HvJ EU, 08-02-2024, nr. C-216/22

Zoals ik in punt 1 hierboven heb aangegeven, bevat richtlijn 2013/32 specifieke procedureregels voor volgende verzoeken. Voor zover die regels zijn gebaseerd op de grondgedachte dat ‘[i]ndien een verzoeker een volgend verzoek doet zonder nieuwe bewijzen of argumenten voor te leggen, [ …] het onevenredig [zou] zijn de lidstaten te verplichten een nieuwe volledige onderzoeksprocedure te volgen […] op grond van het beginsel van het gezag van gewijsde’9., zijn die regels bedoeld om te voorkomen dat een onevenredige administratieve last wordt opgelegd aan de nationale bevoegde autoriteiten door hen te verplichten een situatie die zij reeds hebben onderzocht, opnieuw te onderzoeken. Tegelijkertijd is het duidelijk dat de Uniewetgever bij de vaststelling van de bepalingen betreffende volgende verzoeken niet alleen voor ogen had om uitvoering te geven aan dat beginsel en de werklast van die autoriteiten te ‘verlichten’, maar ook om steeds een voldoende hoog beschermingsniveau voor asielzoekers te waarborgen10.en het beginsel van non-refoulement in acht te nemen, welk beginsel bepaalt dat niemand kan worden teruggestuurd naar het land van vervolging11..

Dat is de achtergrond waartegen artikel 33, lid 2, onder d), en artikel 40 van richtlijn 2013/32 zijn vastgesteld. Ook al staat de eerste van deze bepalingen de lidstaten toe om volgende verzoeken niet-ontvankelijk te verklaren, zij kunnen dit alleen onder strikte voorwaarden doen. Op grond van die bepaling kan een volgend verzoek namelijk alleen niet-ontvankelijk worden verklaard als dit wordt ingediend nadat een definitieve beslissing is genomen over een vorig verzoek.12. Bovendien hebben de bevoegde nationale autoriteiten deze mogelijkheid alleen wanneer, zoals gezegd, ‘geen nieuwe elementen […] aan de orde zijn gekomen of door de verzoeker werden voorgelegd in verband met de behandeling van de vraag of hij voor erkenning als persoon die internationale bescherming geniet in aanmerking komt’.13. Dit zijn twee noodzakelijke voorwaarden die cumulatief van toepassing zijn.

Zo bezien is het duidelijk dat artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 moet worden opgevat als een bepaling die een uitputtende grond voor het niet-ontvankelijk verklaren van volgende verzoeken bevat. De aanhef van artikel 33, lid 2, van die richtlijn bepaalt namelijk dat de lidstaten een verzoek om internationale bescherming (met inbegrip van een volgend verzoek) ‘alleen als niet-ontvankelijk [kunnen] beschouwen wanneer’ een van de in die bepaling opgesomde gronden van toepassing is.14. Bijgevolg staat het de lidstaten niet vrij om in hun wetgeving aanvullende gronden van niet-ontvankelijkheid voor volgende verzoeken op te nemen.15.

Wat betreft de praktijk van de behandeling van volgende verzoeken door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten is artikel 40 van richtlijn 2013/32 de relevante bepaling. Uit de leden 2 en 3 van dit artikel blijkt, zoals het Hof onlangs heeft bevestigd16., dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten volgende verzoeken in wezen in twee stappen moeten behandelen. Om te beginnen moeten zij het volgend verzoek aan een voorafgaand onderzoek onderwerpen (artikel 40, lid 2). In het kader van dat voorafgaande onderzoek moeten zij nagaan of er een of meer ‘nieuwe elementen’ zijn die verband houden met de vraag of de verzoeker in aanmerking komt voor internationale bescherming.17. Is dit het geval, dan wordt, voorts, het onderzoek van de ontvankelijkheid van het volgende verzoek voortgezet overeenkomstig artikel 40, lid 3, van deze richtlijn, op grond waarvan de bevoegde autoriteiten moeten nagaan of nieuwe elementen ‘de kans aanzienlijk groter maken’ dat de verzoeker in aanmerking komt voor de vluchtelingenstatus of voor subsidiaire bescherming.18.

