Rb. Rotterdam, 13-11-2017, nr. 10/960288-16

Gelet is op het onderzoek op de terechtzitting van 12 en 13 oktober 2017. Het onderzoek is gesloten op de terechtzitting van 13 november 2017.

Aan de verdachte is tenlastegelegd hetgeen is vermeld in de dagvaarding, zoals deze op de terechtzitting overeenkomstig de vordering van de officier van justitie is gewijzigd.

De tekst van de gewijzigde tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht.

De officieren van justitie mrs. C. Hofstee en R.J.P. Lambrichts hebben gevorderd:

- bewezenverklaring van het eerste en tweede cumulatief/alternatief tenlastegelegde;

- veroordeling van de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 35 maanden met aftrek van voorarrest, waarvan 24 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaren en als bijzondere voorwaarden dat de verdachte gedurende de proeftijd

- [betrokkene 1] ;

- [betrokkene 2] ;

- [betrokkene 3] ;

- [betrokkene 4] ;

- [betrokkene 5] ;

- [betrokkene 6]

alsmede:

- personen van wie de reclassering dat noodzakelijk acht in het kader van haar

begeleiding en re-integratie;

- voormalige strijders en/of personen die in het (voormalige) strijdgebied hebben

verbleven;

- personen en/of organisaties die op de sanctielijst Terrorisme staan vermeld;

 zich niet zal bevinden in de grensstreken van Nederland met de ons omringende

buurlanden en op de Nederlandse vliegvelden met internationale vluchten (Schiphol, Rotterdam-The Haque, Maastricht-Aachen, Eindhoven en Groningen-Eelde), te controleren door middel van elektronisch toezicht;

- de dadelijke uitvoerbaarheid van voormelde voorwaarden en uit te voeren toezicht.

Standpunt van de verdediging

De Nederlandse overheid, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (hierna: NCTV) en het daaronder vallende Familiesteunpunt hebben geprobeerd de verdachte bij haar vlucht uit Mosul te ‘helpen’, of beter gezegd zij hebben de indruk gewekt haar daarbij te willen helpen. Op instigatie en onder toeziend oog van de Nederlandse overheid is hierbij de vader van de verdachte opgelicht, tienduizend euro lichter gemaakt en is het leven van de verdachte daarbij ernstig in gevaar gebracht.

Gedurende het onderzoek in deze zaak is meer duidelijk geworden over de bijzondere rol van het Familiesteunpunt, dat moet worden gezien als een ouderwetse ‘mantelorganisatie’ van de NCTV, zij zijn in feite één.

Het Familiesteunpunt heeft de vader van de verdachte verwezen naar [betrokkene 7] , een Duitse ambtenaar en zelfbenoemd deradicaliseringsexpert. [betrokkene 7] doet zich groter voor dan hij is. Het door hem opgerichte [organisatie betrokkene 7] blijkt niet meer dan een door hem vanuit huis gerunde eenmanszaak en niet het door hem beschreven ‘transparante netwerk van experts’. Echter, het Familiesteunpunt werkt graag en nauw samen met [organisatie betrokkene 7] . Het inschakelen van [betrokkene 7] was uitdrukkelijk bedoeld om de verdachte te helpen bij haar vlucht, althans zo werd [betrokkene 7] bij de vader van de verdachte geïntroduceerd. [betrokkene 7] laat aan de vader van de verdachte op 3 april 2016 weten dat hij contact heeft met zijn ‘team on the ground’, om uit te zoeken hoe de situatie in Mosul is. Later heeft [betrokkene 7] erkend dat hij nooit over contacten in Mosul heeft beschikt.

Er is door betrokkenen alle moeite gedaan het bedrog in deze zaak te verhullen. Dat neemt echter niet weg dat alle partners in de keten verantwoordelijkheid dragen voor wat er in deze zaak met de verdachte is gebeurd. Dit laatste geldt niet alleen voor [betrokkene 7] , maar ook voor het Familiesteunpunt en dus ook de NCTV en uiteindelijk de minister.

Het is vaste jurisprudentie van het Hof in Straatsburg dat de overheid verplicht is het leven van haar burgers te beschermen. De overheid, in het bijzonder de NCTV en de minister van Justitie en Veiligheid, is in deze zaak in deze verplichting tekortgeschoten. De overheid heeft in deze zaak jegens de verdachte aldus niet aan haar verplichtingen bedoeld onder artikel 2 van het EVRM voldaan en daarmee heeft zij dat artikel geschonden. Met haar optreden heeft de overheid de verdachte niet beschermd, maar juist voor haar een ‘real and immediate risk of life’ gecreëerd. Niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie is hier de enige passende sanctie.

Oordeel van de rechtbank

Als het al zo is dat het Familiesteunpunt en [betrokkene 7] een verbinding hebben dan wel hadden met de Nederlandse overheid, is daarmee dan in enige zin aannemelijk gemaakt dat hun functioneren en dat van de overheid heeft plaatsgevonden met de opzet dan wel de grove schuld om de belangen van de verdachte tekort te doen dan wel is het zo’n schending van een fundamenteel rechtsbeginsel dat daarmee het strafvorderlijke systeem in de kern is aangetast c.q. dit een schending van artikel 2 van het EVRM heeft opgeleverd?

Bepalend voor de terugreis van de verdachte uit IS-gebied zijn in de eerste plaats haar eigen voornemen daartoe en de hulp die haar vader daarbij heeft geboden. Haar vader heeft eigener beweging hulp gezocht bij [betrokkene 7] , die hem, voor zover dat is vast te stellen, door een medewerkster van het Familiesteunpunt was genoemd. Dat is in dat geval de enige bemoeienis aan de zijde van de Nederlandse overheid geweest. De vraag is of deze activiteit past in het bovengeschetste kader, waarbij nog moet worden aangetekend dat voor zover de verdachte in gevaar is gebracht, dit niet kan worden verweten aan voornoemde [betrokkene 7] dan wel het Familiesteunpunt, nu verdachte uiteindelijk geen enkel feitelijk contact heeft gehad met de hulp die door deze mensen zou zijn ingeschakeld. Voor zover de verdachte al in gevaar is gebracht, is dat alleen door toedoen van haarzelf, nu zij op eigen initiatief naar het gebied is gegaan en zij zelf besloten heeft dit weer te willen verlaten. Dit – mede gelet – op haar ‘uitreisverhaal’ dat overigens nog met vraagtekens is omgeven.

Gelet op het vorenstaande kan niet worden vastgesteld of er daadwerkelijk bemoeienis aan de zijde van de Nederlandse overheid is geweest bij de terugkeer van verdachte naar Nederland. Als dat echter wel het geval zou zijn, levert dit dus geen handelen op dat tot niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de vervolging van de verdachte dient te leiden.

De officier van justitie is ontvankelijk.

Standpunt van de verdediging

In het geval de rechtbank de officier van justitie ontvankelijk verklaart, is het verzoek de ketenpartners van de NCTV, te weten [betrokkene 8] , [betrokkene 9] , [betrokkene 10] ,

[betrokkene 11] , [betrokkene 7] en [betrokkene 12] , evenals de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding [betrokkene 13] en de Koerdische generaal [betrokkene 14] , als getuigen te horen, zodat de verdediging in de gelegenheid wordt gesteld alsnog haar ondervragingsrecht te effectueren.

Oordeel van de rechtbank

Het horen van een aantal van de hiervoor genoemde getuigen is in een eerder stadium, ter terechtzitting van 26 juli 2017, reeds afgewezen. Daartoe werd door de rechtbank het toetsingskader zoals geformuleerd door de Hoge Raad in HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1015 gehanteerd. Het betreft dan de getuigen [betrokkene 9] , [betrokkene 10] , [betrokkene 11] , [betrokkene 7] , [betrokkene 12] en [betrokkene 14] . Er zijn ten aanzien van deze getuigen geen nova die de beslissing van 26 juli 2017 thans anders maken.

Voor zover de raadsman andere getuigen heeft genoemd – getuigen waar niet eerder om is gevraagd – had de raadsman die verzoeken, gelet op de vele regiemomenten die zich in deze zaak hebben voorgedaan en waaromtrent de noodzakelijkheid in de zin van het bepaalde in de artikelen 348 en 350 van het Wetboek van Strafvordering, in samenhang met voormeld arrest, niet is komen vast te staan, eerder kunnen doen.

Dit laatste geldt ook voor de [betrokkene 2] , waaromtrent ook in voorwaardelijke zin een verzoek is gedaan, namelijk voor het geval de rechtbank deze verklaring voor het bewijs zou willen gebruiken. De verklaring zou volgens de verdediging onbetrouwbaar zijn en onvoldoende steun in andere bewijsmiddelen vinden. Nog los van het feit dat de rechtbank van oordeel is dat deze verklaring voldoende steun vindt in andere bewijsmiddelen, geldt echter ook voor dit verzoek dat de raadsman dit eerder had kunnen doen en de noodzaak in de zin van het bepaalde in de artikelen 348 en 350 van het Wetboek van Strafvordering, in samenhang met voormeld arrest, niet is komen vast te staan.

De (voorwaardelijk gedane) verzoeken tot het horen van alle hiervoor genoemde getuigen worden afgewezen.

