6.4.6.2 De vooraf ingevulde aangifte (VIA)

Voor de inkomstenbelasting werkt de Belastingdienst met de zogenoemde vooraf ingevulde aangifte (VIA). Dat houdt in dat de Belastingdienst de reeds via renseignering verkregen bekende gegevens op het webportaal op MijnBelastingdienst (of in de aangifte-app) ter beschikking stelt aan de belastingplichtige die aangifte doet. De belastingplichtige kan de vooraf ingevulde gegevens vervolgens bevestigen, aanpassen of verwijderen. Hoewel de eindverantwoordelijkheid voor de uiteindelijk in de aangifte opgenomen gegevens blijft berusten bij de belastingplichtige, kan de systematiek van de VIA naar mijn mening wel degelijk invloed hebben op de mate van verwijtbaarheid als later blijkt dat een vooraf ingevuld gegeven niet klopt.

Denkbaar is dat de VIA sneller zal leiden tot (voorwaardelijk) opzet, wanneer komt vast te staan dat de belastingplichtige zich bewust was van de onjuistheid. Hij heeft er dan immers kennelijk toch voor gekozen om geen verbetering door te voeren: de inspecteur kan aldus wellicht eenvoudiger het bewijs leveren van het willens-element.1 In het licht van de gradatie grove schuld meen ik dat het effect eerder andersom zal zijn. Het culpoze verwijt is naar mijn smaak op voorhand minder groot voor wat betreft de juistheid van het vooraf ingevulde gegeven. Het afgaan op gegevens die de Belastingdienst zelf aanlevert, kan op zichzelf bezien (behoudens contra-indicaties) immers bezwaarlijk ernstig onachtzaam of slordig worden genoemd.