Evenals artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 bevat artikel 40 geen uitdrukkelijke definitie van het begrip ‘nieuw element’. Wanneer men deze twee bepalingen samen beschouwt, wordt de reikwijdte van dat begrip niettemin in twee belangrijke opzichten duidelijk.

Om te beginnen blijkt uit de bewoordingen van artikel 33, lid 2, onder d), en artikel 40, leden 2 en 3, van deze richtlijn (‘en er […] nieuwe elementen […] aan de orde zijn gekomen of door de verzoeker werden voorgelegd’) dat een element als ‘nieuw’ moet worden beschouwd wanneer het is ontstaan na de beslissing op het vorige verzoek van de asielzoeker of wanneer de asielzoeker het voor het eerst in het kader van zijn volgende verzoek heeft aangedragen.19. Een dergelijk ‘nieuw element’ kan dus niet bestaan uit een element dat reeds door de bevoegde autoriteiten is onderzocht in het kader van de procedure betreffende zijn vorige verzoek. Zoals het Hof onder verwijzing naar overweging 36 van richtlijn 2013/32 heeft geoordeeld, is een ‘nieuw element’ een element waarop de op het vorige verzoek genomen definitieve beslissing niet kon worden gebaseerd.20.

Voorts moet het ‘nieuwe element’, om te voorkomen dat een volgend verzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard, niet alleen ‘verband [houden] met de behandeling van de vraag of [de verzoeker] voor erkenning als persoon die internationale bescherming geniet in aanmerking komt overeenkomstig richtlijn 2011/95/EU’, maar ook ‘de kans aanzienlijk groter maken’ dat zijn verzoek wordt toegewezen.21. Dat is een belangrijke beperkende factor. Zoals de Oostenrijkse regering uiteenzet, kan namelijk niet elk nieuw element voorkomen dat een volgend verzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard. Richtlijn 2013/32 vereist alleen dat de lidstaten afzien van een dergelijke uitkomst wanneer het ‘nieuwe element’ ‘de kans aanzienlijk groter [maakt]’ dat de verzoeker voor erkenning als persoon die internationale bescherming geniet in aanmerking komt.

Dit gezegd zijnde, merk ik op dat het Hof in het arrest van 14 mei 2020 reeds heeft aangegeven dat het begrip ‘nieuw element’ in de zin van artikel 33, lid 2, onder d), en artikel 40 van richtlijn 2013/32 niet beperkt is tot feitelijke elementen, maar ook elementen van zuiver juridische aard omvat, waaronder arresten van het Hof. Het Hof heeft namelijk letterlijk verklaard dat ‘een arrest van het Hof waarin wordt vastgesteld dat een nationale regeling […] in strijd is met het Unierecht, een nieuw element vormt bij de behandeling van een verzoek om internationale bescherming in de zin van deze bepaling’.22.

Dat arrest had betrekking op een situatie waarin het duidelijk was dat de verzoeken om internationale bescherming van de betrokkenen waren afgewezen op basis van een nationale regel die in strijd was met het Unierecht. De bevoegde autoriteiten hadden zich namelijk gebaseerd op een niet-ontvankelijkheidsgrond die weliswaar in het Hongaarse recht was opgenomen, maar niet tot de in artikel 33, lid 2, van richtlijn 2013/32 genoemde gronden behoorde. Het Hof heeft bijgevolg uitdrukkelijk verklaard dat deze nationale bepaling in strijd was met het Unierecht.23.

