4.3 De Indische oorsprong

De belangrijkste thans nog bestaande verschillen tussen het procesrecht van de Nederlandse Antillen en Aruba enerzijds en dat van Nederland anderzijds vinden hun oorsprong in de procesvoering voor de residentiegerechten en raden van justitie van Java en Madoera. Monte meent daarom dat de literatuur en de rechtspraak over de procesvoering bij die gerechten van belang zijn voor de uitleg van het Antilliaanse procesrecht.1 Ook thans wordt nog met enige regelmaat verwezen naar de Indische oorsprong van het Antilliaanse/Arubaanse procesrecht.

Het belang van de bijzonderheden van het toenmalige Indische procesrecht voor een goede toepassing van het huidige Antilliaanse/Arubaanse procesrecht moet m.i. verregaand gerelativeerd worden. De literatuur en de rechtspraak over de procesvoering bij de Nederlands-Indische gerechten hebben van de aanvang af geen rol gespeeld in de kolonie Curaao. Bij de herziening van het procesrecht in 1919 heeft de wetgever zich niet verdiept in de omstandigheden waaronder dit procesrecht in Nederlands-Indië functioneerde of in de verschillen en overeenkomsten met de omstandigheden in de kolonie Curaao, maar zich slechts afgevraagd in hoeverre het nieuwe procesrecht zou voorzien in de eigen noden en behoeften. De in 1916 ingestelde Curaçaose adviescommissie was niet bekend met de omstandigheden waaronder de bepalingen in Nederlands-Indië hadden gewerkt.2 Sindsdien is bijna een eeuw verstreken waarin de rechtspraktijk zich nauwelijks iets aan die omstandigheden gelegen heeft laten liggen.

Wel is van belang dat de belangrijkste verschillen met Nederland verband houden met twee aspecten: