7.2.3.5 Art. 13l Wet VPB 1969; Aftrekbeperking bovenmatige deelnemingsrente

Art. 13l Wet VPB 1969 is relatief nieuw in de vennootschapsbelasting. De bepaling, die ziet op de beperking van aftrek van bovenmatige deelnemingsrente, is ingevoerd per 1 januari 2013 en te zien als een secundaire reactie op het Bosal-arrest.1 In het desbetreffende arrest bepaalde het Europese Hof van Justitie dat het niet in aftrek toelaten van de rentelasten ten aanzien van buitenlandse deelnemingen strijdig was met het Europese recht. In het toenmalige art. 13 lid 1 Wet VPB 1969 waren deze rentelasten effectief uitgesloten, omdat deze niet middellijk dienstbaar zijn aan het behalen van in Nederland belastbare winst. De wetgever koos er na de Bosal uitspraak voor om voortaan alle rentelasten ten aanzien van zowel binnenlandse als buitenlandse deelnemingen in aftrek toe te laten. Per 1 januari 2004 werd als gevolg van het Bosal-arrest een thincap-regeling (art.10d Wet VPB 1969 oud)2 ingevoerd, alsmede de in hoofdstuk 6.3.2. besproken houdster– en financieringsverliesregel. De thincapregeling werd per 1 januari 2013 vervangen door het huidige art. 13l Wet VPB 1969, omdat laatstgenoemde bepaling beter geschikt zou zijn om het Bosal-gat te dichten.3 Art. 13l Wet VPB 1969 heeft als doel te voorkomen dat de belastinggrondslag wordt uitgehold door de bovenmatige financiering van deelnemingen met vreemd vermogen.4 Kern van de aftrekbeperking is een rekenregel (art. 13l lid 1 Wet VPB 1969) waarin beschreven staat hoe de deelnemingsschuld moet worden vastgesteld. De deelnemingsschuld is het verschil tussen het gezamenlijke bedrag van de verkrijgingsprijzen van de deelnemingen en het (fiscaal) eigen vermogen. De rente die samenhangt met de deelnemingsschuld is niet aftrekbaar. Om het MKB te ontzien en de administratieve lasten te beperken, is de aftrekbeperking slechts van toepassing voor zover de bovenmatige deelnemingsrente hoger is dan € 750.000 per jaar. Daarnaast wilde de wetgever zoveel mogelijk het ondernemings- en vestigingsklimaat ontzien. Daarom worden uitbreidingsinvesteringen (uitbreiding van operationele activiteiten, art. 13l lid 5 Wet VPB 1969) uitgezonderd. Deelnemingen die door de groep zijn verworven of uitgebreid door daar eigen vermogen in te brengen in verband met een uitbreiding op dat moment dan wel in de daaraan voorafgaande of daaropvolgende periode van twaalf maanden gelden als uitbreidingsinvestering. De verkrijgingsprijs die daaraan kan wordt toegerekend, kan in mindering worden gebracht op het totaal van de verkrijgingsprijzen voor de berekening van de deelnemingsschuld. Als de uitbreiding van operationele activiteiten echter gefinancierd is door middel van ongewenste (double dip-achtige) structuren, dan wordt voornoemde uitzondering op grond van art. 13l lid 6 Wet VPB 1969 weer beperkt. In het Uitvoeringsbesluit aftrekbeperking bovenmatige deelnemingsrente zijn nog specifieke regels opgenomen. Het Uitvoeringsbesluit ziet grofweg op drie probleempunten, te weten reorganisaties (art. 2 t/m 5); voeging in en ontvoeging uit een fiscale eenheid (art. 6); en de samenloop tussen art. 13l en art. 15ad (art. 7). Tot slot merk ik op dat de regering in het op 10 oktober 2017 gepubliceerde regeerakkoord heeft aangekondigd dat als gevolg van de implementatie van de earningsstrippingsmaatregel per 1 januari 2019 enkele bestaande specifieke renteaftrekbeperkingen worden afgeschaft. Hoewel dat niet expliciet wordt aangegeven, wordt daar mijns inziens ook art. 13l Wet VPB 1969 mee bedoeld.