Bij e-mailbericht van 11 oktober 2017 heeft de raadsman aan zowel de voorzitter van de rechtbank als de officieren van justitie een rapport opgemaakt door [rapporteur] , antropoloog, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit Nijmegen, doen toekomen. Het betreft een rapport inhoudende (door de raadsman gestelde) vragen en daarop door [rapporteur] geformuleerde antwoorden met betrekking tot de zaak tegen de verdachte. Het rapport becommentarieert onder meer het zich in het dossier bevindende rapport van de deskundige Florence Gaub.

Gaub betreft een in deze zaak door de rechter-commissaris benoemde deskundige en daarmee heeft haar rapport de status van een deskundigenrapport (onder meer in verband met artikel 344, eerste lid, onder 4, van het Wetboek van Strafvordering). Zo’n rapport kan natuurlijk bekritiseerd worden door een derde, zoals dat ook hier het geval is door [rapporteur] . [rapporteur] is echter geen deskundige als zodanig benoemd door de rechtbank of de rechter-commissaris. De deskundigheid van zijn opvattingen is dus nimmer gewogen en daarmee zijn diens opvattingen over het rapport door Gaub dan wel het strafdossier niet anders dan die van een willekeurige derde. Met name waar [rapporteur] een opvatting ventileert over mogelijke bewezenverklaringen zal de rechtbank daar geen gewicht aan toekennen. Het oordeel daaromtrent is immers voorbehouden aan de rechtbank.

Nu het rapport van [rapporteur] niet als deskundigenrapport kan worden gekwalificeerd, wordt dit rapport in zoverre buiten beschouwing gelaten.

Als eerste cumulatief/alternatief is aan de verdachte tenlastegelegd, kort gezegd, het medeplegen van deelneming aan de terroristische organisatie Islamitische Staat (hierna: IS).

Echter, niet is komen vast te staan wat de feitelijke rol van de verdachte is geweest, in de zin van het zijn van strijder noch in de zin van een der alternatieve functies als omschreven in het zich in het dossier bevindende rapport Bestemming Syrië (Weggemans, Peters en Bakker, 3 januari 2016), dan wel als omschreven in het hiervoor genoemde rapport door Gaub. Reeds daarom kan al niet worden gekomen tot het lidmaatschap van de tenlastegelegde terroristische organisatie, zodat alle overige stellingen op dit punt onbesproken kunnen blijven.

Het enkele verblijven en vestigen in het strijdgebied van IS en zorgen voor het gezin aldaar kan als zodanig niet gelden als betrokkenheid bij IS in de zin van deelname aan een terroristische organisatie, nu ook overigens uit geen enkel gegeven blijkt dat dit een zodanige ondersteuning1.aan IS zou opleveren dat dit als deelneming aan die organisatie of een andere terroristische organisatie kan worden opgevat.

De activiteiten en het gedrag van de verdachte kunnen naar het oordeel van de rechtbank wel als burgerschap van IS worden opgevat, gelijk ook door de deskundige Gaub in haar

rapport wordt omschreven, doch geen lidmaatschap van IS in de zin van artikel 140a van het Wetboek van Strafrecht.

Het eerste cumulatief/alternatief tenlastegelegde is niet wettig en overtuigend bewezen. De verdachte wordt daarvan vrijgesproken.

Het juridisch kader

Van strafbare voorbereiding van terroristische misdrijven in het kader van artikel 96, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht is onder meer sprake indien de verdachte, met het oogmerk om terroristische misdrijven te plegen, zichzelf of een ander gelegenheid, middelen en/of inlichtingen tot het plegen van het misdrijf tracht te verschaffen.

Standpunt van de verdediging

De verdachte wist – kort gezegd – niet wat IS precies was en deed en zij wist niet dat [betrokkene 1] (haar man) zich in Syrië bij IS zou aansluiten. De verdachte dacht in Syrië in ‘neutraal’ gebied te gaan wonen en ‘het ware gezicht’ van IS ten tijde van de uitreis nog niet te kennen. Zij zou hebben gedacht een gelukkig leven te gaan leiden in het ‘Shaam’-gebied. Bij de politie heeft verdachte hierover verklaard (pagina 7 van haar verklaring op 9 maart 2017 bij de politie):

‘We zouden gewoon naar Syrië gaan, we zouden vertrouwen op God en we zouden leven onder de Islam als tevreden mensen, (…)’

Door de verdediging is in dit kader aangevoerd – kort gezegd – dat het oogmerk op de voorbereiding of bevordering van terroristische misdrijven bij de verdachte ontbrak en de verdachte geen voorbereidingshandelingen heeft verricht.

Oordeel van de rechtbank

Vooropgesteld zij dat niet ter discussie staat dat de verdachte in september 2015 met haar man [betrokkene 1] (met wie zij een Islamitisch huwelijk had gesloten) en haar twee jonge kinderen, via Turkije, naar Syrië is uitgereisd.

Voorts blijkt uit de verklaringen van de verdachte dat zij vóór deze uitreis al wetenschap had van de sympathieën van haar man voor IS en zijn wens om naar Syrië te vertrekken. De verdachte verklaart hierover bij de politie op 9 maart 2017:

‘Dat die geweldige, gewelddadige video’s en games en hij hield van vechten en uhm.. in het begin had die mij al wel verteld dat die naar een islamitisch land uh

wilde, maar later veranderde dat steeds meer in Syrië.

(…)

(…) in die tijd, de tijd dat ik zwanger was, sprak [betrokkene 1] steeds vaker over Syrië en de afkeer van Nederland, grote afkeer van Nederland en alles eigenlijk wat er wel een beetje mee te maken heeft. Ja dat dat dat nam eigenlijk, dat nam eigenlijk steeds meer meer toe, dat naar Syrië toe willen. En dat soort dingen en uh ik ja hij hij, hij... Hij, hij keek wel eens uh jihadistische films en ook van Isis volgens mij. En uh, volgens mij of ja dat weet ik nu wel zeker, hij was een isis-sympathisant, (…)

(…)

Maar doordat hij dus druk zette, dat hij naar Syrië wil, hij wou naar Shaam, het beloofde gebied, dat zou ons helpen (…)

(…)

Uhm... Ja [betrokkene 1] kwam maar met Syrië

(…)

En hij was zo aan het duwen over Syrië, waar alles goed zou zijn.

(…)

Jawel, [betrokkene 1] zette me sowieso wel een beetje onder druk, hij uh, zoals ik al zei, het begon met gewoon een Islamitisch land. Uhm maar uh, hij wou uiteindelijk echt graag naar Syrië, we hebben het trouwens ook over gehad, misschien is Egypte een oplossing. Misschien is Turkije een oplossing, maar dat wou hij niet, hij wou echt naar Syrië.’

Ter terechtzitting van 12 oktober 2017 verklaarde de verdachte hierover:

‘ [betrokkene 1] wilde naar Syrië, dat verlangen nam steeds meer toe. Het begon toen ik hem leerde kennen, ik wist dat hij wilde verhuizen naar een Islamitisch land. In de loop van de relatie begon dat Syrië te worden. Er waren momenten dat hij interesse in ISIS toonde, maar er leek ook twijfel.’

en

‘Als [betrokkene 1] mij video’s liet zien, ik weet het niet precies meer, maar dat waren dan video’s van mannen die andere mannen doodschoten. De discussies die wij hadden, gingen over walgelijke dingen die hij liet zien, dat ik niet begreep dat hij daar achter kon staan. De ene keer zei hij dat dit de Islam was, de andere keer dat dit niet de Islam was. De ene keer stond hij erachter en leek hij jihadistische of ISIS-trekken te hebben, de andere keer niet.’

Ten aanzien van het moment van uitreizen en de wetenschap bij de verdachte van de door IS gepleegde terroristische misdrijven in Syrië en Irak overweegt de rechtbank het volgende.

IS riep op 29 juni 2014 het kalifaat uit in de door haar veroverde gebieden in Syrië en Irak. In ieder geval vanaf dat moment maakte IS zich in – onder meer – deze gebieden schuldig aan terroristische misdrijven van gruwelijke aard, hetgeen in de Nederlandse media veel aandacht heeft gekregen. De verdediging wijst er weliswaar op dat IS ten tijde van de uitreis van de verdachte in Europa nog geen aanslagen had gepleegd en dat de aanslag in Parijs bijvoorbeeld pas in november 2015 was, maar dit neemt niet weg dat IS zich wel reeds in Syrië en Irak aan gruwelijke terroristische misdrijven schuldig maakte die in de diverse Nederlandse media volop aandacht kregen. Een eenvoudige zoekslag in open bronnen op internet bevestigt deze aandacht in de media. Al vanaf 2014 wordt in de Nederlandse media regelmatig bericht over de gruwelijkheden van IS, zoals onthoofdingen en verbrandingen van mensen. Zo was de onthoofding door IS van de Amerikaanse journalist James Foley in september 2014 en de verbranding door IS van een Jordaanse gevechtspiloot in februari 2015 (waarvan de rechtbank niet uitsluit dat dit ook het filmpje is waarover de verdachte verklaart), waarvan IS de filmpjes openbaar maakte, uitgebreid in het nieuws.

Over de aanwezigheid van IS in Syrië en Irak verklaarde de verdachte tijdens haar verhoor bij de politie 9 maart 2017:

‘Maar dan moet ik wil even voor de duidelijkheid zijn, het ging mij om Syrië, ik wist niks van Isis. Ik wist wel een beetje wat Isis was, maar hij heeft mij nooit verteld dat we naar Syrië zouden gaan en dat we ons zouden aansluiten bij Isis of bij wat voor groepering dan ook.

