Hof 's-Hertogenbosch, 24-10-2017, nr. 200.186.456, 01

De door de kantonrechter benoemde deskundige heeft – voor zover relevant - in diens rapport van 11 september 2015 het navolgende opgemerkt:

“In de SchadeVerledenPas (bijlage 1) van dit voertuig staan een drietal schades geregistreerd.

Dit betreft:

Schade 1 is een inbraakschade, schade 2 een aanrijding met een vast object en schade 3 is een aanrijding middenachter.

Bij schade 1 en 2 zijn geen spuitwerkzaamheden verricht.

In de SVP worden alleen de schades geregistreerd die via het Audatex-systeem verwerkt worden.

Op 13 augustus 2015 heb ik het voertuig geïnspecteerd.

Hierbij heb ik onder andere de lakdikte (bijlage 2) gemeten en het motormanagementsysteem uitgelezen.

(…)

Het voertuig heeft schade gehad, echter niet rondom.

Uit de lakdiktemeting blijkt dat er spuitwerkzaamheden zijn verricht aan de achterklep, het rechter zijpaneel, motorkap en rechter voorscherm (bijlage 2). De normale lakdikte af-fabriek van een voertuig varieert tussen de 100-130 ųm.

Vastgesteld kan worden dat het voertuig voor- en achterschade heeft gehad.

Aan de chassisbalken aan de voorzijde en de koffervloer is geen oude of gerepareerde schade zichtbaar, hetgeen impliceert dat het geen ernstige schades zijn geweest.

(…)

a. Het spuitwerk is niet naar goed vakmanschap uitgevoerd. Er is sprake van kleurverschil, de motorkap is schraal gespoten, inmiddels dof en er zitten stofdelen in. Een dergelijk kleurverschil is echter niet op foto vast te leggen.

b. De motorkap sluit niet goed aan op de frontdelen en zowel de voor- als achterbumper sluiten niet goed aan op de carrosseriedelen en wielkuipen (foto 1, 3, 4. 5 en 6).

c. Het linkervoorportier is niet goed afgehangen. Hierdoor is de naad tussen voor- en achterportier scheef. Aan de bovenzijde is er een naad van 3 mm en aan de onderzijde is de naad 6,5 mm (foto 7 en 8).

d. Aan de naden tussen motorkap en de beide voorspatborden heb ik geen afwijkingen geconstateerd. De motorkap sluit echter niet goed aan op de voorbumper (foto 1 en 3). De kofferklep is goed afgehangen.

e. De kofferklep is slecht gerepareerd. Rond het SEAT-embleem is de laagdikte niet meer te meten. Dit impliceert dat daar een dikke laag plamuur op is gezet. De plamuurlaag is gescheurd en op die plaats is er sprake van roestvorming (foto 9 en 10).

Voor goed herstel moeten de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:

Een voertuig met een slecht gerepareerde schade is minder waard dan een goed gerepareerde auto. Het moge duidelijk zijn dat voor herstel kosten moeten worden gemaakt.

(…)

Een professionele autoverkoper van tweedehands auto’s moet wel kunnen zien of een voertuig schade heeft gehad. Zeker in onderhavige zaak is het zowel aan de voor- als achterzijde duidelijk zichtbaar dat er sprake is geweest van schade.

(…)

De globale herstelkosten bedragen € 3.532,96 incl. BTW.

Slotconclusie

De mogelijke defecten die ontstaan zijn door langdurige stilstand heb ik buiten beschouwing gelaten.

Het voertuig heeft schade gehad, echter niet in ernstige mate.

De schades zijn slecht gerepareerd.

(…)”

In de onderhavige procedure vordert [geïntimeerde] - zakelijk weergegeven – primair de vernietiging van de koopovereenkomst vanwege bedrog of dwaling met veroordeling van [de vennootschap] tot betaling van € 174,= wegens geleden schade, van € 215,57 wegens kosten ter vaststelling van aansprakelijkheid en € 1.408,28 wegens buitengerechtelijke incassokosten, te vermeerderen met de proceskosten en alles voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad. Subsidiair vordert [geïntimeerde] de ontbinding van de koopovereenkomst op grond van een tekortschieten in de nakoming daarvan door [de vennootschap] met veroordeling tot betaling van de hiervoor genoemde bedragen.

Aan deze vordering heeft [geïntimeerde] , kort samengevat, ten grondslag gelegd dat [de vennootschap] jegens hem heeft verzwegen dat de auto een schadeverleden had en dat hij de auto niet zou hebben gekocht, althans niet voor de overeengekomen prijs, wanneer [de vennootschap] hem dat zou hebben medegedeeld. [de vennootschap] heeft op dit punt een mededelingsplicht geschonden, wat de vernietiging van de koopovereenkomst rechtvaardigt. In elk geval heeft [de vennootschap] hem, aldus [de vennootschap] , een auto geleverd die niet heeft voldaan aan de overeenkomst, omdat achteraf is vastgesteld dat de auto een schadeverleden heeft. [geïntimeerde] stelt schade te hebben geleden in de vorm van onderzoekskosten en buitengerechtelijke incassokosten.

