6.4.1.4 Tussenconclusie

Hierboven besprak ik de vraag in welke gevallen een pool(overeenkomst) valt onder het bereik van het kartelverbod. Uit het bovenstaande blijkt dat het nodig is om verschillende stappen te doorlopen alvorens kan worden vastgesteld of een pool valt onder de reikwijdte van artikel 101 lid 1 van het Werkingsverdrag en/of artikel 6 lid 1 van de Mededingingswet. Samengevat kunnen de volgende toetsingsmomenten worden onderscheiden. In de eerste plaats zal getoetst moeten worden of een pool valt onder (één van) de categorieën van afspraken die genoemd worden in de wet: een overeenkomst, een besluit van een ondernemersvereniging of een onderlinge afstemming van marktgedrag. Uit bovenstaande bespreking volgt dat daarvan sprake zal zijn bij wilsovereenstemming gericht op het afstemmen van het concurrentiegedrag of het onthouden van bepaald marktgedrag. Voorzover dat kan worden vastgesteld is vervolgens de vraag of een pool de mededinging (merkbaar) beperkt. Het antwoord op de vraag of een pool de mededinging beperkt valt uiteen in het onderzoek naar de strekking en/of het gevolg van de pool voor de mededinging. Voor de verenigbaarheid van een pool met het kartelverbod is van belang of een pool ervoor zorgt dat een ‘onverzekerbaar’ risico alsnog (her)verzekerd kan worden. Van ‘onverzekerbaarheid’ is kort gezegd sprake als de premie-dekkingverhouding als dusdanig ongunstig wordt beschouwd dat van een verzekering geen gebruik wordt gemaakt. Bij het antwoord op de vraag of een pool(overeenkomst) de mededinging merkbaar beperkt, is ook van belang welk gezamenlijk marktaandeel de pool heeft op de relevante markt. Wanneer het marktaandeel van een pool onder bepaalde marktaandeeldrempels valt of de met een pool behaalde omzet onder een bepaald bedrag blijft, wordt verondersteld dat een pool geen merkbare invloed heeft op de mededinging. Hiervoor in tabel 7.1 zijn deze drempels weergegeven. Sluitstuk van de toetsing van pools aan het kartelverbod is het in par. 6.4.1 besproken onderzoek naar de vraag of een pool de handel tussen de lidstaten beïnvloedt. Het zullen vooral de verzekeraarspools die grote, catastrofale, risico’s verzekeren zijn die de handel tussen de lidstaten zullen beïnvloeden.

Indien sprake is van een beperking van de mededinging kan er onder omstandigheden ruimte zijn voor een beroep op een uitzondering van het kartelverbod. Zoals naar voren kwam in de bespreking van de zienswijze van de ACM inzake de overstromingsverzekering komt de vraag naar een uitzondering pas aan de orde als kan worden geconcludeerd dat een afspraak de mededinging (merkbaar) beperkt. De afweging tussen de positieve en negatieve gevolgen voor de mededinging vindt uitsluitend plaats binnen het kader van artikel 101 lid 3 van het Werkingsverdrag.1 Hoe de toetsing van samenwerking in een pool aan de uitzondering van het kartelverbod verloopt, bespreek ik in de volgende paragraaf.