2.2 De achtergronden van de bij dode opgerichte stichting in Nederland

Bij het onderzoek naar de achtergronden van de stichting in Nederland valt op dat de stichting zich in ons land heeft ontwikkeld van doelvermogen naar organisatievorm voor een bepaald doel.

Zeker tot aan de Eerste Wereldoorlog was ook in Nederland het doelvermogen de enige verschijningsvorm van de stichting. Bij de stichting als doelvermogen vormen vermogen en stichting een twee-eenheid. Sinds het interbellum kan de stichting in Nederland echter beter worden omschreven als ‘doelorganisatie’. Dat wil zeggen dat de stichting haar bestaansrecht niet meer (uitsluitend) ontleent aan haar vermogen, maar aan het zijn van een entiteit met rechtspersoonlijkheid die in staat is aan een veelheid van taken en bevoegdheden inhoud te geven.1 Voordat ik het juridische kader schets, ga ik eerst in op de vraag hoe de stichting zich heeft kunnen ontwikkelen tot doelorganisatie. Het antwoord op die vraag is te vinden in het ontbreken van overheidsbemoeienis bij de oprichting van de stichting en tijdens haar bestaan. Daarnaast bestond in de crisisjaren van voor de Tweede Wereldoorlog behoefte aan een flexibele rechtspersoon.