7.4 Conclusie

De vraag die in dit hoofdstuk centraal stond, was in hoeverre het gebruik van standaardvoorwaarden bij coassurantie of in pools spanning geeft met het mededingingsrecht. Indien spanning kan worden geconstateerd, was de vraag hoe een beoordeling daarvan onder het mededingingsrecht zal luiden. Uit de beschrijving in dit hoofdstuk blijkt dat spanning met het mededingingsrecht met name bestaat bij het vaststellen en verspreiden van gemeenschappelijke polisvoorwaarden door een brancheorganisatie. In dat kader is de aandacht gevestigd op het gebruik van standaardvoorwaarden bij coassurantie en is de vraag besproken of en in hoeverre het gebruik daarvan een kartel kan opleveren. Samenvattend kan worden gezegd dat, ondanks dat standaardvoorwaarden ‘ter beurze’ niet bindend worden vastgesteld niettemin sprake kan zijn van een besluit dat onder het kartelverbod valt als de polisvoorwaarden ertoe strekken of als gevolg hebben dat de mededinging wordt beperkt. Hoewel een niet-bindende polisvoorwaarde minder snel leidt tot mededingingsbezwaren kan deze wel een negatief effect hebben op de mededinging als zij betrekking heeft op de vaststelling of berekening (via een korting) van de premie of anderszins gevolgen heeft op de prijs. Ingeval standaardvoorwaarden al dan niet bindend worden voorgeschreven, staat nog niet vast dat sprake is van een kartel maar moet voor de beoordeling onder het kartelverbod de invloed op de productkwaliteit, productdiversiteit en innovatie worden nagegaan.

Standaardpolisvoorwaarden die onder het toepassingsbereik vallen van artikel 101 lid 1 van het Werkingsverdrag of artikel 6 lid 1 van de Mededingingswet kunnen in aanmerking komen voor een vrijstelling van het kartelverbod als voldaan is aan de vier (cumulatieve) vrijstellingscriteria. Kortweg gaat het dan om de vraag of de mededingingsvoordelen de mededingingsbezwaren in voldoende mate compenseren. Uit de beschrijving die is gegeven in dit hoofdstuk blijkt dat het gebruik van standaardpolissen verschillende voordelen voor de mededinging met zich mee kan brengen. In dat kader zijn efficiëntieverbeteringen als lagere transactiekosten, betere vergelijkbaarheid, snellere acceptatie van polissen en gemakkelijkere toetreding tot de markt (lagere toetredingsdrempels) genoemd. Voor een beroep op de vrijstelling van het kartelverbod is tevens van belang dat kan worden aangetoond dat de voordelen worden doorgegeven aan de klant, dat de beperking onmisbaar is en dat voldoende concurrentie resteert. Van bindende clausules kan worden aangenomen dat een beroep op een uitzondering van het kartelverbod strandt op de eis van onmisbaarheid.