1.4 Wetenschappelijke relevantie ten opzichte van de bestaande juridische literatuur

Dit onderzoek ziet specifiek op de uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland. In dat kader komen allerlei doorwerkingsvraagstukken aan bod.

In algemene zin is veel over de doorwerking van het Eu-recht in de nationale rechtsorde geschreven.1 In dit boek wordt in aanvulling daarop bezien hoe de doorwerking plaatsvindt op een specifiek Eu-beleidsterrein, namelijk de verstrekking van Europese subsidies.

Het onderzoek naar de juridische uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland is voornamelijk beperkt gebleven tot de structuurfondsen. In dat verband wijs ik op het proefschrift uit 1998 van Comijs die onderzoek heeft gedaan naar de uitvoering van de structuurfondsen in Nederland2 en de dissertatie van Schouten die met name ziet op ESF-subsidies 3 Binnen de structuurfondsen is in de Nederlandse juridische literatuur veel aandacht besteed aan de Europese subsidies uit het ESF die in Nederland zijn verstrekt; met deze subsidies hebben zich de meeste problemen voorgedaan.4 Aan de uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland in ruime zin wordt slechts aandacht besteed in de mastermonografie Subsidierecht.5

Andere, vooral buitenlandse, juristen hebben zich over de uitvoering van Europese subsidieregelingen gebogen, zonder dat daarbij gedetailleerd is ingegaan op de uitvoering in de lidstaten en de knelpunten die zich daarbij voordoen. Mooie overzichten zijn te vinden in Strukturen und Rechtsfragen der gemeinschaftlichten Leistungsverwaltung van Schenk,6EU administrative law van Craig7 en de verschillende drukken van Kapteyn, VerLoren van Themaat.8 Wat betreft de Structuurfondsen zijn de werken van Schöndorf-Haubold uit 2005 (Die Strukturfonds der Europijischen Gemeinschaft, Rechtsformen und Verfahren europijischer Verbundverwaltung), Bollen, Hartwig & Nicolaides uit 2000 (EU Structural Funds beyond Agenda 2000: Reform and Implication for Current and Future Member States) en Evans uit 1999 relevant (The EU Structural Funds). Op het gebied van het landbouwsubsidierecht zijn de werken van McMahon (EU agricultural law),9 Cardwell (The European Model of Agriculture)10 en Barents (The agricultural law of the EC: an inquiry into the administrative law of the European Community in the field of agriculture)11 lezenswaardig.

Naast de voormelde juridische literatuur is over de uitvoering van Europese subsidieregelgeving veel beleidsmatig georiënteerde literatuur geschreven. Deze literatuur richt zich onder meer op vragen als: op welke wijze kan de Europese subsidieregelgeving bestuurskundig het best worden uitgevoerd en hoe kan de effectiviteit van Europese subsidies worden vergroot?12

Het onderhavige onderzoek vormt een aanvulling op het voormelde reeds gedane onderzoek. Ten eerste wordt in dit boek niet alleen ingegaan op de structuurfondsen, maar komen ook andere voor Nederland relevante Europese subsidieregelgeving, zoals de landbouwfondsen, aan bod. Ten tweede wordt ingegaan op de meest recente programmaperiode 2007-2013; hierover is nog niet veel literatuur verschenen. Ten derde beperkt dit onderzoek zich niet tot een beschrijving van de Europese subsidieregelgeving en de problemen die zich daarbij voordoen, maar wordt vooral aandacht besteed aan de uitvoering daarvan in Nederland, de juridische knelpunten die zich daarbij voordoen en aan de vraag in hoeverre het Nederlandse (subsidie)recht daarop dient te worden aangepast. In voorkomende gevallen wordt ook aandacht besteed aan de vraag in hoeverre de Europese subsidieregelgeving zou moeten worden aangepast.