(…)

En uhm.. Het beeld dat ik van Syrië had, was eigenlijk het beeld wat hij geschept had, en ik had wel iets meegekregen, maar ik dacht dat Syrië gewoon, je hebt het land Syrië en je hebt verschillende organisaties. Maar ik was mij er niet van bewust dat er., een... uh.. dat Isis echt een heel stuk grond in handen heeft en ook uh daadwerkelijk uh, de grenzen bewaakt, niemand kon erin en uit of zo, nou, heel moeilijk, laat ik het zo zeggen.’

(…)

Ik hoorde bepaalde dingen, en uh, sommige dingen klonken oké, maar veel klonk ook niet oké, het was niet zo dat ik dacht van: ooh.. Isis daar ga ik mij bij aansluiten, maar ik had geen realistisch beeld van wat er afspeelde in Syrië. Isis, hoeveel macht zij daadwerkelijk hadden. Op wat voor manier, ik had gewoon heel verdraaid beeld van de werkelijkheid.’

Wat betreft de wetenschap bij de verdachte over de door IS gepleegde gruwelijkheden weegt de rechtbank, behalve al het hier voorgaande, ook de volgende passages uit de verklaring van de verdachte bij de politie op 9 maart 2017 mee:

‘Hij, hij keek wel eens uh jihadistische films en ook van Isis volgens mij.

(…)

Nou hij was, hij was wat harder en wat extremer erin. (…) ik was het daar niet altijd mee eens (…) Uhm, ik heb wat ik mij kan herinneren is een discussie, het ging volgens mij over wel iets wat volgens mij Isis heeft gedaan, en dat was een man verbrand. En ik vond dat echt heel erg ver gaan. En ik zei "ik vind dat niet kunnen, ik vind dat gewoon slechte mensen weetje". En hij zei "ja maar dat zijn moslims en als je dat zegt, dan ben je afvallig". (…) Maar er zijn, er zijn heel veel discussies vooral om de Islam geweest (…) Hij was gewoon wat extremer, hij was extremer.

(…)

ik kan maar één video herinneren, dat er een Ara, islamitische man op een markt aan het vertellen was. Eerlijk of zo, verdeeld was, maar verder kan ik mij herinneren dat er een video was van iemand die in vuur gestoken was. Uhm.. En ook iets over verdrinking dus ik was, ik was niet heel positief over isis eigenlijk.’

En op de terechtzitting van 12 oktober 2017 verklaarde de verdachte:

‘Er waren momenten dat hij interesse in ISIS toonde, maar er leek ook twijfel. Hij heeft mij weleens wat laten zien op zijn computer. Wij kregen daar dan discussies over.’

en

‘Als [betrokkene 1] mij video’s liet zien, ik weet het niet precies meer, maar dat waren dan video’s van mannen die andere mannen doodschoten. De discussies die wij hadden, gingen over walgelijke dingen die hij liet zien, dat ik niet begreep dat hij daar achter kon staan. De ene keer zei hij dat dit de Islam was, de andere keer dat dit niet de Islam was. De ene keer stond hij erachter en leek hij jihadistische of ISIS-trekken te hebben, de andere keer niet.’

Voorts slaat de rechtbank, wat betreft de wetenschap van de verdachte van de deelname van haar man aan IS ter plaatse, in het bijzonder acht op de volgende passages uit haar verklaring bij de politie op 9 maart 2017:

‘We zijn daarna, toen, vanaf dat moment waren we in Syrië. Zijn we de auto in gestapt en ik vroeg aan [betrokkene 1] , waarom hebben ze wapens en wat is er aan de hand? En hij was heel blij.

En hij had eigenlijk bijna geen aandacht meer voor mij. Hij zei "nee vanaf nu is het allemaal goed en het komt allemaal goed. Wapens zijn voor de veiligheid" en dat soort dingen. Iets later vertelde die mij dat we gescheiden zouden worden en omdat hij een training zou krijgen. En daar schrok ik ook behoorlijk van. En ik vroeg hem als het ware "waarom? En moet je dan vechten?" Hij zei "nee dat hoeft niet, maar dat is gewoon een uh, hoe noem je dat? Een gewoonte" het is normaal als je binnenkomt dan moetje zo'n een training volgen, dat ondergaat iedereen.

(…)

En toen werd ik naar hem toe gebracht en toen kwam ik hem tegen. Met een kalasjnikov en nog wel wat meer spullen.

(…)

Een kalasjnikov, dus, en uh, en hij had, volgens mij een granaat, maar dat weet ik niet zeker. Ja hij had een granaat en hij had een uh, een een een muts en en en uh later kreeg die ook echt een doos, nee een tas met legerkleren en dat soort dingen. Maar dat was pas later. Maar ik weet nou niet of die een bomgordel had of dat het gewoon een granaat was die je in een gordel kon doen. Volgens mij is dat het, misschien is dat wel een bomgordel. Hij had in ieder geval een soort iets wat die om zich heen kon binden.

(…)

Toen is die zelfs zijn kalasjnikov vergeten, wat best dom was, omdat hij vertelde mij een verhaal over een jongen die dat was vergeten. En dat die de hele training opnieuw moest doen en toen was die hem zelf vergeten.

(…)

V: Nog even voor mijn beeldvorming, [betrokkene 1] die komt met jou, die gaat met jou naar dat hotel uh uh waar legt die zijn wapens neer?

A: Dat weet ik niet.

V: in huis of zo legde hij dat gewoon op de bank, of op de grond of in de hoek?

A: in het hotel weet ik niet meer. Wat ik wel weet, is dat in huis dat het altijd hoog lag.

(…)

Ja vooral die granaat, dadelijk hou je het vast en dadelijk schiet iets los, ik vind dat niks. Wat ik mij nog kan herinneren, dat in het laatste huis waar we zaten, lag het in een kast. Het lag op een plek waar ik mijn kleding wou neerleggen.(…) hij wou niet dat we er aan kwamen.(…)Daarna lag het in het huis, bij het Marokkaanse en Syrische stel, lag het op een kast, daar kon je het wei zien, maar niet goed, en later lag het in het laatste huis waar we zaten in een kast en daar zag ik het eigenlijk niet.’

(…)

V: Oké en was [betrokkene 1] ais die wapens droeg, was die dan alleen? Of was die samen met anderen?

A: Dat is een beetje een rare vraag, ik weet niet precies hoe ik dat moet beantwoorden.

V: Nou gewoon. Was het was hij samen met een andere, laat ik hem strijder noemen,

A: Hmmm.

V: En was die ook gewapend? Of liep hij gewapend alleen over straat?

A: Ik heb daar niet op gelet maar wat ik wel weet, dat die het in het begin gewoon droeg, en dat die daar eigenlijk al heel snel mee stopte, en zijn redenen waren: ten eerste, hij wou er niet mee opscheppen, want dat zou Islamitisch gezien niet goed zijn,(…)En hij uh, hij zei dat het gevaarlijk is, want als een drone dat zou zien, dan zou die hem kunnen bombarderen. (…)

V: Oké oké. Maar hij komt thuis en dan had die het wapen bij zich.

A: Hmmm.

V: En je dochter, die ziet hem dan aankomen.

A: Ja, kijk, dat pakje met uh, met uh, die granaten, of granaat of, één granaat, dat weet ik zeker. Uhm.. Dat lag altijd verborgen, die heeft die volgens mij ook nooit gedragen en dat wou ik ook niet want dat durfde ik niet. Ik durfde dan niet eens in dezelfde kamer met hem te staan bij wijze van spreken. Want wat als die nou een rare beweging maakt of wat dan ook. Maar hij had wel een pistool of nee, een kalasjnikov en daar was die niet zo heel erg oplettend op, die zette die wel gewoon in de kamer. Gewoon zo.

V: Hoe weet je dat?

A: Omdat ik dat heb gezien.

V: Hoe weet je dat het een kalasjnikov was?

A: Dat heb ik daar geleerd.

(…)

V: Maar even terug, ik stel nog een keer die vraag: [betrokkene 1] komt terug.

A: Hmmm.

V: Je zegt "hij zet zijn wapen, zet die gewoon in de kamer neer".

A: Ja in de hoek meestal.

(…)

V: "Dan is ze gevallen". Wat heeft je dochter allemaal gezien?

A: J volgens mij heeft ze wel videos gezien, sommige, ik weet niet of [betrokkene 1] dat deed, want ik, ik was het er niet mee eens. Ik wou niet dat ze die videos keek. Maar, ja Ik weet wel zeker dat ze iets heeft meegekregen want... [betrokkene 1] was vaak aan, die videos aan het kijken en zij mocht dan niet mee kijken, maar dat deed ze dan toch. En ik was er wel alert op, maar hij niet zo. Of ze keek "ooh" en dan zag ze net zo'n stukje dat iemand daar, daar gewoon lag, weetje wel, in zo'n video bijvoorbeeld hè en dan zei ze "ooh hij is gevallen hè?" en dat is wat ze dan zei.

V: En waar was dat? Spreek je nu van de tijd Irak,

A: Ik weet niet precies waar.

V: of spreek je nu over de tijd in Nederland?

A: Nee. In Irak.

V: In Irak, daar werden ook videos gekeken?

A: Ja.

(…)

En ik ook, ik vroeg aan hem... "ga je vechten?".... Hij gaf mij niet echt een duidelijk antwoord daarover in het begin, maar later, later zei hij wel dat hij wel, wel zou vechten als ze dat van hem zouden vragen.