Tegen deze achtergrond betreffen de eerste twee vragen van de verwijzende rechter meer in het bijzonder de vraag of de vaststelling in het arrest van 14 mei 2020 alleen geldt in een situatie waarin uit een arrest van het Hof volgt dat de nationale regeling op basis waarvan een vorig verzoek om internationale bescherming is afgewezen in strijd is met het Unierecht en bijgevolg niet langer door de nationale rechter mag worden toegepast, dan wel, meer in het algemeen, ook in een situatie als die in het hoofdgeding, waarin een arrest van het Hof enkel tot gevolg heeft dat de nationale regeling opnieuw moet worden uitgelegd (maar niet moet worden gewijzigd of buiten toepassing moet worden verklaard). In deze context verzoekt de verwijzende rechter het Hof de reikwijdte van zijn arrest van 14 mei 2020 te verduidelijken.

Hieronder zal ik om te beginnen uiteenzetten waarom een arrest van het Hof, mede in het licht van de door het Hof in het arrest van 14 mei 2020 gegeven motivering, in het algemeen een ‘nieuw element’ kan vormen in de zin van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32. Vervolgens zal ik uit de doeken doen waarom het door de verwijzende rechter geschetste onderscheid, dat is toegespitst op de verschillende gevolgen die een arrest van het Hof kan hebben voor de relevante nationale regeling, mijns inziens geen rol speelt in het kader van de uitlegging van deze bepaling. In dit verband zal ik ook enkele woorden wijden aan de reden waarom mijn antwoord op die vraag niet afhangt van de vraag of een dergelijk arrest reeds bestond op het tijdstip waarop een definitieve beslissing over een vorig verzoek van de betrokkene werd genomen of pas daarna door het Hof is gewezen.

In het arrest van 14 mei 2020 heeft het Hof om te beginnen verklaard24. dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, behoudens bepaalde strikt afgebakende omstandigheden, niet verplicht zijn de behandeling van een vorig verzoek om internationale bescherming van de betrokkene ambtshalve te heropenen wanneer die bij een definitieve beslissing is afgesloten, ook al is die beslissing in strijd met het Unierecht.

Het Hof heeft herinnerd aan de vaste rechtspraak met betrekking tot het belang, zowel in de rechtsorde van de Unie als in de nationale rechtsorden, van het beginsel van het gezag van gewijsde.25. Voorts heeft het Hof verklaard dat het Unierecht overeenkomstig het rechtszekerheidsbeginsel niet eist dat een bestuurlijke instantie in beginsel moet terugkomen op een beslissing die definitief is geworden na het verstrijken van redelijke beroepstermijnen of na uitputting van alle rechtsmiddelen. De inachtneming van dit beginsel voorkomt, aldus het Hof, dat bestuurshandelingen die rechtsgevolgen teweegbrengen, onbeperkt in geding kunnen worden gebracht.26.

Onder verwijzing naar onder andere het arrest Kühne & Heitz27. heeft het Hof benadrukt dat er uiteraard bepaalde situaties zijn waarin een bestuurlijk besluit dat na een rechterlijke beslissing definitief is geworden toch opnieuw moet worden onderzocht. Hierbij gaat het evenwel om een beperkt aantal situaties.28.

In het licht van deze vaststellingen mag het enige verbazing wekken dat het Hof vervolgens heeft verklaard dat het bestaan van een arrest van het Hof waarin wordt vastgesteld dat een vorig verzoek om internationale bescherming is afgewezen op basis van een met het Unierecht strijdige nationale wettelijke regeling — hoewel dit voor de bevoegde autoriteiten geen verplichting schept om de definitieve beslissing tot afwijzing van een dergelijk verzoek ambtshalve opnieuw te onderzoeken — dezelfde autoriteiten niettemin belet om een volgend verzoek van dezelfde persoon niet-ontvankelijk te verklaren, omdat het een ‘nieuw element’ in de zin van deze bepaling vormt.29. Het Hof heeft in wezen het standpunt ingenomen dat, hoewel een procedure tot verlening van internationale bescherming die reeds is afgesloten met een definitieve beslissing, in alle opzichten wordt beschermd door de beginselen van rechtszekerheid of gezag van gewijsde (zodat het Unierecht niet vereist dat een dergelijke procedure ambtshalve wordt heropend, behalve in bepaalde strikt afgebakende omstandigheden), de door deze beginselen geboden bescherming de verzoeker niet belet een volgend verzoek in te dienen — dat vervolgens ook daadwerkelijk wordt behandeld — op grond van het feit dat er, ook al is zijn feitelijke situatie vrijwel ongewijzigd gebleven, een beslissing (in casu een arrest) van het Hof is die moet worden aangemerkt als ‘nieuw element’ in de zin van artikel 33, lid 2, onder d), en artikel 40 van richtlijn 2013/32.30.

