2.3.1 Inleiding

34. Afdeling 3.10.4 BW geeft in samenhang met afdeling 6.1.7 BW een algemene regeling voor het retentierecht. Naast deze algemene regeling bestaan verspreid door het BW een aantal regelingen van retentierechten. Zo zijn in Boek 5 BW een aantal goederenrechtelijke retentierechten opgenomen en in Boek 8 BW staan specifiek vervoerrechtelijke retentierechten. Ook in art. 7:109 BW is een retentierecht te vinden met betrekking tot de ontbonden huurkoopovereenkomst. Deze specifieke retentierechten buiten Boek 3 BW laat ik verder buiten beschouwing. Volgens de parlementaire geschiedenis dienen ze de rechtszekerheid en stellen de betreffende schuldeiser in staat om zelf in de wet te lezen dat hij bevoegd is om de afgifte van een zaak op te schorten.1 Over deze retentierechten in benoemde rechtsverhoudingen is elders al voldoende literatuur te vinden,2 en mijn focus ligt nu juist op de gevolgen van de algemene regeling. Wat betreft de bepalingen buiten afdeling 3.10.4 BW behandel ik in paragraaf 2.3.2 alleen de vraag in hoeverre de algemene regeling van het retentierecht in afdelingen 3.10.4 en 6.1.7 ook van toepassing is op deze specifieke retentierechten. In paragraaf 2.3.3 ga ik in op de verhouding tussen het retentierecht en de exceptio non adimpleti contractus (enac) en in paragraaf 2.3.4 behandel ik het retentierecht van de bezitter van art. 3:120 lid 3 BW en van de houder van art. 3:124 BW. De enac en het retentierecht uit titel 3.5 BW (bezit en houderschap) behandel ik wel, omdat deze niet zien op een benoemde rechtsverhouding (zoals de Boek 5, 7 en 8-retentierechten), maar een algemene strekking hebben.