de handelsdocumenten beschikte.

In de periode van 20 maart 2020 tot en met 18 september 2020 spreken de documenten over “slib van slachterij bestaande uit ongeboren mest met bloed”. Dit terwijl uit de verklaring van onder meer getuige Aspers die in dienst was bij [verdachte] blijkt dat bij [bedrijf 2] altijd werd geladen vanuit dezelfde tank. De enige feitelijke verandering die kennelijk plaatsvond binnen de bedrijfsvoering van [verdachte] was dat verdachte aan hen vertelde dat er andere omschrijvingen op hun papieren moest komen te staan. Dit moest namelijk overeenkomen met het advies van het adviesbureau en de opgestelde handelsdocumenten.

Dat er alleen op papier iets veranderde wordt ook ondersteund door het volgende. Bij de transporten van 19 mei 2020 en 25 mei 2020 wordt door de betrokken chauffeurs, ondanks de nieuwe afspraken, op de CMR’s aangegeven dat er sprake was van ‘1 vracht bloed’. Op 24 september 2020 belde [naam 2] met verdachte over deze situatie en deelde hij aan verdachte mede dat als op de CMR’s bloed blijft staan het product niet mag worden afgenomen in Esbeek. Na dit telefoongesprek stuurt medeverdachte [medeverdachte] een WhatsApp-bericht naar de chauffeurs die bij hem in dienst waren. In dit bericht maakte hij duidelijk aan zijn chauffeurs dat nergens op de papieren bloed meer mag staan.

Gelet op al het voorgaande stelt de rechtbank vast dat het redelijkerwijs niet anders kan zijn dan dat ook na 13 maart 2020 uitsluitend bloed is opgeladen door de vrachtwagens van verdachte en [verdachte] . De stelling van medeverdachte [medeverdachte] dat het door [bedrijf 2] afgegeven restproduct op enig moment is veranderd of dat bloed na de achtste levering werd gemixt met schraapvet wordt ook op geen enkele manier ondersteund door de overige inhoud van het dossier. Restproducten (ongeboren mest, slib van slachthuis e.d.) die gezien het gesloten productieproces bij [bedrijf 2] ook nimmer bij de opslagtanks kunnen komen die uiteindelijk door [verdachte] werden geleegd. Nu er verder niets anders werd geladen dan inhoud van deze opslagtanks, zoals blijkt uit de verklaring van [chauffeur] , is het ook niet aannemelijk dat deze restproducten op andere wijze zijn toegevoegd aan het bloed uit deze tanks.

Gelet op het voorgaande staat naar het oordeel van de rechtbank voldoende vast dat alleen bloed is vervoerd, het verweer van de verdediging wordt daarom verworpen.

Bovendien, ook als vanaf 13 maart 2020 daadwerkelijk, zoals medeverdachte [medeverdachte] stelt, een mengsel van 99% bloed en 1% schraapvet is geladen, maakt dit op geen enkele wijze begrijpelijk dat er vanaf 13 maart 2020 steeds is gekozen voor de omschrijvingen op de tenlastegelegde documenten. Die omschrijvingen wijzen immers steeds op wezenlijk andere restproducten dan bloed en schraapvet.

De administraties werden zodoende niet overeengebracht met de daadwerkelijke goederen die werden vervoerd, maar werden zodanig aangepast dat het niet meer duidelijk was wat er werd vervoerd: bloed.

 Het (voorwaardelijk) opzet van verdachte.

De rechtbank is van oordeel dat er onvoldoende wettig en overtuigend bewijs is dat verdachte volledig opzettelijk valse documenten heeft opgemaakt. Uit het verhandelde ter terechtzitting is naar het oordeel van de rechtbank gebleken dat medeverdachte [medeverdachte] namens [verdachte] volledig heeft geleund op het door hem ingewonnen advies van een destijds actief adviesbureau en er volledig vanuit is gegaan dat wat hij deed, gelet op het advies, klopte en mocht. De vraag die de rechtbank vervolgens dient te beantwoorden is of medeverdachte [medeverdachte] , die steeds namens [verdachte] handelde, voorwaardelijk opzet heeft gehad op het plegen van valsheid in geschrift.

De rechtbank stelt voorop dat voorwaardelijk opzet op een bepaald gevolg – zoals hier het plegen van valsheid in geschrifte – aanwezig is als de verdachte bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat dat gevolg zal intreden. De beantwoording van de vraag of een gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Daarbij komt betekenis toe aan de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Het zal in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten.

Zoals hiervoor is overwogen heeft [verdachte] vanaf 13 maart 2020 omschrijvingen gehanteerd op documenten die niet overeenkomen met het geladen product bij [bedrijf 2] . De proceshouding van de wettelijk vertegenwoordiger van verdachte (medeverdachte [medeverdachte] ) ter terechtzitting, waarin hij stelde dat hij het lastig vond om te beoordelen of bloed, al dan niet gemengd met een zeer kleine hoeveelheid schraapvet, redelijkerwijs omschreven mag worden als “slib van slachterij bestaande uit ongeboren mest met bloed” en/of “Magen- und Darminhalt gemischt mit Blut” is niet geloofwaardig. Immers zijn dit wezenlijk andere restproducten van een slachthuis dan bloed. Het onderscheid tussen dergelijke producten is voor eenieder, eventueel na wat korte zoekslagen op internet, gemakkelijk te maken. Van een internationale vervoerder, die uit hoofde van het CMR-verdrag verplicht was om de inhoud van hun ladingen te controleren en de juiste omschrijvingen van de ladingen op de CMR-vrachtbrieven te zetten, mag dit ook worden verwacht. Het ligt dan ook alleszins voor de hand dat medeverdachte [medeverdachte] wel degelijk heeft ingezien dat de geadviseerde termen niet konden kloppen met wat hij werkelijk vervoerde. Om een voor hem moverende reden is hij desondanks steeds meegegaan in de opdrachten die hij van [naam 2] lijkt te hebben gekregen om het bloed op papier als iets anders te omschrijven.

Door de hierna bewezenverklaarde omschrijvingen te hanteren heeft medeverdachte [medeverdachte] , namens [verdachte] , naar het oordeel van de rechtbank dan ook steeds de aanmerkelijke kans dat hij een vals document opmaakte en gebruikte bewust aanvaard. Dit betekent dat het tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen kan worden.

Gelet op het voorgaande is evenmin sprake van het ontbreken van alle schuld, verdachte zal daarom niet worden ontslagen van alle rechtsvervolging.

 Kunnen de strafbare feiten worden toegerekend aan [verdachte] ?

Gelet op de inhoud van de bewijsmiddelen, in onderling verband en samenhang met wat hiervoor is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de bewezenverklaarde gedragingen plaats vonden in de sfeer van [verdachte] . De gedragingen zoals deze hierna zijn bewezenverklaard pasten in de normale bedrijfsvoering van [verdachte] en zijn dienstig geweest aan het door [verdachte] uitgeoefende bedrijf. Die gedragingen kunnen daarom in redelijkheid aan verdachte worden toegerekend. Dit betekent dat het tenlastegelegde kan worden bewezen verklaard.

 Medeplegen.

Op grond van het al hetgeen hiervoor is overwogen oordeelt de rechtbank dat sprake is geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking tussen [verdachte] , medeverdachte [medeverdachte] , het adviesbureau en [naam 2] die in de kern bestaat uit een gezamenlijke uitvoering. Daarmee acht de rechtbank het tenlastegelegde medeplegen bewezen.