(…)

V: Je kinderen zien ineens pappa, die meneer. Niet de pappa die ze in Nederland hadden, niet de pappa van all inclusive Turkije. Maar ze zien ineens pappa als, laat ik het even verwoorden: als een strijder.

A: Mijn dochter begreep dat niet, nogmaals, mijn dochter ziet niet een man oh dat is een strijder. Dat denkt zij niet zij denkt niet, dat is een wapen, ooh daarmee kan je iemand vermoorden, en vermoorden is een slechte daad.’

Voorts de verklaring van de verdachte ter terechtzitting van 12 oktober 2017:

‘Ik ben daar verbleven gedurende de tijd dat [betrokkene 1] in dat trainingskamp zat. [betrokkene 1] vertelde mij dat hij daar leerde schieten en Islamitische les kreeg. Hij heeft een maand in dat trainingskamp gezeten. Daarna ging hij werken in en bommenfabriek, dat begreep ik uit hetgeen hij mij vertelde. Ze werkten daar met stoffen, dat liet hij mij zien aan de verbrande haren op zijn handen. Hij vertelde mij dat hij daar iets in elkaar moest zetten dat dat hij dat vervolgend in een vrachtwagen moest zetten.

En:

(…)

Later zag ik [betrokkene 1] met een geweer en zo’n bom met een ding waarin je die kunt dragen, zo’n tas. Hij zei mij dat als hij gevraagd zou worden om te gaan vechten, hij zou gaan vechten.

[betrokkene 1] is één keer een nacht weggeweest. Hij moest toen bewaken, dat heeft een bepaalde Arabische naam.’

Tot slot wijst de rechtbank met betrekking tot de intenties en wetenschap van de verdachte in het strijdgebied op enkele chat- en WhatsApp-gesprekken die hebben plaatsgevonden tussen de verdachte en haar vader.

Op 25 september 2015, twee weken na haar uitreis naar haar strijdgebied, laat de verdachte haar vader weten dat het een bewuste keuze was om naar Syrië te gaan, dat zij wil leven onder de wetten van de islam, zij haar kinderen daarmee wil laten opgroeien en dat zij niet terugkomt. Op 25 november 2015 laat de verdachte aan haar vader weten dat alles goed gaat en op 3 december 2015 dat haar dagen gewoontjes zijn en zij al begint te wennen.

Op 12 december 2015 bericht de verdachte aan haar vader dat mensen die niet goed doen van haar ‘opgeruimd’ mogen worden. Zij refereert hierbij aan ‘qisas’ (beter geschreven als al-qisaas), in Nederland bekend als het ‘oog om oog, tand om tand’ principe.

Tot slot laat de verdachte op 15 januari 2016 aan haar vader weten dat [betrokkene 1] wil blijven werken voor IS en dat hij dit al heeft besproken met IS.

Gelet op al het voorgaande, in onderlinge samenhang bezien, moet het er voor worden gehouden dat de verdachte wist van het voornemen van haar man zich in Syrië aan te sluiten bij IS, dat zij wist van zijn deelname aan IS ter plaatse en dat zij wist van de door IS gepleegde gruwelijke terroristische misdrijven in Syrië en Irak. Het feit dat de verdachte mogelijk een ander bijkomend motief had om in te stemmen met de uitreis (een beter leven daar), doet aan het voorgaande niet af. Evenmin doet dit af aan de handelingen van de verdachte waarmee zij willens en wetens de uitreis en de aansluiting van haar man bij IS heeft gefaciliteerd. De rechtbank wijst daarbij op haar eigen verklaring bij de politie over de voorbereiding van de uitreis die anderhalve maand van te voren begon en waarover zij van haar man met niemand mocht spreken, over hoe zij samen met haar man en kinderen de uitreis naar Syrië via Turkije middels een geboekte ‘vakantie’ bij het reisbureau op

4 september 2015 mogelijk maakte – waarmee zij haar man naar het oordeel van de rechtbank een dekmantel verschafte om onopvallend uit te reizen – en over het zich laten informeren over het uitreizen naar Syrië door een Syriëgangster middels ‘Facebook’. Tot slot heeft zij in ISIS ‘guest houses’ verbleven en in Syrië en Irak het haar man mogelijk gemaakt deel te nemen aan IS door thuis voor de kinderen en het huishouden te zorgen en zich te voegen in haar rol als ‘burger’ van IS (de rechtbank verwijst hiermee naar het deskundigenrapport van dr. Gaub).

Door willens en wetens met haar man als gezin via Turkije naar Syrië uit te reizen, zodat hij zich bij IS kon aansluiten, en hiertoe voorbereidingen te treffen, heeft de verdachte een ondersteunende rol gehad en heeft zij hem de gelegenheid gegeven strijder bij IS te worden en blijven, ter verwezenlijking van het oogmerk van IS, het plegen van terroristische misdrijven. Hiermee is het oogmerk van verdachte op terroristische misdrijven zoals dat tezamen en in vereniging is tenlastegelegd, bewezen.

In bijlage II heeft de rechtbank de inhoud van wettige bewijsmiddelen opgenomen, houdende voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden. Op grond daarvan, en op grond van de redengevende inhoud van het voorgaande, is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tweede cumulatief/alternatief tenlastegelegde heeft begaan op die wijze dat:

zij

in de periode van 01 januari 2015 tot en met 12 juli 2016

te Den Haag, althans in Nederland, en/of in Syrië en/of in Irak, met een ander,

met het oogmerk om ter voorbereiding en/of ter bevordering van de/het

(meermalen) te plegen misdrij(f)(ven):

> het opzettelijk brand stichten en/of een ontploffing teweegbrengen, terwijl

daarvan gemeen gevaar voor goederen en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel

en/of levensgevaar voor een ander te duchten is en/of dit feit iemands dood

ten gevolge heeft (zoals bedoeld in artikel 157 Wetboek van Strafrecht), (te)

begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel 176a van het

Wetboek van Strafrecht) en/of

> doodslag (te) begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel

288a van het Wetboek van Strafrecht) en/of

> moord (te) begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel

289 jo 83 van het Wetboek van Strafrecht)

- gelegenheid en inlichtingen tot het plegen van het misdrijf aan

zich of aan anderen heeft verschaft,

immers heeft/hebben zij, verdachte, en/of haar mededader

A. zich laten informeren over het afreizen naar Syrië en/of Irak en/of het

aansluiten bij de terroristische organisatie Islamitische Staat en

B. de reis gemaakt naar Syrië en/of Irak ten behoeve van het zich begeven naar

het strijdgebied aldaar en/of zich te voegen bij de terroristische organisatie

Islamitische Staat en

C. deelgenomen aan ideologische en gevechtstrainingen van de terroristische

organisatie Islamitische Staat en/of ten behoeve van de gewapende Jihadstrijd

in Syrië en/of Irak en

D. zich gevoegd bij de Jihadstrijd in Syrië en/of Irak gevoerd door de

terroristische organisatie Islamitische Staat en/of een of meerdere strijders

van Islamitische Staat ondersteund bij het voeren van die Jihadstrijd,

in welke Jihadstrijd moord en/of doodslag en/of brandstichting en/of het

teweegbrengen van ontploffingen worden gepleegd, telkens met een terroristisch

oogmerk.

Hetgeen meer of anders is tenlastegelegd is niet bewezen. De verdachte moet ook daarvan worden vrijgesproken.

Het bewezen feit levert op:

medeplegen van met het oogmerk om opzettelijk brand stichten en/of ontploffingen teweegbrengen, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel en/of levensgevaar voor een ander te duchten is en/of dit feit iemands dood ten gevolge heeft, en/of moord en/of doodslag, telkens te begaan met een terroristisch oogmerk, voor te bereiden en/of te bevorderen, zich en een ander gelegenheid en inlichtingen trachten te verschaffen.

Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten.

Het feit is dus strafbaar.

Standpunt van de verdediging

Bij bewezenverklaring van het tenlastegelegde dient de verdachte te worden ontslagen van alle rechtsvervolging, nu bij haar sprake was van een zodanig van buiten komende drang waaraan zij redelijkerwijs geen weerstand kon en ook niet hoefde te bieden.

De verdachte zat gevangen in een gewelddadige relatie, een relatie die haar op een gegeven moment heeft doen besluiten te emigreren. Heel naïef dacht zij in het ‘beloofde Shaam’ (het door IS uitgeroepen kalifaat) een nieuw bestaan te kunnen opbouwen en dat zij daar beschermd zou worden tegen de woede-uitbarstingen van haar man. De verdachte had de moed en ook de persoonlijkheid niet om eerder, in Nederland al, een punt te zetten achter haar relatie met haar man. Alle weerstand die zij had, was er door haar man ‘uitgebeukt’. Haar vertrek naar Syrië was voor haar een vlucht naar voren; de enige uitweg uit een onhoudbare situatie thuis.

Oordeel van de rechtbank

Op grond van artikel 40 van het Wetboek van Strafrecht is niet strafbaar hij die een feit begaat waartoe hij door overmacht is gedrongen. Om na te gaan of van een dergelijke situatie sprake is, zal de rechtbank moeten onderzoeken of sprake was van een van buiten komende drang waaraan de verdachte redelijkerwijze geen weerstand kon noch behoefde te bieden. In deze formulering ligt besloten dat, wil een beroep op psychische overmacht kunnen slagen, sprake moet zijn van een zodanige druk dat in gemoede kan worden gezegd dat de wilsvrijheid van de verdachte is aangetast en voorts dat van de verdachte in concreto redelijkerwijs niet kon worden gevergd dat zij aan de druk van de omstandigheden weerstand bood.

