3.4.6.1 Inleiding

130. Rechten van intellectuele eigendom (of voortbrengselen van de geest) vormen vermogensrechten van eigen aard.1 Bij de bepaling van het ontstaansmoment van de verscheidene rechten van intellectuele eigendom, moet (grofweg) worden onderscheiden tussen die rechten die een materieel ontstaansmoment kennen en die rechten die een formeel ontstaansmoment hebben. De eerste categorie rechten ontstaat van rechtswege zodra aan de inhoudelijke vereisten daarvoor is voldaan. Deze categorie bestaat uit onder meer het auteursrecht, de naburige rechten, het databankrecht en het recht op de handelsnaam. Ook het topografierecht ontstaat van rechtswege. De tweede categorie ontstaat eerst nadat een verlenende handeling is verricht door het daartoe bevoegde overheidsorgaan. Deze categorie bestaat vooral uit rechten die ook wel worden aangeduid als recht van industriële eigendom. Het gaat dan om het octrooirecht, het merkenrecht, het recht op een tekening of model en het kwekersrecht.

Gelet op het grote aantal verscheidene rechten van intellectuele eigendom, waaronder die van een Europeesrechtelijk unitair karakter, voert het te ver om ten aanzien van al deze rechten het ontstaansmoment hier te bespreken. In het navolgende worden enkele ‘prototypen’ van iedere categorie besproken, te weten het auteursrecht en de daaraan verwante naburige rechten enerzijds en het octrooirecht anderzijds.