NJB 2024/961

Groepsbelediging o.g.v. ‘ras’, art. 137c lid 1 Sr: de term ‘ras’ moet worden uitgelegd overeenkomstig de strekking van de opsomming gegeven in art. 1 lid 1 Internationaal Verdrag inzake rassendiscriminatie van 1966, waarin naast ras ook wordt genoemd: huidskleur, afkomst of nationale of etnische afstamming. De Hoge Raad zet voorts uiteen wat moeten worden verstaan onder groepsbelediging i.d.z.v. art. 137c lid 1 Sr. Het recht op vrijheid van meningsuiting staat aan een strafrechtelijke veroordeling voor groepsbelediging niet in de weg als is voldaan aan art. 10 lid 2 EVRM. Daarbij moet acht worden geslagen op de bewoordingen van de uitlating en op de context (‘the immediate or wider context’) waarin de uitlating is gedaan. Daarbij is van belang of de betreffende uitlating een bijdrage kan leveren aan het publieke debat of een uiting is van artistieke expressie en voorts of de uitlating in dat verband niet onnodig grievend is. Bij het optreden van autoriteiten i.v.m. een strafbaar feit dat tijdens een demonstratie is begaan, is van belang dat ‘a peaceful demonstration should not, in principle, be rendered subject to the threat of a criminal sanction, and notably to deprivation of liberty’. Vervolging en bestraffing mogen niet zo ingrijpend zijn dat daarvan een ‘chilling effect’ uitgaat op personen die gebruik willen maken van hun recht op vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vreedzame vergadering. In casu kon het hof o.g.v. art. 137c lid 1 Sr tot een veroordeling komen en een geheel voorwaardelijke geldboete van € 350 opleggen, wegens het door verdachte in het centrum van Amsterdam tijdens een demonstratie in het openbaar tonen van een afbeelding van een Israëlische vlag, waarbij de davidster was vervangen door een grote blauwe kakkerlak, mede gelet op een verklaring van de verdachte waaruit blijkt dat hij de afbeelding alleen uit zijn tas haalde om deze te tonen aan – in de ogen van de verdachte: hinderlijke – personen met een tegengesteld standpunt om zo tegenover die personen zijn standpunt te benadrukken en, naar zijn zeggen, een ‘fuck you’ te geven.