Uit de inhoud van het dossier komt naar voren dat de verdachte in de periode voorafgaand aan haar vertrek naar Syrië en Irak werd mishandeld door haar echtgenoot. Daarnaast ervoer de verdachte naar eigen zegge in die tijd druk van Jeugdzorg die zich met het gezin bemoeide en de rechtszaak die de vader van haar dochter had aangespannen omtrent de voogdij. Op 9 maart 2017 verklaarde de verdachte hierover bij de politie:

“Ja, ik dacht laten we naar Syrië gaan, ik hoopte dat het waar zou zijn dat het de problemen zou oplossen, het was mijn laatste hoop, dan zou ik af zijn van de problemen in Nederland, jeugdzorg, de rechtszaak van de vader van mijn dochter, we zouden kunnen leven in het beloofde gebied, een heilig gebied volgens de profeet. (…) We zouden gewoon leven onder de Islam als tevreden mensen, dat wou ik geloven.”

De rechtbank is van oordeel dat onder bovenstaande omstandigheden weliswaar sprake is geweest van een situatie waarin minder eisen kunnen worden gesteld aan de redelijkheid van het handelen van de verdachte, maar dat niet aannemelijk is geworden dat de verdachte redelijkerwijs niet meer anders kon dan het – met haar gezin met twee jonge kinderen – uitreizen naar het strijdgebied in Syrië en Irak.

De verdachte had moeten en kunnen inzien dat het (middels het uitreizen) faciliteren van haar man om strijder van IS te kunnen worden volstrekt ongeoorloofd was en had haar toevlucht dienen te zoeken tot andere oplossingen voor haar thuissituatie, hoe schrijnend die ook was.

Het verweer wordt verworpen.

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit.

De verdachte is dus strafbaar.

De straf die aan de verdachte wordt opgelegd, is gegrond op de ernst van het feit, de omstandigheden waaronder het feit is begaan en de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Daarbij wordt in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

De verdachte is met haar man en twee nog (zeer) jonge kinderen in september 2015 uitgereisd naar Syrië en Irak, om zich aldaar als gezin te vestigen in het door IS uitgeroepen kalifaat, zodat haar man zich aldaar bij IS als strijder in de jihadstrijd kon aansluiten. Teneinde daartoe te komen, heeft de verdachte zich, samen met haar man, schuldig gemaakt aan voorbereidings- en de bevorderingshandelingen tot het door dan wel namens IS begaan van terroristische misdrijven in Syrië en Irak.

Strijdgroepen als IS hebben tot doel het vestigen van een islamitische staat, waarin de rechten van andersdenkenden op zeer gewelddadige wijze worden geschonden. Door deze strijdgroepen worden op grote schaal ernstige mensenrechtenschendingen begaan zoals standrechtelijke executies, moord, marteling en verminking van krijgsgevangenen en burgers. Veel van die misdrijven worden bovendien gepleegd met het uitdrukkelijke doel de bevolking in deze gebieden vrees aan te jagen en zijn daarmee ontegenzeggelijk terroristische misdrijven. Terrorisme wordt internationaal gezien als één van de ernstigste misdrijven.

De verdachte is aan dit alles geheel voorbij gegaan en heeft totaal geen oog gehad voor het onbeschrijfelijke leed dat velen in het strijdgebied treft.

De rechtbank heeft acht geslagen op een uittreksel uit de justitiële documentatie van 30 juni 2017, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder is veroordeeld voor strafbare feiten.

Namens het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) is een rapport omtrent de verdachte uitgebracht door de psychiater D.C.W.H. Naus, de

GZ-psycholoog T.W. van de Kant en de milieuonderzoeker P. van der Meer, gedateerd

1 mei 2017. Dit rapport houdt, voor zover hier van belang, het volgende in.

De verdachte functioneert op een gemiddeld tot bovengemiddeld intelligentieniveau. De verdachte voldoet thans aan de criteria van ADHD van het overwegend onoplettende type. ADHD is een stoornis die vanaf de kinderleeftijd aanwezig is en per definitie dus ook ten tijde van het tenlastegelegde. Er zijn verder geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van een andere ziekelijke stoornis.

De vastgestelde ADHD heeft, in combinatie met de verschillende situationele factoren, een rol gespeeld in het ontstaan van de situatie waarvan sprake was voor de verdachte besloot om met haar man te vertrekken naar Syrië. Echter, de ADHD lijkt geen bepalende rol te hebben gespeeld in de daadwerkelijke beslissing van de verdachte om met haar man mee te gaan. De keuze om te vertrekken kan gezien worden als een letterlijke vlucht uit de situatie waarin zij zat en waarin ze geen andere uitweg meer zag. Hoewel de verdachte terugkijkend naar eigen zeggen geen idee had waarin zij terecht zou komen, is geen sprake van een impulsieve beslissing. De verdachte heeft vooraf getracht informatie in te winnen (onder andere bij een vermoedelijk uitgereisde vrouw) en heeft voorbereidingen getroffen voor de vlucht (kleren kopen, "afscheid" nemen van familie). Geadviseerd wordt dan ook de verdachte het thans bewezenverklaarde volledig toe te rekenen.

Een pathologisch bepaald recidiverisico kan niet vastgesteld worden. Op de verschillende risicotaxatie-instrumenten zijn weinig risicofactoren voor gewelddadig extremisme of geweld in het algemeen gescoord en zijn er veel protectieve factoren; er is geen sprake van een pathologisch bepaald recidiverisico.

Nu de conclusies van de deskundigen Naus en Van de Kant, zoals hiervoor besproken, gedragen worden door hun bevindingen en door hetgeen ook overigens op de terechtzitting is gebleken, neemt de rechtbank die conclusies over en maakt die tot de hare.

Gevraagd naar het al dan niet toepassen van het minderjarigenstrafrecht, rapporteren de deskundigen Naus en Van de Kant in voormeld rapport, voor zover hier van belang, als volgt.

De verdachte heeft goede intellectuele capaciteiten, maar heeft nog moeite haar eigen gedrag te organiseren. In sociaal-emotioneel opzicht loopt zij achter op haar leeftijdsgenoten. Het vanaf jonge leeftijd nastreven van een volwassen leven, het jonge moederschap en haar geïsoleerd leven van de afgelopen jaren maken dat de verdachte geen normale puberteitsontwikkeling heeft doorgemaakt, maar als het ware hierin gestagneerd is geraakt. Eerder heeft ze hulpverlening vooral afgehouden, maar nu is hiertoe wel bereidheid en wordt de ontvankelijkheid voor therapie zelfs al merkbaar in het onderzoekscontact. Deze factoren maken dat in de ontwikkeling van de verdachte aanleiding wordt gezien vanuit gedragskundig oogpunt te adviseren het minderjarigenstrafrecht toe te passen. Daarnaast is van belang dat voor toepassing van het minderjarigenstrafrecht – gedragskundig – geen contra-indicaties naar voren komen. Er is geen sprake van een langdurige justitiële voorgeschiedenis, psychopathie, een criminele levensstijl of crimineel netwerk.

De rechtbank zal de aanbeveling omtrent het minderjarigenstrafrecht evenwel niet volgen. Immers, de verdachte vertoont in haar persoonlijkheid weliswaar enige tekortkomingen, anderzijds heeft zij het gedrag van de volwassene die zij ook is (verdachte had ten tijde van het uitreizen en het verblijf aldaar de leeftijd van 19 respectievelijk 20 jaar). Al op jonge leeftijd is de verdachte aan gezinsvorming begonnen, is zij gehuwd en heeft zij haar man, naar hiervoor is overwogen, in volle bewustzijn naar Syrië en Irak vergezeld, opdat hij kon deelnemen aan de strijd voor IS. Dat zijn alle volwassen beslissingen, waarbij de verdachte niet gehinderd werd door de in voormeld NIFP-rapport beschreven tekortkomingen. De rechtbank ziet dan ook geen reden om op basis van de bevindingen van voormelde deskundigen tot toepassing van het minderjarigenstrafrecht te komen. De ernst van het thans bewezenverklaarde en ook de door de officier van justitie in dit verband aangehaalde jurisprudentie spelen daar overigens ook een niet onaanzienlijke rol bij.

Reclassering Nederland heeft (meest recent) een adviesrapport over de verdachte opgemaakt, gedateerd 10 oktober 2017. Dit rapport houdt, voor zover hier van belang, het volgende in.

De kans op recidive wordt ingeschat op matig, hetgeen voortkomt uit de negatieve jeugdervaringen van de verdachte, haar partnerrelaties, haar gedragsproblemen, haar schulden en het ontbreken van een zelfstandige woonruimte. Dit is echter een statische en deels gedateerde inschatting. Met hetgeen de verdachte heeft meegemaakt, de (mogelijke) consequenties die voortvloeien uit de onderhavige zaak, de manier waarop zij haar leven weer aan het inrichten is en haar ontvankelijkheid voor interventies, is het oordeel dat de kans op recidive als laag ingeschat moet worden. Desondanks zijn er nog wel zorgen over de emotionele stabiliteit van de verdachte in het geval van tegenslag of in het geval van invloed door een toekomstige partner.

