Einde inhoudsopgave
Milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden 2021/III.3.4
III.3.4 Subjectieve bestanddelen
mr. T.R. Bleeker LLM, datum 01-11-2021
- Datum
01-11-2021
- Auteur
mr. T.R. Bleeker LLM
- JCDI
JCDI:ADS460407:1
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen (V)
Voetnoten
Voetnoten
Zie uitvoerig par. II.2.3 en par. II.2.7.
Betoogd kan worden dat artikel 10.1 lid 1 Wm een subjectief bestanddeel bevat. De bepaling luidt als volgt: “Een ieder die handelingen met betrekking tot afvalstoffen verricht of nalaat en die weet of redelijkerwijs had kunnen weten dat daardoor nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan of kunnen ontstaan, is verplicht alle maatregelen te nemen of na te laten die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd, teneinde die gevolgen zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.” [curs. TRB]. Gelet op de geobjectiveerde strekking van het kennisvereiste reken ik het niet als subjectief bestanddeel maar tot de objectieve zijde van het delict: niet de dader maar de waarschijnlijkheid van schadelijke gevolgen door een bepaalde handeling lijkt centraal te staan.
Zie par. II.2.3 en par. II.2.7.
Subjectieve bestanddelen zien op de geestesgesteldheid van de persoon ten tijde van het verrichten van de verboden gedraging. In dit type bestanddeel kan een bepaald schuldverband worden vereist, dus opzet (‘dolus’ – willens en wetens, althans ten minste bewust de aanmerkelijke kans aanvaardend) of schuld (‘culpa’ – verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid).1 In het milieubestuursrecht komen dergelijke subjectieve bestanddelen echter zelden voor.
Een van de weinige voorbeelden die ik ben tegengekomen van een milieubestuursrechtelijk voorschrift met een subjectief bestanddeel, betreft hoofdstuk 3 van de Wet natuurbescherming. Artikel 3.1 Wnb bepaalt bijvoorbeeld dat het ‘verboden is opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen.’ In de jurisprudentie inzake de bestuursrechtelijke milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden kwam ik echter geen voorbeelden tegen van voorschriften waarin opzet of schuld werd vereist.2
Omdat subjectieve bestanddelen in het milieubestuursrecht geen rol van betekenis spelen, houd ik het in dit hoofdstuk bij deze beknopte toelichting van dit type bestanddeel. In het strafrechtelijke hoofdstuk ben ik uitgebreider ingegaan op subjectieve bestanddelen en het schuldverband dat nodig is voor het vervullen van dit type bestanddelen.3