3.2.1 De begindagen van het conservatoir beslag

In tegenstelling tot het executoriaal beslag, dat stamt uit de tijd van het Romeinse recht ("pignus captum"),1 ligt de origine van het conservatoir beslag in de periode van de opkomst van de Republiek.2 Het ontstaan van het conservatoir beslag als een rechtsfiguur sui generis (het toentertijd zogenoemde ‘arrest’)3 vanuit het gewoonterecht kan worden verklaard door de ontwikkeling en bloei van het handelsverkeer in de Lage Landen in die periode.4 Het arrest diende tot verzekering van een schuld (bij vluchtgevaar van de schuldenaar) of om competentie te scheppen wanneer een vreemdeling met een schuld dreigde te vertrekken. Het arrest, waarvoor een rechterlijke uitspraak vereist was, leidde tot de relatieve nietigheid van een bepaalde rechtshandeling met betrekking tot de gearresteerde (beslagene), waar alleen de arrestant (beslaglegger) een beroep op kon doen.5 De basisgedachte van de oorspronkelijke regeling is derhalve onmiskenbaar te herkennen in het conservatoir beslag van nu.