4.3 Vruchtgebruiker en pandhouder met stemrecht

Indien aandelen in vruchtgebruik of pand zijn gegeven, komt de enquêtebevoegdheid toe aan de vruchtgebruiker of pandhouder met stemrecht. Zij hebben immers de rechten van bewilligde certificaathouders bij de NV (art. 2:88/89 lid 4 BW) en de rechten van certificaathouders met vergaderrecht bij de BV (art. 2:197/198 lid 4 BW). Tot de rechten van beide soorten certificaathouders behoort ook het enquêterecht. Heeft een vruchtgebruiker of pandhouder het stemrecht op de aandelen – en voldoet het verpande of in vruchtgebruik gegeven aandelenbelang aan de kapitaalseisen van art. 2:346 lid 1 sub b of c BW – dan is hij dus enquêtebevoegd.1

Ook de aandeelhouder die vanwege pand of vruchtgebruik geen stemrecht meer heeft, is (blijft) enquêtebevoegd (art. 2:88/89 lid 4 BW en art. 2:197/198 lid 4 BW). De wet sluit op dit punt aan bij de enquêtebevoegdheid van de houder van een stemrechtloos aandeel. Uit art. 2:24d lid 2 BW volgt dat de houder van een stemrechtloos aandeel de enquêtebevoegdheid toekomt. De wetgever acht het wenselijk dat ook aandeelhouders zonder stemrecht, net als aandeelhouders met stemrecht, toegang tot het enquêterecht hebben.2 Dit lijkt mij een juist uitgangspunt. De aandeelhouder is een verschaffer van risicodragend kapitaal en derhalve enquêtebevoegd, ongeacht of hij het stemrecht kan uitoefenen. Voor zijn enquêtebevoegdheid is dus niet van belang of hij het stemrecht nooit heeft gehad dan wel heeft verloren vanwege pand of vruchtgebruik.3