Geadviseerd wordt aan de verdachte een deels voorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen, met daaraan verbonden de bijzondere voorwaarden meldplicht, ambulante behandelverplichting, contactverbod, locatieverbod en andere voorwaarden het gedrag betreffende.

De rechtbank heeft acht geslagen op dit rapport.

Gezien de ernst van het feit kan niet anders worden gereageerd dan met het opleggen van een gevangenisstraf. Bij de bepaling van de duur van de gevangenisstraf heeft de rechtbank

acht geslagen op straffen die in soortgelijke zaken plegen te worden opgelegd.

Nu de reclassering begeleiding (de andere voorwaarden het gedrag betreffende) en bijzondere voorwaarden noodzakelijk acht, zal de rechtbank een deel van de voorgenomen straf voorwaardelijk opleggen, met de voorwaarden die hierna worden genoemd. Dit voorwaardelijk strafdeel dient er tevens toe de verdachte ervan te weerhouden in de toekomst opnieuw strafbare feiten te plegen.

De door de officier van justitie gevorderde bijzondere voorwaarde inhoudende een (aanvullend) contactverbod met ‘personen van wie de reclassering dat noodzakelijk acht in het kader van begeleiding en re-integratie van de verdachte’ zal niet worden toegewezen. Het is immers niet aan de reclassering maar in beginsel aan de rechter voorbehouden de inhoud van een dergelijke voorwaarde te bepalen.

De door de officier van justitie gevorderde bijzondere voorwaarde inhoudende een contactverbod met de media zal evenmin worden toegewezen. Een dergelijk verbod zal de verdachte en haar familie, gelet op de duur van de proeftijd, te lang beperken in de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting.

De rechtbank is van oordeel dat – ondanks dat de reclassering en deskundigen dat niet zo stellen – de kans op herhaling van het thans bewezenverklaarde, dan wel soortgelijke feiten, wel degelijk aanwezig is, zolang de begeleiding van de verdachte door de reclassering nog niet in al haar facetten is voltooid. Omdat er derhalve ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de verdachte wederom een misdrijf zal begaan dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen, zullen de op te leggen bijzondere voorwaarden, inhoudende een contactverbod, locatieverbod, een meldplicht en de andere voorwaarden het gedrag betreffende, dadelijk uitvoerbaar worden verklaard.

Alles afwegend acht de rechtbank de hierna te noemen straf passend en geboden.

Gelet is op de artikelen 14a, 14b, 14c, 14e, 83, 83a, 96, 157, 176a, 288a, 289 en 289a van het Wetboek van Strafrecht.

De in dit vonnis genoemde bijlagen maken deel uit van dit vonnis.

De rechtbank:

verklaart de officier van justitie ontvankelijk in de vervolging;

verklaart niet bewezen, dat de verdachte het eerste cumulatief/alternatief tenlastegelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij;

verklaart bewezen, dat de verdachte het tweede cumulatief/alternatief tenlastegelegde, zoals hiervoor omschreven, heeft begaan;

verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard en spreekt de verdachte ook daarvan vrij;

stelt vast dat het bewezen verklaarde oplevert het hiervoor vermelde strafbare feit;

verklaart de verdachte strafbaar;

veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 24 (vierentwintig) maanden;

bepaalt dat van deze gevangenisstraf een gedeelte, groot 13 (dertien) maanden niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechtbank later anders mocht gelasten, omdat de veroordeelde voor het einde van de proeftijd, die hierbij wordt gesteld op 3 (drie) jaren, na te melden voorwaarden overtreedt;

stelt als algemene voorwaarden:

- de veroordeelde zal zich vóór het einde van de proeftijd niet aan een strafbaar feit schuldig maken;

- de veroordeelde zal ten behoeve van het vaststellen van haar identiteit medewerking -verlenen aan het nemen van één of meer vingerafdrukken of een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht ter inzage aanbieden;

- de veroordeelde zal medewerking verlenen aan reclasseringstoezicht, de medewerking aan huisbezoeken daaronder begrepen;

stelt als bijzondere voorwaarden:

geeft aan Reclassering Nederland opdracht toezicht te houden op de naleving van de voorwaarden en de veroordeelde ten behoeve daarvan te begeleiden;

geeft aan Reclassering Nederland opdracht elektronisch toezicht te houden op de naleving van de onder nummers 6 en 7 genoemde bijzondere voorwaarden en de veroordeelde ten behoeve daarvan te begeleiden;

beveelt dat de onder nummers 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 en 10 genoemde bijzondere voorwaarden en het aan Reclassering Nederland opgedragen toezicht dadelijk uitvoerbaar zijn;

beveelt dat de tijd die door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht, voor zover deze tijd niet reeds op een andere vrijheidsstraf in mindering is gebracht;

heft op het bevel tot voorlopige hechtenis van de verdachte, die bij eerdere beslissing is geschorst.

Dit vonnis is gewezen door:

mr. J. van der Groen, voorzitter,

en mrs. M.M. Koevoets en D.L. Spierings, rechters,

in tegenwoordigheid van R. Meulendijk, griffier,

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank op 13 november 2017.

Bijlage I

Tekst gewijzigde tenlastelegging

Aan de verdachte wordt ten laste gelegd dat

zij

zij in of omstreeks de periode van 01 september 2015 tot en met 12 juli 2016

te Den Haag, althans in Nederland, en/of in Syrië en/of in Irak, met een of

meer anderen,

heeft deelgenomen aan een organisatie, te weten de terroristische organisatie

Islamitische Staat, althans een terroristische gewapende Jihadistische

strijdgroep, welke organisatie tot oogmerk had het plegen van terroristische

misdrijven, namelijk

> het opzettelijk brand stichten en/of een ontploffing teweegbrengen, terwijl

daarvan gemeen gevaar voor goederen en/of gevaar voor zwaar lichamelijk

letsel en/of levensgevaar voor een ander te duchten is en/of dit feit iemands

dood ten gevolge heeft (zoals bedoeld in artikel 157 Wetboek van Strafrecht),

(te) begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel 176a van

het Wetboek van Strafrecht) en/of

> doodslag (te) begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel

288a van het Wetboek van Strafrecht) en/of

> moord (te) begaan met een

terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel 289 jo 83 van het Wetboek van

Strafrecht) en/of

> de samenspanning en/of voorbereiding van en/of bevordering tot het

opzettelijk brand stichten en/of een ontploffing teweeg brengen, terwijl

daarvan gemeen gevaar voor goederen en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel

en/of levensgevaar voor een ander te duchten is en/of dit feit iemands dood

ten gevolge heeft, en/of moord, telkens met een terroristisch oogmerk (zoals

bedoeld in artikel 176b en/of 289a jo 96 van het Wetboek van Strafrecht) en/of

> het voorhanden hebben van een of meer wapens en/of van munitie van de

categorieën II en/of III (zoals bedoeld in artikel 26 lid 1 van de Wet Wapens

en Munitie) (te) begaan met een terroristisch oogmerk en/of met het oogmerk om

een terroristisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijk te maken (zoals

bedoeld in artikel 55 lid 1 en/of lid 5 van de Wet Wapens en Munitie);

art 140a lid 1 Wetboek van Strafrecht

en/of

zij

in of omstreeks de periode van 01 januari 2015 tot en met 12 juli 2016

te Den Haag, althans in Nederland, en/of in Syrië en/of in Irak, met een of

meer anderen, althans alleen,

met het oogmerk om ter voorbereiding en/of ter bevordering van de/het

(meermalen) te plegen misdrij(f)(ven):

> het opzettelijk brand stichten en/of een ontploffing teweegbrengen, terwijl

daarvan gemeen gevaar voor goederen en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel

en/of levensgevaar voor een ander te duchten is en/of dit feit iemands dood

ten gevolge heeft (zoals bedoeld in artikel 157 Wetboek van Strafrecht), (te)

begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel 176a van het

Wetboek van Strafrecht) en/of

> doodslag (te) begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel

288a van het Wetboek van Strafrecht) en/of

> moord (te) begaan met een terroristisch oogmerk (zoals bedoeld in artikel

289 jo 83 van het Wetboek van Strafrecht)

- een ander heeft trachten te bewegen om het misdrijf te plegen, te doen

plegen of mede te plegen, om daarbij behulpzaam te zijn of om daartoe

gelegenheid, middelen of inlichtingen te verschaffen en/of

- gelegenheid, middelen en/of inlichtingen tot het plegen van het misdrijf aan

zich of aan anderen heeft verschaft en/of

- voorwerpen voorhanden heeft gehad waarvan hij wist dat zij bestemd zijn tot

het plegen van het misdrijf,

immers heeft/hebben zij, verdachte, en/of haar mededader(s)

A. zich laten informeren over het afreizen naar Syrië en/of Irak en/of het

aansluiten bij de terroristische organisatie Islamitische Staat en/of

B. de reis gemaakt naar Syrië en/of Irak ten behoeve van het zich begeven naar

het strijdgebied aldaar en/of zich te voegen bij de terroristische organisatie

Islamitische Staat en/of

C. deelgenomen aan ideologische en gevechtstrainingen van de terroristische

organisatie Islamitische Staat en/of ten behoeve van de gewapende Jihadstrijd

in Syrië en/of Irak en/of

D. zich gevoegd bij de Jihadstrijd in Syrië en/of Irak gevoerd door de

terroristische organisatie Islamitische Staat en/of een of meerdere strijders

van Islamitische Staat ondersteund bij het voeren van die Jihadstrijd,

in welke Jihadstrijd moord en/of doodslag en/of brandstichting en/of het

teweegbrengen van ontploffingen worden gepleegd, telkens met een terroristisch

oogmerk;

96 lid 2 jo 289 jo 289a jo 83 en 96 lid 2 jo 157 jo 176a jo 176b jo 83 Wetboek

van Strafrecht

Rechtbank RotterdaM

Team straf 1

Parketnummer: 10/960288-16

Beslissingen (bij wijze van extract) van de meervoudige kamer voor strafzaken in de rechtbank Rotterdam, naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting op 20 juli 2017 en zoals opgenomen in het proces-verbaal van de terechtzitting van 26 juli 2017.

