Bewijsrechtelijke verhoudingen verzekeringsrecht (Verzekeringsrecht) 2008/1.3.1:1.3.1 Hoofdregels naar buitenlands recht

Bewijsrechtelijke verhoudingen verzekeringsrecht (Verzekeringsrecht) 2008/1.3.1

1.3.1 Hoofdregels naar buitenlands recht

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De facto kennen de meeste van de ons omringende landen een of meer met art. 150 Rv vergelijkbare hoofdregel(s), zij het dat deze niet altijd in een formele wetsbepaling zijn neergelegd.

Dat laatste is wel het geval in Frankrijk dat twee bepalingen kent. Allereerst art. 1315 Cc: 'Celui qui réclame l'exécution d'une obligation doit le prouver. Réciproquement, celuit qui se prétend libéré doit justifier le pai-ement ou le fait qui a produit l'extinction de son obligation.' Daarnaast bepaalt art. 9 NCPC: 'Il incombe ä chaque partie de prouver conformément a la loi les faits nécessaires au succès de sa prétention.' Een nadere uitwerking voor verzekeringsrechtelijke verhoudingen geeft Lambert-Faivre/Le-veneur:

'Ainsi la garantie est présumée lorsque l'assuré a établi que son sinistre entrait dans l'objet du contrat, et il appartient alors ä l'assureur qui invoque une exclusion de risque d'en démontrer l'existence conventionnelle et l'application aux faits de la cause: selon deux arrêts de la Cour de Cassation des 15 et 22 octobre 1980, il incombe 'ä l'assureur qui invoque une exclusion de garantie de démon-trer la réunion des conditions de fait de cette exclusion. En outre il appartient ä l'assureur d'établir que les conditions de validité des exclusions de risques sont bien respectées dans la police.'1

Ook België kent twee bepalingen, te weten art. 1315 BW en art. 870 Ger.W., die overeenkomstig luiden: 'Iedere partij moet het bewijs leveren van de feiten die zij aanvoert.'

In Duitsland ontbreekt een formele wetsbepaling. Giesen wijst op § 193 (ontwerp) BGB dat luidde: 'Wer einen Anspruch geltend macht, hat die zur Begründung desselben erforderlichen Tatsachen zu beweisen. Wer die Aufhebung eines Anspruchs oder die Hemmung der Wirksamkeit desselben geltend macht, hat die Tatsachten zu beweisen, welche zur Begrün-digung der Aufhebung oder der Hemmung erforderlich sind.' Een bepaling die naar zijn zeggen vanwege haar vanzelfsprekendheid uiteindelijk niet in het wetboek is opgenomen.2 Zij vormt wel een - wat Prölls/ Martin noemen - 'faustformel', ook in het verzekeringsrecht:

'Nach einer Faustformel trägt der Anspruchsteller die Beweislast für die rechtsbegründenden Tatsachen, die Beweislast für rechtshindernde, - vernichtende und - hemmende Tatsachen, wer sich auf sie beruft. Soweit nicht etwas anderes bestimmt ist, trägt etwa der VN die Beweislast für den Eintritt des VersFalles (BGH VersR 94, 1185; ÖOGH versR 95, 687), einschl. des Kausalzusammenhangs (außer bei Allgefahren Vers; vgl. o. Rn. 15). Der Versicherer trägt die Beweislast, wenn er behauptet, der VersFall beruhe auf Vorsatz oder grober Fahrlässigkeit des VN (§ 61), der Versicherer ferner für den objektiven Tatbestand einer Obliegenheitsverletzung vor dem VersFall, der VN wiederum dafür, dass eine solche Obliegenheitsverletzung unverschuldet war (§ 6 I).'3

Een vergelijkbare ongeschreven hoofdregel geldt in het Engelse recht.4Voor het verzekeringsrecht betekent dit onder meer dat 'The onus of proving that the loss was caused by a peril insured against lies on the assured. Unless he discharges the onus, the claim must fail. (...) When he has done this, the onus shifts to the insurers to show the loss was not caused by a peril insured against, and unless they prove this conclusively, they have not discharged the onus cast on them.'5 Illustratief is ook de navolgende overweging van mr. Justice Salmon in een zaak waarin dekking aan de verzekerde werd geweigerd op basis van brandstichting:

'Mr. Wingate further contends that the onus must be on the plaintiff throughout, because when there is a fire on sea, the facts are peculiarly within the knowledge of the assured. Be this as it may, the principle of the common law is that who asserts must prove. There is no principle of the common law and no authority that I know of for the proposition that when the facts are peculiarly within the knowledge of the person against whom the assertion is made, the onus shifts to that person.'6

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.