16.8.2 Statutaire goedkeuringsrechten van aandeelhouders bij verregaande bestuursbesluiten

Art. 2:139/239 lid 1 BW bepaalt dat de bevoegdheid van het bestuur om de vennootschap te besturen kan worden beperkt in de statuten. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan statutaire bepalingen die inhouden dat het bestuur bepaalde besluiten slechts kan nemen op voorstel of met goedkeuring van een ander orgaan.1 De ondernemingskamer kan dergelijke regelingen tijdelijk terzijde schuiven, bijvoorbeeld in het geval de desbetreffende bepaling bijdraagt aan een impasse in de besluitvorming.2 Om subsidiariteitsredenen kan een dergelijke regeling juist ook worden ingevoerd, als tijdelijk een bestuurder wordt aangesteld. Dat sluit aan bij het oordeel van de Hoge Raad dat tijdelijke bestuurders terughoudend van hun bevoegdheden gebruik moeten maken.3 Verregaande besluiten, denk aan een besluit om de strategie te wijzigen, een besluit om bedrijfsonderdelen af te stoten of het vervangen van het bestuur van de werkmaatschappijen,4 worden dan onderworpen aan de goedkeuring van de aandeelhouders.5 Daaraan kan desgewenst worden toegevoegd dat voor het nemen van dergelijke aandeelhoudersbesluiten een versterkte meerderheid is vereist. De dagelijkse gang van zaken kan dan zonder bemoeienis van de aandeelhoudersvergadering aan de tijdelijke bestuurder worden overgelaten.

Een dergelijke tijdelijke statutaire goedkeuringsregeling mitigeert het verlies aan grip van de aandeelhoudersvergadering op het bestuur6 en is derhalve met name opportuun indien de overige bestuurders worden geschorst en ontslagen. Voorts kan zo’n regeling voorkomen dat de tertiaire gevolgen van het tijdelijk aanstellen van een bestuurder verder gaan dan ten tijde van de aanstelling werd voorzien. Dus dat de tijdelijke aanstelling van een bestuurder vanwege een impasse in de dagelijkse gang van zaken leidt tot een wijziging van de identiteit van de onderneming van de vennootschap, bijvoorbeeld door de verkoop van een belangrijk bedrijfsonderdeel. Het nadeel van het introduceren van een tijdelijke statutaire goedkeuringsregeling is dat dit kan leiden tot impasses.