Ter terechtzitting van 20 juli 2017 heeft de raadsman, onder verwijzing naar diens brief van 5 juli 2017 aan de rechtbank, verzocht om het horen van de navolgende getuigen:

Ter terechtzitting heeft de rechtbank zowel het openbaar ministerie als de verdediging op voorgaande verzoeken gehoord.

De rechtbank oordeelt als volgt.

[getuige 1] en [getuige 2]

De psychiater [getuige 1] is ter terechtzitting van 20 juli jl. reeds als getuige gehoord. Naar aanleiding van dat verhoor heeft de raadsman afstand gedaan van de getuige [getuige 2] . Het verzoek omtrent deze getuige behoeft dan ook geen verdere beslissing.

Bij het beoordelen van de volgende getuigenverzoeken zal de rechtbank, ofschoon diverse getuigenverzoeken in een eerder stadium van de procedure hadden kunnen worden gedaan, uitgaan van het verdedigingsbelang, tenzij daar in een specifiek geval van wordt afgeweken. De rechtbank zal voorts het navolgende toetsingskader zoals geformuleerd door de Hoge Raad in HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1015, hanteren, waarbij met name de navolgende overwegingen van belang zijn.

‘3.6.

Tegen deze achtergrond heeft naar het oordeel van de Hoge Raad voor het Nederlandse strafproces te gelden dat een tot de zittingsrechter gericht verzoek tot het oproepen en het horen van getuigen door de verdediging dient te worden gemotiveerd teneinde de rechter in staat te stellen de relevantie van dat verzoek in het licht van de toepasselijke wettelijke voorschriften te beoordelen. Deze motiveringsplicht draagt voorts eraan bij dat de rechter zo vroegtijdig mogelijk het recht op een eerlijk proces in de hiervoor bedoelde zin kan betrekken bij de beoordeling van het verzoek. De aan het verzoek te geven motivering dient ten aanzien van iedere van de door de verdediging opgegeven getuige een toelichting te omvatten waarom het horen van deze getuige van belang is voor enige in de strafzaak uit hoofde van de art. 348 en 350 Sv te nemen beslissing. Art. 6, derde lid onder d, EVRM verzet zich niet ertegen dat deze eis aan de onderbouwing van zo een verzoek wordt gesteld. Ook de rechtspraak van het EHRM omtrent het ondervragingsrecht noopt niet tot het stellen van andere, lichtere eisen aan de motivering van een verzoek tot het oproepen en het horen van getuigen. Immers, ook in de rechtspraak van het EHRM komt als op de verdachte rustende plicht tot uitdrukking dat hij zo een verzoek onderbouwt “by explaining why it is important for the witnesses concerned to be heard and their evidence must be necessary for the establishment of the truth”

(…)

3.7.2.

Voor de eisen die worden gesteld aan een verzoek tot het horen van een getuige, maakt het in beginsel geen verschil of zo een verzoek een getuige “à charge” dan wel “à décharge” betreft. Wel zal in de regel gelden dat een in het vooronderzoek afgelegde verklaring van een getuige door de officier van justitie reeds bij de processtukken zal zijn gevoegd, zodat daaruit in het licht van art. 149a, tweede lid, Sv kan worden afgeleid dat, naar het oordeel van de officier van justitie, de inhoud van die door de getuige afgelegde verklaring redelijkerwijs van belang kan zijn voor de door de rechter te nemen beslissingen. Dat betekent echter niet zonder meer dat ook het horen van die getuige van belang is voor enige in de strafzaak uit hoofde van de art. 348 en 350 Sv te nemen beslissing. Derhalve kan voor de onderbouwing van het verzoek tot het horen van een getuige niet worden volstaan met de enkele stelling dat bij de processtukken een verklaring van die getuige is gevoegd en - met het oog op de procedure in hoger beroep - evenmin met de enkele stelling dat die verklaring door de rechter in eerste aanleg voor het bewijs is gebezigd, maar dient te worden gemotiveerd waarin, gegeven de voeging van de reeds afgelegde verklaring bij de processtukken, de relevantie van het horen van de getuige is gelegen.

3.7.3.

Ingeval het verzoek tot het horen een persoon betreft die in het vooronderzoek nog geen verklaring heeft afgelegd, dient de motivering van het verzoek betrekking te hebben op het belang van het afleggen van een verklaring door het horen van deze getuige voor enige in de strafzaak uit hoofde van de art. 348 en 350 Sv te nemen beslissing, en dienen in het bijzonder de redenen te worden opgegeven waarom de verklaring kan strekken tot staving van de betwisting van het tenlastegelegde dan wel ter onderbouwing van een verweer of standpunt dat betrekking heeft op een van de andere door de rechter uit hoofde van de art. 348 en 350 Sv te nemen beslissingen.

3.8.1.

Of een verzoek tot het horen van getuigen naar behoren is onderbouwd alsook of het dient te worden toegewezen, zal de rechter in het licht van alle omstandigheden van het geval – en met inachtneming van het toepasselijke criterium – moeten beoordelen. De rechter dient, indien hij een verzoek afwijst, de feitelijke en/of juridische gronden waarop die afwijzing berust, in het proces-verbaal van de terechtzitting dan wel de uitspraak op te nemen. Die rechterlijke motiveringsplicht steunt mede op art. 6 EVRM.’

[getuige 3]

Nu het verzoek ziet op het horen van een persoon die in het vooronderzoek nog geen verklaring heeft afgelegd, dient de motivering van het verzoek betrekking te hebben op het belang van het afleggen van een verklaring door het horen van deze getuige voor enige in de strafzaak uit hoofde van de artikelen 348 en 350 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) te nemen beslissing, en dienen in het bijzonder de redenen te worden opgegeven waarom de verklaring kan strekken tot staving van de betwisting van het tenlastegelegde dan wel ter onderbouwing van een verweer of standpunt dat betrekking heeft op een van de andere door de rechter uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissingen.

In de door de verdediging aan het verzoek ten grondslag gelegde motivering komen geen redenen naar voren waarom de verklaring zou kunnen strekken tot staving van de betwisting van het tenlastegelegde. Evenmin komen in de door de verdediging aan het verzoek ten grondslag gelegde motivering redenen naar voren waarom deze verklaring zou kunnen strekken tot onderbouwing op één van de andere door de rechter uit hoofde van de art. 348 en 350 Sv te nemen beslissingen. De verdediging heeft (ter zitting) weliswaar gewezen op de mogelijke niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie door toezeggingen die zijn gedaan door of namens het ‘familiesteunpunt’, welke toezeggingen niet zouden zijn nagekomen en welke toezeggingen zouden kunnen worden toegerekend aan het openbaar ministerie. De verdediging heeft echter onvoldoende concreet onderbouwd in hoeverre het zou gaan om een onherstelbaar vormverzuim in het voorbereidend onderzoek naar verdachte en waarom deze getuige daartoe dient te worden gehoord. Het verzoek wordt bij gebrek aan belang afgewezen.

[getuige 4]

Deze getuige is in Duitsland buiten aanwezigheid van de verdediging verhoord. De schriftelijke vertaalde uitwerking van dit verhoor is door de officier van justitie bij de processtukken gevoegd, zodat daaruit kan worden afgeleid dat de officier van justitie van oordeel is dat de inhoud van die door de getuige afgelegde verklaring redelijkerwijs van belang kan zijn voor de door de rechter te nemen beslissingen. Dat betekent echter niet zonder meer dat ook het horen van die getuige van belang is voor enige in de strafzaak uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissing. De verdediging heeft onvoldoende gemotiveerd waarin de relevantie tot het horen van deze getuige, gegeven de voeging van de reeds afgelegde verklaring bij de processtukken en inhoud daarvan, is gelegen. Wat betreft de stelling van de verdediging dat de verklaringen van deze getuige de bron zou zijn geweest voor het ‘zwartste’ scenario van het openbaar ministerie, geldt dat dit door de officier van justitie gemotiveerd is betwist en bovendien – zonder nadere motivering – niet valt in te zien in hoeverre dit relevant zou zijn in het kader van de staving van de betwisting van het tenlastegelegde, of waarom deze verklaring zou kunnen strekken tot onderbouwing op één van de andere door de rechter uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissingen. Vorengaande leidt ertoe dat het verzoek wordt afgewezen.

[getuige 5] en [getuige 6]

Nu de verzoeken zien op het horen van personen die in het vooronderzoek nog geen verklaring hebben afgelegd, dient de motivering van de verzoeken betrekking te hebben op het belang van het afleggen van een verklaring door het horen van deze getuigen voor enige in de strafzaak uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissing, en dienen in het bijzonder de redenen te worden opgegeven waarom de verklaringen kunnen strekken tot staving van de betwisting van het tenlastegelegde dan wel ter onderbouwing van een verweer of standpunt dat betrekking heeft op een van de andere door de rechter uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissingen.

