Einde inhoudsopgave
Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/III.D.1.2.4
III.D.1.2.4 Is de Franse legitieme nog wel Frans (quasi-goederenrechtelijk)?
Prof.mr. B.M.E.M. Schols, datum 07-12-2007
- Datum
07-12-2007
- Auteur
Prof.mr. B.M.E.M. Schols
- JCDI
JCDI:ADS402652:1
- Vakgebied(en)
Erfrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Q.J.VAN DER MARCK, Nieuw Frans erfrecht met ingang van 1 januari 2007, WPNR (2007) 6699 ziet het als volgt: 'Een belangrijke wijziging houdt in - voortvloeiend uit art. 924 Cc (nieuw) dat indien de erflater de legitieme schendt aan de legitimarissen hun erfdeel niet meer in natura behoeft te worden uitgekeerd, maar zo mogelijk, in geldswaarde kan worden uitbetaald.' Zij het dat hij deze gedachte als volgt nuanceert: Alleen in het geval van art, 924- 4 Code civil (nieuw) kunnen legitimarissen hun aanspraken in goederen handhaven. Dit artikel geeft aan dat onder omstandigheden de aanspraak in natura tegen derden geldend kan worden gemaakt indien het vermaakte/geschonkene een registergoed betreft en vaststaat dat degene aan wie het registergoed is vermaakt/geschonken niet solvabel is en deze inmiddels het registergoed aan een derde vervreemd heeft.'ALAIN VERBEKE,Tijdschrift Estate Planning (TEP) 2006, 5, p. 329 spreekt in zijn editoriaal 'Over de grenzen' van: 'de veralgemening van de inkorting in waarde.' In het Deutsche Notar Zeitschrift (DNZ) 2007, 2,WIEGAND, Reformfragen des Pflichtteilsrechts, lees ik over het nieuwe Franse recht: 'Nunmehr sei der Pflichtteil als schuldrechtlicher Anspruch ausgestattet, p. 101. PETER KLIMA Reform des Erbrechts und der Vermogensubertragungen in Fran-kreich, Zeitschrift fur Erbrecht undVermogensnachfolge (ZEV) 2006, 10, p. 442 lijkt nog van 'Noterbrecht' uit te gaan, zijhet dat hijde term 'Mindesterbrecht' beter vindt en hij ook spreekt van ''teils wesentlichen Anderungen.''
ALAIN VERBEKE, Over de grenzen, (Belgisch) Tijdschrift Estate Planning (TEP) 20065, p. 328.
PIERRE BECQUE,Unereforme en profondeur: la reforme des successions et des donati-ons, (Belgisch)Tijdschrift Estate Planning (TEP) 2006-5, p.373. Zie art. 929 en 330 Cc nieuw. De notaris heeft bij het 'pacte de famille' een belangrijke rol. Zie ook EDMOND GRESSER, Grundzuge des geanderten franzosischen Erbrechts (ab 1 Januar 2007), Zerb 2006,12, p.409.
Wat het Franse recht betreft merk ik nogmaals op dat er zich per 1 januari 2007 in Frankrijk op het gebiedvan de legitieme portie een erfrechtelijke metamorfose heeft voorgedaan. De legitieme portie heeft in beginsel de ver-bintenisrechtelijke gedaante aangenomen.1 Voor de executeur heeft dit echter geen vergaande gevolgen omdat, zoals bij de behandeling van de Franse executele, reeds gezien, de Franse legitimaris nog steeds erfrechtelijke inspraak houdt, daar waar het gaat om het functioneren van de executeur. Het nieuwe Franse systeem van de legitieme portie kan in het licht van executele derhalve getypeerd worden als een quasi-goederenrechtelijk stelsel. Van belang blijft in ieder geval de komende jaren de ontwikkeling van het erfrechtelijk 'mandat posthume' op de voet te blijven volgen, met name ook in relatie tot de positie van de legitimarissen.
Op twee fronten heeft de legitimaris in het nieuwe Franse systeem nog een vinger in de pap:
bij de tegeldemaking van goederen is de executeur beperkt tot 'la limite de la quotite disponible' (art. 1030 Cc nieuw);
bevoegdheden om de verkoopopbrengst te verdelen kan erflater alleen verlenen'En 'T'absence d'heritier reservataire' (art. 1030-1 Cc nieuw).
Voorts moeten wij niet vergeten, dat met een verbintenisrechtelijk systeem van de legitieme nog niet gezegd is dat een legitieme dan ook maar niet-op-eisbaar is.
Levende in een Nederlands stelsel met de faciliteit van art. 4:82 BW (niet-opeisbare legitieme), zou men, verwendals men is, dit ten onrechte bijna als vanzelfsprekendkunnen gaan ervaren.
Tot slot merk ik op dat de legitimaris onder nieuw Frans recht reeds tijdens leven afstand kan doen van de mogelijkheid om een vordering tot inkorting in te stellen.2 In de literatuur3 spreekt men dan ook van: 'la reconnaissan-ce de certains pactes successoraux'.