Ik merk op dat de Duitse regering ter terechtzitting in wezen heeft betoogd dat, wanneer nagenoeg elk arrest van het Hof na het arrest van 14 mei 2020 als een ‘nieuw element’ zou kunnen worden beschouwd en zou verhinderen dat een volgend verzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard, de bevoegde autoriteiten van een lidstaat verplicht zouden zijn om een reeds definitief geworden bestuurlijk besluit opnieuw te onderzoeken telkens wanneer het Hof een arrest in verband met het asielrecht wijst, ongeacht of de termijnen om dat definitieve besluit aan te vechten zijn verstreken.

Ik ben het met die regering eens dat het onderscheid dat het Hof in het arrest van 14 mei 2020 heeft gemaakt tussen, enerzijds, het ontbreken van enige verplichting voor de bevoegde autoriteiten van de lidstaten om een reeds op een vorig verzoek van de betrokkene genomen beslissing opnieuw te onderzoeken, zelfs indien er sprake is van een ‘nieuw element’, en, anderzijds, de verplichting voor die autoriteiten om in het licht van datzelfde element een volgend verzoek van diezelfde persoon ontvankelijk te verklaren en ten gronde te onderzoeken, tot op zekere hoogte kunstmatig kan lijken. In beide gevallen zijn de bevoegde autoriteiten van de lidstaten immers in wezen verplicht om de situatie van de betrokkene opnieuw te onderzoeken met inachtneming van het ‘nieuwe element’.31.

Mijns inziens zijn er evenwel verschillende overtuigende redenen waarom een arrest van het Hof als een ‘nieuw element’ in de zin van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 moet worden beschouwd, ook al heeft het geen gevolgen voor de geldigheid van een definitieve beslissing die reeds ten aanzien van een dergelijk vorig verzoek is genomen.

In dit verband merk ik op dat het Hof in het arrest van 14 mei 2020 heeft verklaard dat, wanneer een volgend verzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard wegens het ontbreken van een ‘nieuw element’ in een situatie waarin het, gelet op een arrest van het Hof, duidelijk is dat de afwijzing van een vorig verzoek van de betrokkene in strijd was met het Unierecht, de onjuiste toepassing van het Unierecht zich bij elk nieuw verzoek om internationale bescherming weer kan voordoen zonder dat aan de verzoeker een behandeling van zijn verzoek kan worden geboden waarbij dit recht niet wordt geschonden. Het Hof heeft geoordeeld dat een dergelijke belemmering voor de daadwerkelijke toepassing van de Unierechtelijke regels betreffende de procedure voor het verlenen van internationale bescherming, niet redelijkerwijs met het rechtszekerheidsbeginsel of het beginsel van het gezag van gewijsde kan worden gerechtvaardigd.32.

De Duitse regering erkent zelf dat een evenwicht moet worden gevonden tussen de noodzaak om de bescherming van dat laatste beginsel te verzekeren en het belang van degenen die om internationale bescherming verzoeken bij het verkrijgen van een nieuwe beslissing. Zij erkent dus dat het gezag van gewijsde niet absoluut is en in bepaalde omstandigheden tegen andere overwegingen kan worden afgewogen.

Dit gezegd zijnde, lijkt het mij dat zowel die regering als de Oostenrijkse regering enigszins vreest dat het beginsel van het gezag van gewijsde onvoldoende gewaarborgd zou zijn indien het begrip ‘nieuw element’ in de zin van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 een te ruime werkingssfeer zou krijgen.

