6.7 Conclusie

In dit hoofdstuk stond de vraag centraal hoe pools mededingingsrechtelijk moeten worden beoordeeld. Bij de beoordeling van pools onder het mededingingsrecht gaat het er kort gezegd om of de wijze van samenwerking verboden of toegestaan is. Pools draaien om het spreiden van risico’s en daarvoor worden tussen de betrokken partijen afspraken gemaakt over de te ontvangen premies en de dekkingsbedragen. In de zakelijke verzekeringsmarkt kan een onderscheid worden gemaakt tussen enerzijds pools die gevormd zijn voor specifieke, grote, risico’s en anderzijds de pools voor kleinere, vergelijkbare risico’s. De laatste vorm van pooling komt tot stand op initiatief van de makelaar.

Mededingingsrechtelijk betekent een pool een coördinatie van marktgedrag tussen concurrenten wat mogelijk in strijd komt met het kartelverbod. Hoewel pooling noodzakelijk kan zijn om een risico van dekking te voorzien (zoals het verzekeren van ‘onverzekerbare risico’s’), kan het functioneren van de pool de mededinging op de verzekeringsmarkt beperken. Welke beperkingen dat zijn hangt af van de gemaakte poolafspraken. Daarbij speelt mee onder welke omstandigheden een risico buiten de pool om tegen vergelijkbare voorwaarden verzekerd had kunnen worden. Ook is van belang of een pool de deelnemende verzekeraars de vrijheid geeft om zelfstandig hun marktgedrag te bepalen, of dat er verplichtingen worden opgelegd die leiden tot uniform (afgestemd) marktgedrag. Onder omstandigheden kan een geconstateerde inbreuk op de mededinging gerechtvaardigd zijn, wat met name het geval is indien de positieve gevolgen van de pool opwegen tegen de mededingings-beperkende gevolgen. Dit wordt beoordeeld bij de toets aan de uitzonderingsregeling van artikel 101 lid 3 van het Werkingsverdrag en/of artikel 6 lid 3 van de Mededingingswet. Daarbij is het met name van belang dat de positieve gevolgen (bijvoorbeeld in de vorm van kostenbesparingen, lagere premies of verbeterde transparantie in de polisvoorwaarden) daadwerkelijk worden doorgegeven aan de verzekeringnemers. Toetsing van de oprichting van pools aan de criteria van het kartelverbod zou ook kunnen geschieden middels toepassing van het concentratietoezicht (coöperatieve joint venture).