Nemo tenetur in belastingzaken (FM nr. 150) 2017/10.3.3:10.3.3 Gevolgen dwang worden gematigd door procedurele waarborgen

Nemo tenetur in belastingzaken (FM nr. 150) 2017/10.3.3

10.3.3 Gevolgen dwang worden gematigd door procedurele waarborgen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het EHRM legt een enkele keer een verband tussen de (verdedigings)waarborgen in de nationale strafprocedure en de op de verdachte uitgeoefende dwang tot zelfbelasting. In de zaken Heaneyen McGuinness en Quinn bijvoorbeeld relateert het Hof een Ierse bewijsuitsluitingsregel aan de op de klagers uitgeoefende dwang en de aantasting van de essentie van het recht tegen gedwongen zelfbelasting.1 Kennelijk is het zo dat procedurele waarborgen de gevolgen van de op de verdachte uitgeoefende dwang compenseren en daarmee een aantasting van art. 6 EVRM kunnen voorkomen of herstellen.

Ontbreken strafcontext?

Hierbij teken ik aan dat, als het resultaat van de gevorderde medewerking niet voor sanctiedoeleinden gebruikt mag worden – bijvoorbeeld omdat vaststaat dat het van gebruik in het strafproces wordt uitgesloten –, de vraag is of het onderzoek wel de vereiste strafrechtelijke context heeft. Bij een ontkennend antwoord – ik neig hiertoe – is niet (langer) sprake van dwang tot zelfbelasting in een strafcontext. Dat bewijsuitsluiting het recht tegen gedwongen zelfbelasting voldoende zou waarborgen, is een verstrekkende conclusie. Nemo tenetur strekt verder dan bewijsuitsluiting; in ieder geval in de traditionele uitleg ervan, waarin de verdachte niet tegen zichzelf hoeft te getuigen (door belastend bewijs te onthullen aan de autoriteiten).2

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.