Met betrekking tot dit argument herinner ik eraan dat, wil een ‘nieuw element’ eraan in de weg staan dat een volgend verzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard, dit element, zoals ik reeds in punt 32 hierboven heb aangegeven, ‘de kans aanzienlijk groter [moet] maken’ dat de verzoeker in aanmerking komt voor internationale bescherming. In het licht van deze voorwaarde is het duidelijk dat — zoals de Commissie ter terechtzitting heeft opgemerkt en anders dan die regeringen betogen — niet elk arrest van het Hof tot een dergelijk resultaat kan leiden.

Bovendien ben ik van mening dat enige uitleg over het belang van het beginsel van het gezag van gewijsde nodig is. Zoals ik in punt 29 hierboven heb aangegeven, wordt dit beginsel in overweging 36 van richtlijn 2013/32 uitdrukkelijk genoemd en gekoppeld aan de in artikel 33, lid 2, onder d), van die richtlijn geboden mogelijkheid voor lidstaten om volgende verzoeken niet-ontvankelijk te verklaren. Dat betekent mijns inziens echter niet dat dat beginsel noodzakelijkerwijs een rol speelt in elke situatie waarin een volgend verzoek wordt gedaan.

Het beginsel van het gezag van gewijsde speelt namelijk pas een rol wanneer er sprake is van een rechterlijke beslissing.33. Het komt echter vaak voor dat de procedure betreffende een vorig verzoek van de betrokkene is afgesloten met niet meer dan een bestuurlijk besluit van de bevoegde autoriteiten, waartegen niet tijdig beroep bij een rechterlijke instantie is ingesteld. In dergelijke gevallen kan het beginsel van het gezag van gewijsde niet worden toegepast omdat er geen rechterlijke beslissing is waaraan dat beginsel kan worden gekoppeld. Zoals het Hof lijkt te hebben erkend in het arrest van 14 mei 2020, is dan een andere — en iets minder absolute — vorm van het rechtszekerheidsbeginsel relevant. In de praktijk is dat natuurlijk lood om oud ijzer. Zoals het Hof in dat arrest heeft geoordeeld, vereist het rechtszekerheidsbeginsel immers dat bestuursorganen in beginsel niet worden verplicht om een situatie die zij reeds hebben onderzocht, te heronderzoeken. Feit blijft echter dat het belang van het beginsel van het gezag van gewijsde in het kader van de toepassing van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 conceptueel niet al te zwaar moet worden benadrukt.

Hieruit volgt dat het beginsel van het gezag van gewijsde — dat een uitdrukking is van het rechtszekerheidsbeginsel34. — niet per se van toepassing is in een situatie waarin een volgend verzoek wordt gedaan nadat met betrekking tot een vorig verzoek van de betrokkene een definitief bestuurlijk besluit is genomen dat nooit is bevestigd door een rechterlijke beslissing. Zoals al is uitgelegd in de literatuur, is het juist omdat rechterlijke beslissingen worden beschouwd als verschillend van andere handelingen van juridische aard, dat zij een ‘bijzondere vorm van bescherming’ genieten op grond van het beginsel van het gezag van gewijsde.35. Een dergelijke hogere mate van bescherming is in beginsel niet gegarandeerd voor bestuurlijke handelingen.36.