[de vennootschap] heeft gemotiveerd verweer gevoerd. Dat verweer zal, voor zover in hoger beroep van belang, in het navolgende aan de orde komen.

Nadat een comparitie van partijen was gelast en gehouden, heeft de kantonrechter in het tussenvonnis van 17 juni 2015 een deskundigenbericht gelast. In het eindvonnis van 20 januari 2016 heeft de kantonrechter – zakelijk weergegeven - de koopovereenkomst vernietigd, de gevorderde schadevergoeding ad € 174,= afgewezen, de gevorderde kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid ad € 215,57 toegewezen en de gevorderde vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten toegewezen tot een bedrag van € 910,44. Voorts is [de vennootschap] veroordeeld in de kosten van het geding, waaronder een bedrag van € 1.929,95 aan kosten ten bate van de deskundige.

[de vennootschap] heeft in hoger beroep 13 grieven aangevoerd. [de vennootschap] heeft geconcludeerd tot vernietiging van het beroepen vonnis en tot het alsnog afwijzen van de vorderingen van [geïntimeerde] .

Het hof heeft hiervoor de feiten vastgesteld met inachtneming van de grieven 1 en 2. De grieven hoeven op zich niet te leiden tot vernietiging van de bestreden vonnissen, omdat het hof de feiten zelfstandig vaststelt en anderzijds omdat een te beperkte weergave van de feiten in een vonnis nog niet leidt tot een ander dictum.

De grieven 3 tot en met 8 zien op het oordeel van de kantonrechter dat de koopovereenkomst onder invloed van dwaling tot stand is gekomen en om die reden vernietigbaar is, alsmede op de daartoe gebezigde motivering. Zij raken de kern van het geschil. Het hof zal deze tezamen behandelen. Daarbij stelt het hof in navolging van de kantonrechter vast dat [geïntimeerde] ter onderbouwing van zijn vordering enkel verwijst naar het verzwijgen van een schadeverleden met alle gevolgen van dien voor de technische staat en de waarde van de auto.

Uit de overgelegde rapporten blijkt dat de auto in kwestie een schadeverleden heeft. Dit wordt bevestigd door de vermelding van een drietal schades in de SchadeVerledenPas.

In zijn rapport heeft de door de kantonrechter benoemde deskundige opgemerkt dat een professionele autoverkoper van tweedehands auto’s moet kunnen zien of een voertuig schade heeft gehad en dat het zeker in onderhavige zaak zowel aan de voor- als achterzijde voor een professionele autoverkoper als [de vennootschap] duidelijk zichtbaar was dat er sprake is geweest van schade. Deze vaststelling door de deskundige wordt door [de vennootschap] niet aangevochten. Ook in hoger beroep gaat het hof er daarom van uit dat [de vennootschap] bekend was, althans bekend had moeten zijn met de omstandigheid dat de auto een schadeverleden had.

Dat [de vennootschap] onderzoek heeft gedaan naar dat schadeverleden, heeft zij niet gesteld en is ook niet gebleken. Aan [de vennootschap] kan dus wel de kennis worden toegerekend van het feit dat de auto schade had gehad, maar geen kennis ten aanzien van het aantal schades of de precieze aard en ernst van die schade of schades.

De omstandigheid dat een auto een schadeverleden heeft behoort naar het oordeel van het hof in beginsel tot de feiten die een verkoper van een auto bij verkoop moet mededelen aan de koper. Een schadeverleden kan van relevante (en wellicht zelfs doorslaggevende) betekenis zijn bij de onderhandelingen over de aankoop van een occasion, zeker wanneer het een aanrijdingschade aan de voor- of achterzijde betreft. Door geen mededeling te doen over de omstandigheid dat de aangeboden auto na een schade was hersteld, onthoudt de verkoper de belangstellende koper de mogelijkheid om vanwege het schadeverleden af te zien van aankoop of zelf een (nader) onderzoek te verrichten naar de staat van de aangeboden auto en eventueel daarmee samenhangende risico’s. Op dit punt kan mogelijk anders geoordeeld worden wanneer het slechts een geringe schade betreft, maar in het onderhavige geval is achteraf gebleken dat sprake is geweest van een niet geringe aanrijdingschade van achteren.

