Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/VII.G.6:VII.G.6. De 'Teilungsanordnung' in de Duitse 'Erbschaftsteuer'

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/VII.G.6

VII.G.6. De 'Teilungsanordnung' in de Duitse 'Erbschaftsteuer'

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het ligt in de rede, gezien de gelijkenis tussen beide figuren, de Duitse suc-cessierechtelijke benadering van de Teilungsanordnung model te laten staan voor de behandeling van de 'quasi-wettelijke verdeling' in de Nederlandse successiewetgeving of zoals opgemerkt in ieder geval daar inspiratie op te doen. Bovendien wordt net als in ons Nederlandse systeem (waarover hierna meer) voor de heffing van de Duitse 'Erbschaftsteuer' de verdeling van de nalatenschap in beginsel als een neutrale handeling gezien.1 De verdeling beïnvloedt de heffing niet. In het Zeitschrift fur Erbrecht undVermogensnach-folge lezen wij dan ook:2

'Der BFH vertritt die Auffassung das nur die Erbquote massgeblich und das Er-gebnis der Abwicklung und der Erbauseinandersetzung unbeachtlich ist. Das gilt auch unter Beachtung einer Teilungsanordnung. [...] Steuerpflichtig is der Erwerb durch Erbanfall und nicht ''auf Grund''eines Erbfalls.'

Helder. Een Teilungsanordnung is niet relevant voor de heffing van Erb-schaftsteuer oftewel is 'erbschaftsteuerlich unbeachtlich'. Dit past naadloos in de gedachte van Monteiro over de systematiek van heffing van successierecht ten aanzien van de verdeling. Er is echter meer. In het Duitse recht wordt een belangrijk onderscheid gemaakt tussen enerzijds de 'reine'oftewel 'echter'Tei-lungsanordnung en anderzijds de 'unechter' of ook genaamd 'uberquotaler' Teilungsanordnung. Alleen voor de echte Teilungsanordnung geldt bovenstaande neutrale successierechtelijke benadering. Ter voorkoming van misverstanden een definitie van de 'reine', de 'echter' Teilungsanordnung:3

'der Wille des Erblassers darf jedoch allein auf die Durchfuhrung der festste-henden Erbfolgeregelung, nicht auf daruber hinausgehende Zuwendungen ge-richtet sein.'

Als iemand in waarde uitgedrukt meer goederen toebedeeld krijgt dan zijn erfdeel, moet er door de betreffende erfgenaam 'ausgeglichen werden'. In welk geval wij spreken van: 'ontstaat er een schuldwegens overbedeling'.

Thans aandacht voor de onechteTeilungsanordnung.

Allereerst dienen we stil te staan bij de strekking van de term 'uberquotal' (oftewel 'unecht').4 Deze wordt gebruikt:

'wenn mit derTeilungsanordnung einzelnen Erben hohere Vermogenswerte zu-gewiesen werden, als ihnen gemass ihrer Erbquote zustehen.'

Het grote verschil met de 'echte' Teilungsanordnung is dat een bepaald voordeel niet 'ausgeglichen' wordt, welk voordeel vervolgens wordt gekwalificeerd als een 'Vorausvermachtnis'. Vrij vertaaldals: een legaat aan een erfgenaam. Een echte Teilungsanordnung behelst geen voordeel. Tegenover ieder voordeel staat een schuld wegens overbedeling.

De 'onechte' Teilungsanordnung is daarentegen 'wertverschiebend'.5Hoe dient deze 'waardeverschuiving' voor de 'Erbschaftsteuer' door de 'bevoordeelde' aangegeven te worden?6

'Er hat also den zusammengerechneten Wertaus Erbanteilund Vermachtniswert zu versteuern.'

De betreffende Teilungsanordnung, ook al is hij op overlijdensdatum slechts van verbintenisrechtelijke aard, heeft derhalve wel degelijk gevolgen voor de Duitse 'successiebelasting'.

Het antwoord op de vraag hoe de onechte Teilungsanordnung voor de Erb-schaftsteuer behandeld wordt, roept vervolgens de hamvraag op of de 'quasi-wettelijke verdeling' een echte of een onechte verdeling is in het systeem van de Nederlandse Successiewet.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.