In de context van de onderhavige zaak moeten het rechtszekerheidsbeginsel en het beginsel van het gezag van gewijsde hoe dan ook worden afgewogen tegen het feit dat de Uniewetgever bij de vaststelling van richtlijn 2013/32 uitdrukkelijk heeft getracht de omstandigheden te beperken waarin een volgend verzoek niet-ontvankelijk kan worden verklaard. In overweging 36 van die richtlijn heeft hij namelijk erkend dat de lidstaten ‘een [volgend] verzoek als niet-ontvankelijk kunnen afwijzen’, maar niet wanneer de verzoeker erin slaagt om ‘nieuwe bewijzen of argumenten’ voor te leggen. Deze mogelijkheid wordt verder beperkt door de bewoordingen van artikel 33, lid 2, onder d), en artikel 40, leden 2 en 3, van de richtlijn, volgens welke het in dit verband volstaat dat ‘nieuwe elementen’ door de verzoeker werden ‘voorgelegd’ of ‘aan de orde zijn gekomen’. Hieruit volgt dat artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 weliswaar de mogelijkheid biedt om volgende verzoeken niet-ontvankelijk te verklaren, maar dat deze bepaling tevens tot doel heeft uitvoering te geven aan de uitdrukkelijke erkenning door de Uniewetgever dat er redenen zijn waarom een verzoeker na een negatieve beslissing van de bevoegde autoriteiten een volgend verzoek om internationale bescherming zou moeten kunnen indienen.37.

In dat verband herinner ik eraan dat, zoals ik reeds heb aangegeven in punt 30 hierboven, artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32, samen met andere bepalingen van die richtlijn, met name beoogt de bescherming te waarborgen van het beginsel van non-refoulement, dat als grondrecht is gewaarborgd in artikel 19, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: ‘Handvest’)38. en waarnaar wordt verwezen in overweging 3 van die richtlijn39.. Mijns inziens vereist dit beginsel dat in elke procedure tot verlening van internationale bescherming de standaardregel is (behoudens strikt afgebakende uitzonderingen) dat de bevoegde autoriteiten het verzoek ten gronde onderzoeken in het licht van alle relevante factoren40., waarbij de lidstaten zowel op grond van het Unierecht als op grond van het internationale recht41. verplicht zijn ervoor te zorgen dat verzoekers niet worden uitgezet of op enigerlei wijze worden teruggestuurd naar een situatie waarin zij mogelijk met vervolging worden bedreigd.42.Deze verplichting, waarvan niet kan worden afgeweken43., geldt ook ten aanzien van personen die een volgend verzoek hebben ingediend44.. Hieruit volgt dat de uitzondering van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 noodzakelijkerwijs wordt beperkt door het beginsel van non-refoulement.

Een volgend verzoek kan dan ook niet niet-ontvankelijk worden verklaard wanneer er, gelet op een arrest van het Hof, een risico bestaat dat de betrokkene in strijd met dit beginsel zou worden teruggestuurd naar het land van vervolging. Dit kan mijns inziens het geval zijn indien er bijvoorbeeld een arrest van het Hof is waarmee tijdens de vorige procedure geen rekening is gehouden en waarin wordt verklaard dat het zeer waarschijnlijk is dat een handeling van een persoon in de positie van de verzoeker zal worden opgevat als een daad van politieke oppositie en hem zal blootstellen aan vervolging, indien hij naar zijn land van herkomst zou worden teruggestuurd.45. Een dergelijk arrest zou mijns inziens moeten voorkomen dat een volgend verzoek van een verzoeker niet-ontvankelijk wordt verklaard en kan als een ‘nieuw element’ worden beschouwd.

Meer in het algemeen merk ik ook op dat het Hof in het arrest van 14 mei 2020 heeft herinnerd aan het belang van het in artikel 18 van het Handvest erkende en door de richtlijnen 2011/95 en 2013/32 geconcretiseerde recht om in aanmerking te komen voor internationale bescherming indien aan de door het Unierecht gestelde voorwaarden is voldaan. Het Hof heeft verklaard dat de praktische werking van dat recht ernstig zou worden ondermijnd indien een volgend verzoek met toepassing van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 niet-ontvankelijk zou kunnen worden verklaard in een situatie waarin het, gelet op een arrest van het Hof, duidelijk is dat de definitieve beslissing over een vorig verzoek van de betrokkene in strijd is met het Unierecht.46.