Onder verwijzing naar een daartoe op de koopovereenkomst geplaatste opmerking voert [de vennootschap] aan dat [geïntimeerde] “een ter zake deskundige klant” was. Dat doet aan het voorgaande echter niet af. De omstandigheid dat een bepaalde potentiële koper wellicht meer kennis van zaken heeft dan een andere doet niet toe of af aan een mededelingsplicht ten aanzien van het al dan niet bestaan van een schadeverleden.

[de vennootschap] heeft nog aangevoerd dat [geïntimeerde] niet heeft gevraagd of de auto in het verleden schade had gehad. Dat is naar het oordeel van het hof niet relevant, omdat het niet aan de koper is om dienaangaande een onderzoek in te stellen, maar aan de verkoper om daarover een mededeling te doen.

Evenzeer is niet van belang dat op zich met de auto veilig aan het verkeer kon worden deelgenomen. Dit is een conformiteitskwestie die in het kader van de beoordeling van het beroep op dwaling in beginsel geen rol speelt. In dit geval is niet gesteld dat [de vennootschap] door onderzoek of anderszins had vastgesteld dat de schades dermate gering van betekenis waren dat zij daaromtrent redelijkerwijs geen mededeling hoefde te doen.

[geïntimeerde] heeft aangevoerd dat zij heeft aangeboden bereid te zijn om naar een oplossing te zoeken en dat de advocaat van [geïntimeerde] in correspondentie niet heeft aangevoerd dat [geïntimeerde] bij mededeling van het schadeverleden van de koop zou hebben afgezien, maar slechts dat hij dan onder andere voorwaarden zou hebben gekocht. Om die reden kan [de vennootschap] zich niet met een integrale vernietiging van de koopovereenkomst verenigen.

Het hof merkt op dat [geïntimeerde] in de brief van zijn gemachtigde ook heeft opgenomen dat hij de auto niet zou hebben gekocht bij wetenschap van het schadeverleden. Maar wat daar ook verder van zij: deze argumenten doen niet af aan het feit dat [de vennootschap] aan [geïntimeerde] in strijd met een aangenomen mededelingsplicht relevante informatie heeft onthouden. Het staat [geïntimeerde] in dat geval vrij om de koopovereenkomst integraal te vernietigen. De omstandigheid dat in correspondentie voorafgaand aan deze procedure wellicht een ander voorstel is gedaan betekent niet dat [geïntimeerde] daarmee afstand heeft gedaan van die mogelijkheid. De vernietiging heeft effect met terugwerkende kracht en in dat geval komt een verplichting tot betaling van een gebruiksvergoeding niet aan de orde.

[de vennootschap] heeft er tot slot nog op gewezen dat [geïntimeerde] de gekochte auto twee jaar in zijn bezit heeft gehad en sedert oktober 2014 niet meer heeft gebruikt.

Het hof stelt vast dat de auto in februari 2014 is geleverd en dat [geïntimeerde] al eind maart 2014, na twee onderzoeken te hebben laten uitvoeren, een beroep heeft gedaan op ontbinding van de koopovereenkomst. Wanneer [de vennootschap] vervolgens weigert om de auto terug te nemen en een procedure gevoerd moet gaan worden over de vraag of [geïntimeerde] al dan niet terecht een beroep kan doen op dwaling, komt de omstandigheid dat de auto meer dan twee jaar stil heeft gestaan voor rekening en risico van [de vennootschap] , wanneer achteraf vastgesteld wordt dat het beroep op dwaling terecht is en de koopovereenkomst op die grond wordt vernietigd. [de vennootschap] had de gevolgen van de stilstand immers kunnen ondervangen door de auto al in maart 2014 terug te nemen.

Het voorgaande voert het hof tot het oordeel dat de kantonrechter terecht en op goede gronden heeft aangenomen dat de tussen partijen gesloten koopovereenkomst op grond van dwaling voor vernietiging in aanmerking komt. Gronden om te oordelen dat de dwaling op grond van het bepaalde in artikel 6:228, lid 2 BW voor rekening van [geïntimeerde] moet komen zijn het hof niet gebleken. De grieven 3 tot en met 8 falen. Het beroep op dwaling van [geïntimeerde] slaagt. Hetgeen [de vennootschap] verder nog heeft aangevoerd (onder meer met betrekking tot de non-conformiteit en verzuim) behoeft verder geen bespreking meer.

Grief 9 is gericht tegen de beslissing met betrekking tot de gevorderde wettelijke rente. Blijkens de toelichting voert [de vennootschap] enkel als bezwaar tegen die beslissing aan dat op grond van het gevoerde inhoudelijk verweer geen terugbetalingsverplichting bestaat. Bij gebreke aan zo’n verplichting bestaat volgens [de vennootschap] , althans zo begrijpt het hof de toelichting op de grief, geen grond voor de toewijzing van de wettelijke rente. Deze grief faalt, omdat uit het voorgaande volgt dat de kantonrechter de koopovereenkomst tussen partijen op goede grond heeft vernietigd.

