5.2.3.a Oertoestand: rechteloosheid

602. Oertoestand. In de vroege oudheid was de staat eerst en vooral een personengemeenschap: een stam, een volk. De staat en alles wat deze voortbracht, zoals recht en zelfs religie, waren er alleen voor de eigen onderdanen.1 Vreemdelingen waren daarvan uitgesloten; zij werden gezien als vijanden en waren als zodanig volledig rechteloos.

603. Analyse. Zo werd dus het eerste 'internationale geval' in de geschiedenis (namelijk: er dient zich een vreemdeling aan) afgedaan: de vreemdeling werd berhaupt niet erkend als deelnemer aan het (burgerlijke) rechtsverkeer. In moderne terminologie: hij had geen rechtsbevoegdheid. Hij bevond zich daarmee in een toestand van volledige rechteloosheid, waarbij te zijnen aanzien eenvoudigweg géén recht van toepassing was.

604. Invloed vreemdelingenrecht op conflictenrecht. Hier was sprake van discriminatie (vreemdelingenrecht in de rechtsbevoegdheidsfase), met een rechtsvacuüm (conflictenrecht) als gevolg. Aldus dicteerde het vreemdelingenrecht het antwoord op de conflictenrechtelijke vraag volledig.