In dit verband merk ik op dat artikel 78, lid 1, VWEU bepaalt dat het door de Unie ontwikkelde gemeenschappelijk asielbeleid niet alleen tot doel heeft om de naleving van het beginsel van non-refoulement te waarborgen, maar ook om ‘een passende status’ te verlenen aan elke onderdaan van een derde land die ‘internationale bescherming behoeft’. Deze doelstelling ligt ten grondslag aan richtlijn 2013/32 en aan het gehele asielstelsel van de Unie. Zoals de Commissie heeft uiteengezet, is die richtlijn bedoeld om de toegang tot de asielprocedure te vergemakkelijken.47. Ik voeg daaraan toe dat, op conceptueel niveau, het recht om in aanmerking te komen voor internationale bescherming voortvloeit uit de ook in het kader van het Verdrag van Genève algemeen aanvaarde idee dat een persoon moet worden geacht recht te hebben op bescherming als vluchteling zodra hij voldoet aan de desbetreffende criteria, ongeacht of hem al dan niet formeel de vluchtelingenstatus is toegekend. Wanneer de bevoegde autoriteiten van de lidstaten een verzoek om internationale bescherming onderzoeken, wordt door hen aan de betrokkene bijgevolg strikt genomen niet de vluchtelingenstatus ‘toegekend’ of ‘verleend’. Zij erkennen veeleer het bestaan van een status die geacht wordt reeds te bestaan.48.

Uit deze overwegingen volgt dat, zoals het Hof in het arrest van 14 mei 2020 heeft geoordeeld, artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 weliswaar de mogelijkheid biedt om volgende verzoeken niet-ontvankelijk te verklaren uit hoofde van het beginsel van het gezag van gewijsde of het rechtszekerheidsbeginsel en ter voorkoming van onevenredige administratieve lasten voor de bevoegde nationale autoriteiten, maar dat deze beginselen onvermijdelijk aan gewicht inboeten wanneer blijkt, in het licht van een arrest van het Hof dat niet is onderzocht tijdens de vorige procedure tot verlening van internationale bescherming, dat de afwijzende definitieve beslissing waarmee deze procedure is afgesloten, in strijd is met het recht van de betrokkene krachtens artikel 18 van het Handvest om in aanmerking te komen voor internationale bescherming wanneer is voldaan aan de door het Unierecht gestelde voorwaarden, of met het beginsel van non-refoulement dat wordt gegarandeerd door artikel 19 van het Handvest. Mijns inziens heeft de Uniewetgever in het kader van de toepassing van artikel 33, lid 2, onder d), van die richtlijn bedoeld dat de rechten die door deze bepalingen van het Handvest worden beschermd, juist als tegenwicht voor de genoemde beginselen fungeren, wat betekent dat het in het algemeen mogelijk moet zijn dat arresten van het Hof, die relevant zijn voor het bepalen van de omstandigheden waaronder deze rechten mogelijk worden geschonden, als ‘nieuwe elementen’ worden beschouwd.49.

In dat verband wil ik nog een ander element benadrukken dat mijns inziens van groot praktisch belang is. Zoals ik heb aangegeven, is de mogelijkheid om volgende verzoeken niet-ontvankelijk te verklaren in de eerste plaats bedoeld om te voorkomen dat de nationale bevoegde autoriteiten een onevenredige administratieve last wordt opgelegd doordat zij worden gedwongen een situatie die zij al hebben onderzocht, opnieuw te onderzoeken.

Tegelijkertijd zijn de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, zoals ik in punt 32 hierboven heb uiteengezet, op grond van artikel 40, lid 2, van richtlijn 2013/32 verplicht om elk volgend verzoek dat bij hen wordt ingediend aan een voorafgaand onderzoek te onderwerpen om na te gaan of er sprake is van een ‘nieuw element’ dat ziet op de vraag of de verzoeker voor erkenning als persoon die internationale bescherming geniet in aanmerking komt, en waarop het eerdere besluit niet kon worden gebaseerd. In het licht van deze specifieke verplichtingen is het mijns inziens niet overdreven belastend en in de praktijk evenmin ondoenlijk om hen te verplichten in het kader van dit onderzoek na te gaan of er ‘nieuwe elementen’ in de rechtspraak van het Hof zijn ontstaan die de kans van de betrokkene op internationale bescherming kunnen vergroten.

