Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW (VDHI nr. 171) 2022/4.11:4.11 De 403-verklaring bij een overname

Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW (VDHI nr. 171) 2022/4.11

4.11 De 403-verklaring bij een overname

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Lopende het boekjaar kan een vrijgestelde rechtspersoon worden overgenomen. De vrijgestelde rechtspersoon kan opnieuw worden vrijgesteld wanneer zij na de overname wederom tot een groep gaat behoren. De nieuwe consoliderende rechtspersoon van de overgedragen vrijgestelde rechtspersoon dient dan zelf een nieuwe 403-verklaring af te leggen en te deponeren. Dit dient uiteraard de consoliderende rechtspersoon te zijn die ook de geconsolideerde jaarrekening zal opstellen.

Er doet zich bij een overname gedurende het boekjaar een lastigheid voor ten aanzien van de consolidatievoorwaarde. De vraag is of in de geconsolideerde jaarrekening die voor het gebruik van artikel 2:403 BW wordt opgesteld (dus niet de reguliere geconsolideerde jaarrekening die bijvoorbeeld, indien van toepassing, op grond van artikel 2:406 BW moet worden opgesteld) de resultaten van de vrijgestelde rechtspersoon moeten worden meegenomen vanaf het moment van de overname of over het hele boekjaar. De ratio van artikel 2:403 BW is dat de cijfers van de vrijgestelde rechtspersoon worden gepubliceerd, maar in geconsolideerde vorm. Worden pas de resultaten vanaf het moment van de overname gepubliceerd dan blijft een deel van de resultaten volledig uit het zicht.

Op basis van de reguliere consolidatieplicht merk ik op dat artikel 2:406 lid 1 BW vermeldt dat een geconsolideerde jaarrekening de gegevens bevat van vrijgestelde rechtspersonen, groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop hij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover hij de centrale leiding heeft. In het kader van nieuw verworven groepsmaatschappijen merkt de Raad voor de Jaarverslaggeving het volgende op in haar richtlijn 217.402:

“217.402

De resultaten van de in de loop van het jaar verworven groepsmaatschappijen dienen in het groepsresultaat te worden verwerkt voor zover ze na het moment van verwerving zijn behaald. Het moment van verwerving is de datum vanaf welke de rechtspersoon beslissende invloed verkrijgt op het beleid van de groepsmaatschappij. Deze datum kan afwijken van de datum waarop de koopovereenkomst is gesloten of van de datum vanaf welke de groepsmaatschappij contractueel (al dan niet met terugwerkende kracht) geacht wordt voor rekening en risico van de koper te zijn gehouden. Het verkrijgen van feitelijk beleidsbepalende invloed zal veelal samenvallen met het daadwerkelijk voor rekening en risico gaan houden van de groepsmaatschappij, zoals dit bijvoorbeeld kan blijken uit afspraken over de transactieprijs. Het is om praktische redenen, bijvoorbeeld vanwege de beschikbaarheid van financiële gegevens, aanvaardbaar de verwerking van de resultaten aan te vangen op een ander moment dan het moment van verwerving, mits dit geen materiële invloed heeft op vermogen en resultaat.

Ten behoeve van het inzicht in de ontwikkeling van vermogen en resultaat kan het doelmatig zijn bij wijze van toelichting een herrekende winst-en-verliesrekening op te stellen waarin de nieuw verworven deelneming voor het gehele boekjaar wordt verwerkt. In een dergelijke pro-forma-opstelling dient eveneens rekening te worden gehouden met mogelijke wijzigingen in financieringslasten en belastingen die zouden zijn opgetreden indien de acquisitie reeds aan het begin van het boekjaar had plaatsgevonden.”

De consolidatie zal plaatsvinden vanaf het moment van verwerving. Het kan volgens de Raad voor de Jaarverslaggeving wegens het verschaffen van inzicht nuttig zijn om aan de geconsolideerde jaarrekening een ‘pro-forma-opstelling’ toe te voegen, waarin de resultaten van de verworven maatschappij over het gehele boekjaar zijn verwerkt. Hoewel deze toelichting is geschreven voor de geconsolideerde jaarrekening die op basis van artikel 2:406 BW dient te worden opgesteld, zou dit ook een oplossing zijn voor de consolidatieplicht van artikel 2:403 BW, wanneer een vrijgestelde rechtspersoon lopende het boekjaar wordt overgenomen en de wens bestaat om de overgenomen vennootschap opnieuw vrij te stellen. De benodigde informatie moet dan wel voorhanden zijn.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.