7.3.3 De werking van het handvest

Het Handvest geldt enkel voor regels van Europees recht1 en is dus niet van toepassing als het gaat om regels van louter nationale aard. Het Handvest ziet dus op de bepalingen van nationaal recht die een oorsprong hebben in EU- regelgeving.

Aldus voegt het Handvest een laag toe aan het leerstuk van richtlijnconforme interpretatie van NV-recht. Niet alleen dienen de NV-bepalingen die afkomstig zijn uit een EU-richtlijn te worden geïnterpreteerd in het licht van de bewoordingen en het doel van de desbetreffende richtlijnen, opdat het met deze richtlijnen beoogde resultaat wordt bereikt. Tevens dient de vraag te worden gesteld of de desbetreffende richtlijnbepaling in het vaarwater komt van één of meer rechten en vrijheden die zijn opgenomen in het Handvest. Zo ja, dan zal richtlijnconforme interpretatie van de desbetreffende NV-bepaling op een dusdanige manier plaats moeten vinden dat geen sprake is van strijd met het Handvest, tenzij het Handvest een uitzondering toestaat.

Aldus bezien heeft het Handvest wel wat weg van de derogerende en interpretatieve werking van de redelijkheid en billijkheid.2 Zowel qua de corrigerende werking daarvan, als vanwege het feit dat beide een instrument bieden om mensenrechten te laten doorwerken in het privaatrecht.3

Voorbeelden van toepassing van het Handvest op het vennootschapsrecht uit de rechtspraak zijn mij niet bekend. Gezien de nogal vage wijze waarop de vrijheid van ondernemerschap is geformuleerd, is ook lastig te voorspellen wat de betekenis hiervan zal zijn. In par. 7.6 zal echter worden gespeculeerd over hoe dit in de praktijk zou kunnen uitpakken.