In dit verband hoef ik er nauwelijks op te wijzen dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaten bij de behandeling van verzoeken om internationale bescherming uiteraard de plicht hebben om het Unierecht te kennen en correct toe te passen. Overeenkomstig de vaststellingen die het Hof heeft gedaan in het arrest van 14 mei 2020 en die ik hierboven in herinnering heb gebracht, mag een verzoeker dus niet onbeperkt worden benadeeld voor wat in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de betreffende rechter en van die autoriteiten is.

Bovendien merk ik op dat het voor verzoekers niet verplicht is om zich tijdens de administratieve procedure voor de bevoegde autoriteiten door een advocaat te laten vertegenwoordigen.50. Het zou mijns inziens dan ook onredelijk zijn (mede gelet op het feit dat deze personen uit derde landen komen en niet noodzakelijkerwijs bekend zijn met het Unierecht) dat zij hun volgend verzoek uiteindelijk nooit onderzocht zien worden en worden geacht ‘die kans te hebben verspeeld’ omdat zij niet tijdig zijn opgekomen tegen een met het Unierecht strijdige beslissing die in het kader van een vorige procedure bij die autoriteiten is genomen.

In het licht van deze overwegingen is het mij duidelijk dat de uitzondering op het recht van verzoekers om hun verzoek ten gronde te laten onderzoeken, zoals in artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 is bepaald, beperkt moet blijven tot strikt afgebakende omstandigheden . Ik ben namelijk van mening dat het begrip ‘nieuw element’ zodanig ruim moet worden opgevat dat het zich mede uitstrekt tot een arrest van het Hof dat de beslissing met betrekking tot een vorig verzoek van dezelfde persoon in strijd met het Unierecht verklaart en dat niet alleen relevant is voor de vraag of de betrokkene voor erkenning als persoon die internationale bescherming geniet in aanmerking komt, maar dat ook ‘de kans aanzienlijk groter [maakt]’ dat hij als zodanig wordt erkend.

Voor wat het waard is voeg ik toe dat de derde volzin van punt 203 van het arrest van 14 mei 2020 mijns inziens in het licht van die uitlegging moet worden gelezen. In deze volzin — over de betekenis waarvan ter terechtzitting is gedebatteerd — wordt verklaard dat artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 ‘ niet van toepassing [is] op een volgend verzoek in de zin van artikel 2, onder q), van deze richtlijn, wanneer de beslissingsautoriteit vaststelt dat de definitieve afwijzing van het vorige verzoek in strijd was met het Unierecht’.51. Uit de punten 196 tot en met 198 van het arrest van 14 mei 2020 blijkt volgens mij duidelijk dat het Hof deze volzin heeft opgenomen met de enkele bedoeling om ervoor te zorgen dat een persoon niet de mogelijkheid zou worden ontnomen om zijn situatie opnieuw te laten beoordelen in een scenario waarin blijkt dat de afwijzing van zijn vorig verzoek in strijd was met het Unierecht. Ik ben dan ook van mening dat het Hof in punt 203, derde volzin, ervan, toen het heeft verklaard dat artikel 33, lid 2, onder d), van die richtlijn ‘niet van toepassing’ was, heeft bedoeld dat de in die bepaling vervatte grond van niet-ontvankelijkheid niet kon worden tegengeworpen aan een persoon wanneer het duidelijk is dat de afwijzing van zijn vorig verzoek in strijd was met het Unierecht.

Na deze verduidelijkingen en na meer in het algemeen te hebben uiteengezet waarom een arrest van het Hof in bepaalde omstandigheden een ‘nieuw element’ in de zin van artikel 33, lid 2, onder d), van richtlijn 2013/32 vormt, zal ik nu specifiek ingaan op de twijfels van de verwijzende rechter met betrekking tot de vraag of dat begrip van toepassing is op een arrest als dat in het hoofdgeding.