2.3.1 Inleiding

Voor het bepalen van een belastingschuld is het van belang dat wordt vastgesteld wie aan de desbetreffende heffing onderworpen is (belastingplichtige), wat het feit is waardoor aan de wettelijke voorwaarden is voldaan die voor de verschuldigdheid van de belasting zijn vereist (belastbaar feit/heffingsobject), welk tarief van toepassing is (tarief) en wat de grondslag van de heffing is op basis waarvan de belasting wordt berekend (maatstaf van heffing). In het douanerecht werkt dat in beginsel als volgt uit. De belastingplichtige in het douanerecht wordt aangeduid als de douaneschuldenaar en is ertoe gehouden om de douaneschuld te voldoen. Het belastbare feit doet zich in beginsel voor wanneer de goederen worden aangegeven voor het vrije verkeer.1 De elementen die de douaneschuld bepalen zijn het tarief en de maatstaf van heffing. Het tarief wordt vastgesteld aan de hand van de indeling van de goederen in de Gecombineerde Nomenclatuur (GN) en de oorsprong van de in te voeren goederen. De maatstaf van heffing van het invoerrecht kan onder andere worden bepaald aan de hand van fysieke grootheden zoals de hoeveelheid, het volume of het gewicht van het goed. Deze zogeheten ‘specifieke rechten’ kunnen, net als zogenoemde ‘ad valorem rechten’, dienen als maatstaf van heffing.2 Bij ad valorem rechten worden de invoerrechten geheven over de waarde van de ingevoerde goederen. Het gebruik van ad valorem rechten sluit overigens het gebruik van speciale rechten niet uit en tevens is het gelijktijdig heffen van beide soorten rechten mogelijk.