Einde inhoudsopgave
Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW (VDHI nr. 171) 2022/8.2.2.2
8.2.2.2 Artikel 57 van de Vierde Richtlijn
mr. dr. J. van der Kraan, datum 01-01-2022
- Datum
01-01-2022
- Auteur
mr. dr. J. van der Kraan
- JCDI
JCDI:ADS648853:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Jaarrekeningenrecht
Voetnoten
Voetnoten
De bepaling vereist niet – zoals de Nederlandse regeling – dat de dochtervennootschap nog wel een summiere jaarrekening opstelt. Wanneer een dochtervennootschap zelf consolidatieplichtig is, vervalt niet haar verplichting om een geconsolideerde jaarrekening op te stellen en te publiceren. De vrijstelling geldt alleen voor de eigen enkelvoudige jaarrekening van de dochtervennootschap. De Zevende Richtlijn kent wel andere vrijstellingen voor de geconsolideerde jaarrekening zoals de vrijstelling in geval van de verwaarloosbare kleine consolidatiekring, optioneel middelgrote consolidatiekring, tussenhoudstervrijstellingen voor ten minste 90%-dochterondernemingen en optionele tussenhoudstervrijstellingen.
Vanaf 1978 gold artikel 57 van de Vierde Richtlijn. Deze richtlijn is in acht authentieke talen verschenen, namelijk: Deens, Duits, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands, IJslands en Noors.1 Aangezien maar enkele lidstaten de groepsvrijstellingsregeling in hun nationale wetgeving hebben geïmplementeerd, is het slechts relevant om te kijken naar de Nederlandse, Duitse, Engelse en Franse tekst.
De authentieke Nederlandse tekst van artikel 57, waarmee een vennootschap een vrijstelling kan verkrijgen om haar jaarrekening op te stellen en te publiceren, luidt als volgt:2
Artikel 57
Totdat een richtlijn van de Raad inzake geconsolideerde rekeningen van kracht wordt, en onverminderd het bepaalde in de Richtlijnen 68/151/EEG en 77/91/EEG, behoeven de Lid-Staten de voorschriften van deze richtlijn betreffende de inhoud, de controle en de openbaarmaking van de jaarrekening niet toe te “passen op onder hun nationale recht vallende afhankelijke vennootschappen van een concern, indien aan de volgende voorwaarden is voldaan;
de beheersende vennootschap valt onder het recht van een Lid-Staat;
alle aandeelhouders of deelnemers van de afhankelijke vennootschap hebben zich akkoord verklaard met de bovengenoemde ontheffing; deze verklaring is voor ieder boekjaar vereist;
de beheersende vennootschap heeft zich garant verklaard voor de door de afhankelijke vennootschap aangegane verplichtingen;
de verklaringen sub b) en c) worden overeenkomstig artikel 47, lid 1, eerste alinea, door de afhankelijke vennootschap openbaar gemaakt;
de jaarrekening van de afhankelijke vennootschap wordt in de concernjaarrekening geconsolideerd;
de ontheffing met betrekking tot de inhoud, de controle en de openbaarmaking van de jaarrekening van de afhankelijke vennootschap wordt vermeld in de toelichting op de concernjaarrekening.
Het bepaalde in de artikelen 47 en 51 is van toepassing op de concernjaarrekening.
Het bepaalde in de artikelen 2 tot en met 46 is, voor zover mogelijk, van toepassing op de concernjaarrekening.
De authentieke Engelse tekst van artikel 57 luidt als volgt:
Article 57
Until the entry into force of a Council Directive on consolidated accounts, and without prejudice to the provisions of Directives 68/ 151/EEC and 77/91 /EEC, the Member States need not apply to the dependent companies of any group governed by their national laws the provisions of this Directive concerning the content, auditing and publication of the annual accounts of such dependent companies where the following conditions are fulfilled:
the dominant company must be subject to the laws of a Member State;
all shareholders or members of the dependent company must have declared their agreement to the exemption from such obligation; this declaration must be made in respect of every financial year;
the dominant company must have declared that it guarantees the commitments entered into by the dependent company;
the declarations referred to in (b) and (c) must be published by the dependent company in accordance with the first subparagraph of Article 47 (1);
the annual accounts of the dependent company must be consolidated in the group’s annual accounts;
the exemption concerning the preparation, auditing and publication of the annual accounts of the dependent company must be disclosed in the notes on the group’s annual accounts.
