II.4.2.3 Parlementaire geschiedenis van Titel 3.2 BW

‘Onder verwijzing naar Hijma en Olthof, W.P.N.R. 5605 (1982) blz. 258 noot 3, gaf de Commissie als haar voorlopig oordeel te kennen dat het aanbeveling verdient in titel 3.2 een bepaling op te nemen, inhoudende dat iedere rechtshandeling waarvan de inhoud onvoldoende bepaalbaar is, nietig is.

Naar in de toelichting bij art. 6.5.2.10 (Parl. Gesch. Boek 6, blz. 895) [thans art. 6:227 BW, toev. NB] is opgemerkt, geldt het vereiste van een bepaald onderwerp [dat wil zeggen het bepaaldheidsvereiste, toev. NB] voor alle rechtshandelingen, doch behoeft dat niet uitdrukkelijk in de wet te worden vermeld; wel is het wenselijk geacht om voor de verbintenisscheppende overeenkomst de regel van de rechtspraak vast te leggen dat bepaalbaarheid voldoende is. Dit laatste wordt vervolgens aldus uitgewerkt, dat een verbintenis bepaalbaar is, wanneer de vaststelling kan geschieden naar van tevoren vaststaande criteria, die een subjectief element kunnen inhouden, in dier voege dat de nadere vaststelling van de inhoud aan een derde, ja zelfs aan een der partijen kan worden opgedragen, in welk laatste geval de vaststelling moet plaatsvinden met inachtneming van hetgeen door de redelijkheid en de billijkheid wordt gevorderd.

Zoals uit het bovenstaande blijkt, is art. 6.5.2.10 bedoeld als een versoepeling voor de obligatoire overeenkomst van de voor alle rechtshandelingen geldende eis van een bepaald onderwerp [het bepaaldheidsvereiste, toev. NB], en wel één die niet los gezien kan worden van de eisen van redelijkheid en billijkheid waardoor de obligatoire overeenkomst blijkens art. 6.5.3.1 [thans art. 6:248 BW, toev. NB] mede wordt beheerst. De regel van art. 6.5.2.10 leent zich dan ook niet voor toepassing op alle andere rechtshandelingen dan obligatoire overeenkomsten. Dat voor de zakelijke overeenkomst een iets strikter stelsel geldt, blijkt uit de artt. 3.4.2.2 lid 2, 3.4.2.4 en 3.4.2.11 [thans artt. 3:84 lid 2, 3:89 en 3:98 BW, toev. NB] waarvan zeker het eerste artikel overigens op een ruime uitleg aanspraak kan maken, in het bijzonder wanneer het om overdracht bij voorbaat van toekomstige goederen gaat, zoals hieronder nog uitvoerig aan de orde zal komen in verband met het derde punt, dat door de commissie aan de orde is gesteld bij de artikelen 3.4.2.10, 3.4.2.2 lid 1, 3.4.2.7 lid 1 [thans artt. 3:97, 3:84 lid 1, 3:94 BW, toev. NB] en artikel 475 Rv. Men zie in dit verband ook artikel 3.9.1.5 lid 2 [thans art. 3:231 lid 2 BW, toev. NB]. Ook voor vele eenzijdige rechtshandelingen zou een algemene regel als die van art. 6.5.2.10 niet passend zijn. Zo zal uit een opzeggingsverklaring duidelijk moeten blijken op welke overeenkomst zij betrekking heeft en eventueel – afhankelijk van de wettelijke of contractuele regeling waarop de bevoegdheid tot opzegging berust – op welke grond en tegen welke termijn zij geschiedt; van een bevoegdheid van de opzeggende partij om hieromtrent later duidelijkheid te verschaffen of dat aan een derde over te laten, is geen sprake. Hetzelfde geldt voor eenzijdige rechtshandelingen strekkende tot ontbinding of vernietiging van overeenkomsten, tot verrekening van een schuld met een tegenvordering, etc. In het algemeen kan gezegd worden dat ten aanzien van eenzijdige rechtshandelingen veelal uit de wet voortvloeit aan welke vereisten zij naar vorm en inhoud moeten voldoen teneinde het beoogde rechtsgevolg in het leven te roepen, hetgeen tevens inhoudt dat zij, zo zij niet aan deze vereisten voldoen, nietig zijn. Ook om dit laatste te doen vaststaan, is derhalve geen algemene wetsbepaling in de trant van art. 6.5.2.10 nodig (curs. NB).’2