Einde inhoudsopgave
Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/4.2.1
4.2.1 Individualiseringsbeginsel
mr. J.C.T.F. Lokin, datum 01-03-2022
- Datum
01-03-2022
- Auteur
mr. J.C.T.F. Lokin
- JCDI
JCDI:ADS644951:1
- Vakgebied(en)
Goederenrecht / Algemeen
Goederenrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Wichers (2002), p. 42.
Struycken (2007), p. 790 e.v. Zie aldaar over de betekenis van het beginsel in het licht van het bepaalbaarheidsvereiste. Zie ook: Verheul & Verstijlen (2016) p. 68.
HR 10 februari 1978, ECLI:NL:PHR:1979AC1257, met noot W.M. Kleijn (Nieuwe Matex-arrest). In dit arrest stelde de Hoge Raad expliciet dat bezit en eigendom van uitsluitend naar soort en hoeveelheid bepaalde zaken niet mogelijk is, maar dat een gedeelte van de benzeen uit een tank door uitgifte van een ceel kon worden overgedragen. Hierdoor ontstaat mede-eigendom en medebezit.
Het woord object (art. 3:2 BW) geeft aan dat een zaak omgrensd is. Zij is af te bakenen en heeft een ruimtelijke afmeting.1 Niet van belang is of een zaak vast (een stuk grond), vloeibaar (wijn in een fles) of gasvormig (lucht in een tank) is. Wel van belang is dat de zaak individualiseerbaar is. Dit komt omdat het zakenrecht de verhoudingen tussen personen en zaken centraal stelt. De zaak waarop zakenrechtelijke rechten betrekking hebben, moet derhalve voldoende bepaald zijn. Het bepaaldheidsbeginsel (individualiseringsbeginsel of specificatiebeginsel) is een centraal beginsel in het zakenrecht.2 Het absolute karakter van het eigendomsrecht brengt bijvoorbeeld met zich dat bepaald moet worden waarop het eigendomsrecht betrekking heeft. Objecten die slechts naar soort, hoeveelheid, maat of gewicht zijn omschreven, zijn daarom niet aan te merken als zaken. Een kilo zand, een liter wijn of een ons gehakt zijn niet voldoende omschreven om over een zaak te spreken. Daarentegen is het mogelijk om een gedeelte van een in een tank opgeslagen vloeistof over te dragen.3 Kortom, een zaak is een concreet voorwerp, door de natuur of door menselijke handelingen gevormd, die is geïndividualiseerd.