Einde inhoudsopgave
Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW (VDHI nr. 171) 2022/2.3.1
2.3.1 Inleiding
mr. dr. J. van der Kraan, datum 01-01-2022
- Datum
01-01-2022
- Auteur
mr. dr. J. van der Kraan
- JCDI
JCDI:ADS648764:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Jaarrekeningenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Al langere tijd levert de term jaarverslag soms misverstanden op. Voor de één houdt de term het volledige jaarverslag in, inclusief de jaarrekening, terwijl de ander alleen de inhoudelijke rapportage bedoelt. Om verwarring te voorkomen, is besloten tot een aanpassing van het BW waarbij de term jaarverslag wordt vervangen door bestuursverslag.
Voor verschillende categorieën rechtspersonen gelden verschillende voorwaarden/vereisten. Rechtspersonen worden naar omvang van de onderneming beoordeeld en in categorieën ingedeeld, lopend van microrechtspersoon naar grote rechtspersoon. Omdat deze indeling consequenties heeft voor de inhoud en de omvang van de publicatieverplichting (zie ook voetnoot 13 hiervoor), wordt daaraan verderop in dit hoofdstuk kort aandacht besteed.
Het doel van een jaarrekening is om diverse partijen van informatie te voorzien. Daarom dient een jaarrekening zodanig te worden opgesteld dat dit doel in voldoende mate wordt gediend.
Externe verslaggeving kan worden ervaren als een last. Wanneer de cijfers rooskleurig zijn, kunnen de financiële cijfers een mooi visitekaartje vormen. Maar wanneer het minder goed gaat, worden de financiële cijfers mogelijk liever onder de pet gehouden. Wanneer de cijfers niet best zijn, zou het bestuur in de verleiding kunnen komen om een ietwat te rooskleurig extern verslag op te stellen en te publiceren. Om dit te voorkomen, dienen jaarstukken aan bepaalde vereisten – waarborgen – te voldoen. De gedachte is dat uniforme regels leiden tot uniforme financiële rapportages. Dat bevordert de leesbaarheid en de mogelijkheid om financiële stukken van verschillende ondernemingen met elkaar te vergelijken.
Om te zorgen dat de jaarrekening en het bestuursverslag een getrouw beeld geven, dienen deze stukken te voldoen aan wettelijke vereisten die voornamelijk zijn terug te vinden in titel 2.9 BW. Binnen deze afdeling kan artikel 2:362 BW als een kernbepaling worden beschouwd. Dit artikel geeft een aantal normen dat moet waarborgen dat de financiële stukken een betrouwbaar beeld van de financiële conditie van een rechtspersoon geven:
Artikel 2:362 lid 1 t/m 4 BW:
De jaarrekening geeft volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen en het resultaat, alsmede voor zover de aard van een jaarrekening dat toelaat, omtrent de solvabiliteit en de liquiditeit van de rechtspersoon. Indien de internationale vertakking van zijn groep dit rechtvaardigt kan de rechtspersoon de jaarrekening opstellen naar de normen die in het maatschappelijk verkeer in een van de andere lidstaten van de Europese Gemeenschappen als aanvaardbaar worden beschouwd en het in de eerste volzin bedoelde inzicht geven.
De balans met de toelichting geeft getrouw, duidelijk en stelselmatig de grootte van het vermogen en zijn samenstelling in actief- en passiefposten op het einde van het boekjaar weer. De balans mag het vermogen weergeven, zoals het wordt samengesteld met inachtneming van de bestemming van de winst of de verwerking van het verlies, of, zolang deze niet vaststaat, met inachtneming van het voorstel daartoe. Bovenaan de balans wordt aangegeven of daarin de bestemming van het resultaat is verwerkt.
De winst- en verliesrekening met de toelichting geeft getrouw, duidelijk en stelselmatig de grootte van het resultaat van het boekjaar en zijn afleiding uit de posten van baten en lasten weer.
Indien het verschaffen van het in lid 1 bedoelde inzicht dit vereist, verstrekt de rechtspersoon in de jaarrekening gegevens ter aanvulling van hetgeen in de bijzondere voorschriften van en krachtens deze titel wordt verlangd. Indien dit noodzakelijk is voor het verschaffen van dat inzicht, wijkt de rechtspersoon van die voorschriften af; de reden van deze afwijking wordt in de toelichting uiteengezet, voor zover nodig onder opgaaf van de invloed ervan op vermogen en resultaat.
De wetgever heeft met de bepalingen van titel 2.9 BW bepaald hoe een rechtspersoon invulling dient te geven aan de verplichting om belanghebbenden te informeren. De rechtspersoon moet ieder jaar een jaarrekening en een bestuursverslag1 opstellen en publiceren2 dat voldoet aan de standaard van titel 2.9 BW.