Grief 10 is gericht tegen de toewijzing van een bedrag van € 215,57 wegens redelijke kosten tot vaststelling van schade en aansprakelijkheid. Voor zover [de vennootschap] ter toelichting op de grief verwijst naar hetgeen zij heeft aangevoerd met betrekking tot de grieven 1 tot en met 9, merkt het hof op dat uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat dat geen aanleiding geeft om te oordelen dat ten onrechte een redelijke vergoeding is toegewezen ter dekking van de kosten voor het vaststellen van schade en aansprakelijkheid.

[de vennootschap] heeft ook nog opgemerkt dat een onderbouwing van de vordering ontbreekt, omdat geen facturen in het geding zijn gebracht. Noch het bestaan, noch de omvang van deze post is echter gemotiveerd door [de vennootschap] betwist. Tussen partijen staat vast dat [geïntimeerde] in elk geval twee onderzoeken naar de toestand van de gekochte auto heeft laten uitvoeren, door de ANWB en door KGA Netherlands B.V. Dat de ANWB daarvoor een bedrag van € 215,57 in rekening heeft gebracht, zoals door [geïntimeerde] onder nummer 23 van de dagvaarding in eerste aanleg gesteld, is door [de vennootschap] niet weersproken. Het keuringsrapport (prod. 4 bij dagvaarding in eerste aanleg) vermeldt ook een factuurnummer (middelste kolom op pagina 1, tweede van boven: [factuurnummer 1] ). Bij memorie van antwoord heeft [geïntimeerde] een kopie van een aan hem gerichte factuur van de ANWB met het nummer [factuurnummer 2] in het geding gebracht ten bedrage van € 215,57 wegens een “totaalkeuring”. Dit alles in acht nemend is het hof van oordeel dat [geïntimeerde] het verweer van [de vennootschap] op dit punt afdoende heeft weerlegd. Grief 10 faalt.

Grief 11 is gericht tegen de toewijzing van een bedrag van € 910,44 wegens buitengerechtelijke incassokosten. Ook hier geldt dat de grief faalt, voor zover [de vennootschap] ter toelichting daarop verwijst naar hetgeen zij heeft aangevoerd met betrekking tot de andere grieven.

[de vennootschap] heeft nog aangevoerd dat geen vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd is, wanneer voorafgaand aan de onderhavige procedure slechts een enkele brief is gestuurd. Dat geval doet zich hier voor, aldus [de vennootschap] , want de enige correspondentie die heeft plaatsgevonden betreft de brief van 28 maart 2014. Deze grief faalt, omdat uit de omstandigheid dat één brief is gestuurd aan [de vennootschap] niet noodzakelijk voortvloeit dat niet meer of andere voor vergoeding in aanmerking komende werkzaamheden hebben plaatsgevonden. Het hof verwijst in dit verband naar de e-mailcorrespondentie die als onderdeel van productie 2 in het geding is gebracht. Daaruit volgt dat partijen inhoudelijk over de vordering hebben gediscussieerd, waarbij [geïntimeerde] geregeld contact heeft onderhouden met zijn raadsman. Dat die slechts één brief heeft gestuurd aan [de vennootschap] betekent niet dat hij verder in het buitengerechtelijke incassotraject niet of nauwelijks voor vergoeding in aanmerking komende werkzaamheden heeft verricht, zoals bijvoorbeeld advisering en begeleiding van [geïntimeerde] naar aanleiding van en met betrekking tot de door hem met [de vennootschap] gevoerde e-mailcorrespondentie. De omvang van de daarvoor toegewezen vergoeding is verder in hoger beroep niet aan de orde gesteld.

De vraag of de buitengerechtelijke incassokosten al dan niet worden gedekt door een verzekeringsovereenkomst acht het hof verder niet van belang. Zelfs indien dat al zo zou zijn, dan staat het [geïntimeerde] , als de partij die de schade in de vorm van buitengerechtelijke incassokosten heeft geleden, vrij om ervoor te kiezen die schade te verhalen op [de vennootschap] . Al het voorgaande brengt met zich mee dat ook grief 11 faalt.

Resten de grieven 12 en 13. Grief 12 heeft geen zelfstandige betekenis en behoeft daarom verder geen bespreking. Grief 13 faalt, omdat uit het voorgaande volgt dat [de vennootschap] in eerste aanleg terecht als de in het ongelijk gestelde partij is aangemerkt, zodat zij ook terecht is verwezen in de kosten van het geding in eerste aanleg.

Ook in hoger beroep heeft [de vennootschap] als de in het ongelijk gestelde partij te gelden, want de vonnissen van de kantonrechter zullen worden bekrachtigd. Zij dient daarom te worden verwezen in de kosten van het geding in hoger beroep. Beslist wordt daarom als na te melden.