Articles 47 and 51 shall apply to the group’s annual accounts.
Articles 2 to 46 shall apply as far as possible to the group’s annual accounts.
De authentieke Duitse tekst van artikel 57 luidt als volgt:
Artikel 57
Bis zum Inkrafttreten der Richtlinie des Rates über den Konzernabschluß brauchen die Mitgliedstaaten unbeschadet der Richtlinien 68/151/EWG und 77/91/EWG die Bestimmungen dieser Richtlinie über den Inhalt, die Prüfung und die Offenlegung des Jahresabschlusses dieser abhängigen Gesellschaften nicht auf abhängige Gesellschaften eines Konzerns, die ihren innerstaatlichen Rechtsvorschriften unterliegen, anzuwenden, sofern folgende Voraussetzungen erfüllt sind:
Die herrschende Gesellschaft unterliegt den Rechtsvorschriften eines Mitgliedstaates;
alle Aktionäre oder Gesellschafter der abhängigen Gesellschaft haben sich mit der oben bezeichneten Befreiung einverstanden erklärt; diese Erklärung muß für jedes Geschäftsjahr abgegeben werden;
die herrschende Gesellschaft hat sich bereit erklärt, für die von der abhängigen Gesellschaft eingegangenen Verpflichtungen einzustehen;
die Erklärungen nach den Buchstaben b) und c) sind gemäß Artikel 47 Absatz 1 Unterabsatz 1 für die abhängige Gesellschaft offenzulegen;
der Jahresabschluß der abhängigen Gesellschaft wird in den Jahresabschluß des Konzerns einbezogen;
die aufgrund dieser Richtlinie erfolgende Befreiung betreffend den Inhalt, die Prüfung und die Offenlegung des Jahresabschlusses der abhängigen Gesellschaft wird im Anhang des Jahresabschlusses des Konzerns vermerkt.
Die Artikel 47 und 51 sind auf den Jahresabschluß des Konzerns anzuwenden.
Die Artikel 2 bis 46 sind soweit wie möglich auf den Jahresabschluß des Konzerns anzuwenden.
De authentieke Franse tekst van artikel 57 luidt als volgt:
Article 57
Jusqu’ à l’entrée en vigueur d’une directive du Conseil concernant les comptes consolidés et sans préjudice des directives 68/ 151 /CEE et 77/91/CEE, les États membres peuvent ne pas appliquer aux sociétés dépendantes d’un groupe qui relèvent de leur droit national les dispositions de la présente directive relatives au contenu, au contrôle ainsi qu’à la publicité des comptes annuels de ces sociétés dépendantes si les conditions suivantes sont remplies:
la société dominante relève du droit d’un État membre;
tous les actionnaires ou associés de la société dépendante se sont déclarés d’accord sur l’exemption indiquée ci-dessus; cette déclaration est requise pour chaque exercice;
la société dominante s’est déclarée garante des engagements pris par la société dépendante;
les déclarations visées sous b) et c) font l’objet d’une publicité de la part de la société dépendante, conformément à l’article 47 paragraphe 1 premier alinéa;
les comptes annuels de la société dépendante sont consolidés dans les comptes annuels du groupe;
l’exemption visant le contenu, le contrôle et la publicité des comptes annuels de la société dépendante est mentionnée dans l’annexe des comptes annuels du groupe.
Les articles 47 et 51 sont applicables aux comptes annuels du groupe.
Les articles 2 à 46 sont applicables dans toute la mesure du possible aux comptes annuels du groupe.
Een nadere bestudering van deze verschillende authentieke varianten leert dat er verschillen bestaan tussen de authentieke versies. Gezien het bestek van het onderzoek, zal ik mij beperken tot de verschillen die bestaan ten aanzien van de verlangde alternatieve waarborg. Daartussen zit weinig verschil. De Duitse variant is de enige bepaling die niet spreekt over ‘garant verklaren’ maar van ‘in staan voor’;
“de beheersende vennootschap heeft zich garant verklaard voor de door de afhankelijke vennootschap aangegane verplichtingen;
the dominant company must have declared that it guarantees the commitments entered into by the dependent company;
die herrschende Gesellschaft hat sich bereit erklärt, für die von der abhängigen Gesellschaft eingegangenen Verpflichtungen einzustehen;
la société dominante s’est déclarée garante des engagements pris par la société dépendante;”