In de door de verdediging aan de verzoeken ten grondslag gelegde motivering komen geen redenen naar voren waarom de verklaringen zouden kunnen strekken tot staving van de betwisting van het tenlastegelegde. Evenmin komen in de door de verdediging aan de verzoeken ten grondslag gelegde motivering redenen naar voren waarom deze verklaringen zouden kunnen strekken tot onderbouwing op éénn van de andere door de rechter uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissingen.

De door de verdediging gestelde vraagtekens bij de rol van de getuigen bij de vlucht van verdachte en hun intenties daarbij, doen aan vorenstaande niet af, zodat deze verzoeken worden afgewezen.

[getuige 7]

De getuige [getuige 7] is inmiddels gehoord in de uitvoering van een rechtshulpverzoek daartoe aan het Verenigd Koninkrijk. In samenspraak met de officier van justitie heeft de raadsman, voorafgaand aan dit verhoor, vragen voor de getuige aan het onderzoeksteam meegegeven, welke vragen door de politie aan [getuige 7] zijn gesteld. De uitwerking van dat verhoor volgt nog, aldus de officier van justitie ter terechtzitting van 20 juli jl.

De rechtbank zal de zaak verwijzen naar de rechter-commissaris ten behoeve van het eventueel nader horen van de getuige [getuige 7] , in die zin dat de raadsman in de gelegenheid wordt gesteld om

– na kennisneming van het verhoor van [getuige 7] in de uitvoering van voormeld rechtshulpverzoek – aan te geven of en zo ja waarom hij [getuige 7] nader wenst te horen, waarbij het vervolgens aan de rechter-commissaris is om daarop, het openbaar ministerie gehoord hebbende, te beslissen.

[getuige 8] (de Peshmerga generaal)

In het proces-verbaal van bevindingen van 10 april 2017 relateert de rechter-commissaris omtrent het reeds eerder gedane verzoek tot het horen van de getuige [getuige 8] en voor zover thans van belang als volgt.

‘De door de verdediging (...) geopperde mogelijkheid om af te reizen naar Arbil, de hoofdstad van de Autonome Koerdische Regio in Irak, is naar het oordeel van de rechter-commissaris geen reële mogelijkheid. Ten eerste is die Autonome Koerdische Regio in Irak geen internationaal erkende entiteit waarmee door Nederlandse justitiële instanties op basis van wederzijdse rechtshulp op grond van internationaal erkende en geldende verdragen rechtstreeks, zonder dat Bagdad daarin wordt betrokken, gehandeld kan worden. Reeds op grond daarvan is de door de raadsman geopperde informele weg "om Bagdad heen" uitgesloten. Daarnaast is de veiligheidssituatie in het gebied van dien aard dat de rechter-commissaris van oordeel is dat een rogatoire-commissie totaal onverantwoord zou zijn.

Dan resteert de mogelijkheid om de getuige eventueel middels een videoverbinding volgend op een rechtshulpverzoek aan de Irakese autoriteiten te horen. De rechter-commissaris is ambtshalve bekend met een recent beëindigd onderzoek naar eveneens (onder meer) deelname aan een terroristische organisatie, waarbij een of meer getuigen gehoord zouden moeten worden die in de Autonome Koerdische Regio in Irak zouden verblijven. In bedoeld onderzoek is gebleken dat er in principe geen rechtshulprelatie met Irak is, wegens de onstabiele relatie en veiligheid, doch ook omdat er nauwelijks tot geen enkele reactie van de autoriteiten op rechtshulpverzoeken komt. Gedurende de periode van meerdere maanden waarin dat onderzoek heeft gelopen, is in de rechtshulpsituatie met Irak geen wijziging gekomen. De rechter-commissaris komt het dan ook voor dat onaannemelijk is dat deze getuige binnen een aanvaardbare termijn zal kunnen worden gehoord.’

De voorgaande beslissing van de rechter-commissaris marginaal toetsend, overweegt de rechtbank dat de rechter-commissaris weloverwogen heeft beslist dat het onaannemelijk is dat de getuige [getuige 8] binnen een aanvaardbare termijn zal kunnen worden gehoord. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de rechter-commissaris deze beslissing aldus in redelijkheid kunnen nemen. Naar het oordeel van de rechtbank valt daarmee ook thans niet te verwachten dat een verhoor van [getuige 8] zoals door de verdediging verzocht binnen afzienbare tijd gerealiseerd kan worden, zodat het verzoek daartoe reeds hierom wordt afgewezen.

Daarenboven heeft te gelden dat deze getuige door de politie buiten aanwezigheid van de verdediging op 20 februari jl. telefonisch is gehoord. De schriftelijke vertaalde uitwerking van dit verhoor is door de officier van justitie bij de processtukken gevoegd, zodat daaruit kan worden afgeleid dat de officier van justitie van oordeel is dat de inhoud van die door de getuige afgelegde verklaring redelijkerwijs van belang kan zijn voor de door de rechter te nemen beslissingen. Dat betekent echter niet zonder meer dat ook het horen van die getuige van belang is voor enige in de strafzaak uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissing.

Gelet op de afwijzende beschikking van de rechter-commissaris van 10 april 2017 en in het licht van het feit dat het openbaar ministerie heeft aangegeven de feiten omtrent de vlucht van verdachte niet te betwisten, heeft de verdediging overigens onvoldoende gemotiveerd waarin de relevantie tot het horen van deze getuige, gegeven de voeging van de reeds afgelegde verklaring bij de processtukken en inhoud daarvan, is gelegen.

[getuige 9]

Het betreft hier de ex-partner van de verdachte met wie zij is afgereisd naar het IS-strijdgebied en die aldaar is achtergebleven ten tijde van de terugkeer van de verdachte en haar kinderen uit dat strijdgebied. Enige tijd geleden is in Irak een persoon aangehouden die wordt verondersteld de hier bedoelde [getuige 9] te zijn. Met de verdediging vraagt het openbaar ministerie zich tot op heden echter af of de aangehouden persoon daadwerkelijk [getuige 9] is. Om hier duidelijkheid over te verkrijgen en indien het inderdaad [getuige 9] betreft deze persoon te mogen horen, heeft het openbaar ministerie een rechtshulpverzoek aan de Iraakse autoriteiten gedaan. Echter, of langs deze reeds ingezette weg deze getuige uiteindelijk ook daadwerkelijk gehoord zal kunnen gaan worden, is onduidelijk, aldus de officier van justitie.

De voorgaande bevindingen ten aanzien van de schriftelijke vertaalde uitwerking van het verhoor van getuige [getuige 8] en de overwegingen van de rechter-commissaris ten aanzien van dat verhoor in overweging nemend, oordeelt de rechtbank dat het ook ten aanzien van de getuige [getuige 9] thans niet te verwachten valt dat deze binnen afzienbare tijd gehoord zal kunnen worden. Ook dit verzoek wordt daarom afgewezen.

De voorlopige hechtenis

Het verzoek tot opheffing van de voorlopige hechtenis wordt afgewezen. De ernstige bezwaren en de gronden waarop de voorlopige hechtenis is gebaseerd zijn nog aanwezig en de situatie als bedoeld in artikel 67a, derde lid, van het Sv doet zich niet voor.

Dit geldt voor alle gronden, ook de twaalfjaarsgrond, waarbij de rechtbank van oordeel is dat in deze zaak met deze verdenking deze ook na verloop van de huidige periode van voorlopige hechtenis nog onverkort van kracht is.

Het verzoek tot schorsing van de voorlopige hechtenis wordt op grond van de persoonlijke omstandigheden van de verdachte toegewezen met ingang van 1 augustus 2017 te 12.00 uur. Het bevel tot schorsing van de voorlopige hechtenis is afzonderlijk geminuteerd.

Verwijzing naar de rechter-commissaris

De zaak wordt verwezen naar de rechter-commissaris belast met de behandeling van strafzaken in deze rechtbank ten behoeve van het zo nodig nader horen van de getuige [getuige 7] , in die zin dat de raadsman in de gelegenheid wordt gesteld om – na kennisneming van het verhoor van [getuige 7] in de uitvoering van het rechtshulpverzoek zoals hiervoor overwogen – aan te geven of en zo ja waarom hij [getuige 7] nader wenst te horen, waarbij het vervolgens aan de rechter-commissaris is om daarop, het openbaar ministerie gehoord hebbende, te beslissen, alsmede verder uitvoering te geven aan het opstellen van het deskundigenbericht van [deskundige] .

Gelet op de omvang van het dossier zoals daarvan thans sprake is en de geringe activiteit die door de rechter-commissaris dient te worden verricht, acht de rechtbank het aangewezen dat de inhoudelijke behandeling van de zaak zal plaatsvinden op 12 en 13 oktober 2017.

Het onderzoek wordt geschorst tot de terechtzitting op 12 oktober 2017 te 09.00 uur.

Het onderzoek wordt geschorst voor een termijn die langer is dan één maand, om de klemmende redenen dat de hiervoor genoemde onderzoekshandelingen naar verwachting niet binnen één maand gereed zullen zijn en het zittingsrooster van de rechtbank voortzetting van het onderzoek op de terechtzitting binnen één maand niet toelaat.

Tegen de nadere terechtzitting dient de verdachte te worden opgeroepen, met verstrekking van een afschrift van de oproeping aan de raadsman.