14.6 Slot: verdergaande groeiontwikkelingen?

Het hanteren van het model van de bestuursrechtelijke rechtsbetrekking als het denkkader voor de groei van de rechtsmacht van de bestuursrechter sluit aan bij het huidige systeem en de toekomstvisie van de wetgever in de memorie van toelichting bij de tweede tranche van de Awb.

Uiteraard is ook een verdergaande groei dan hiervoor beschreven mogelijk in de toekomst. Een vervolgstap is om de relatie met het besluit geheel los te laten, maar nog wel te vereisen dat het gaat om publiekrechtelijk bestuurshandelen, waardoor al het feitelijke bestuurshandelen onder de bestuursrechter kan komen.1 Wat nóg verdergaat is om het gehele bestuurlijke handelen, inclusief privaatrechtelijk overheidshandelen, onder de competentie van de bestuursrechter te brengen.2 Omdat niet goed te overzien is wat binnengehaald wordt met deze verdergaande groei en het een grote breuk betekent met het huidige stelsel van rechtsbescherming is het niet wenselijk hiertoe (op korte termijn) over te gaan.

Qua vormgeving van het procesrecht – of beter gezegd de procesingang – zijn ook andere groeistappen voorstelbaar. Zo zou de verzoekschriftprocedure op den duur over kunnen blijven als de procedure waarin belanghebbenden en het bestuur zich tot de bestuursrechter kunnen wenden.3 Wat nu het traditionele vernietigingsberoep is, zou dan een verzoek tot vernietiging kunnen worden met eigen karakteristieken. Ook dit betekent naar mijn mening op dit moment een te grote sprong.

Vooralsnog is het mijns inziens wenselijk om de komende jaren met het besluit én de rechtsbetrekkingbenadering toe te groeien naar een volwaardige wijze van integrale geschilbeslechting bij de bestuursrechter.