HR, 13-04-2007, nr. R06/149HR

Verzoekschrift tot cassatie inzake alimentatie;

toevoeging RvR Den Haag aangevraagd.

Aan de Hoge Raad der Nederlanden

Geeft eerbiedig te kennen:

[de vrouw], ten deze de verzoekster tot cassatie, wonende te [woonplaats], die voor deze zaak domicilie heeft gekozen te 2518 HL 's‑Gravenhage aan de Prins Hendrikstraat nr. 63 ten kantore van de aldaar gevestigde advocaat bij de Hoge Raad der Nederlanden mr. P. Garretsen, die zich als zodanig stelt en dit verzoekschrift tot cassatie ondertekent en indient.

De vrouw kan zich niet verenigen met de beschikking d.d. 4 augustus 2006 door het Gerechtshof te Leeuwarden onder rekestnr. 04000474 gewezen tussen de vrouw als geïntimeerde in het principaal appel, tevens appellante in het incidenteel appel, en [de man], wonende te [postcode] [woonplaats] aan de [a-straat] nr. [1] als appellant in het principaal appel, tevens geïntimeerde in het incidenteel appel. De man heeft in de procedure in eerste aanleg en in hoger beroep domicilie gekozen te (8911 BN) Leeuwarden aan het Zaailand nr. 100, ten kantore van de aldaar gevestigde advocaat en procureur mr. R.W. de Casseres, die zich als procureur heeft gesteld en als zodanig voor de man (in hoger beroep) is opgetreden (Postbus 2623, 8901 BA Leeuwarden).

De vrouw stelt hierbij beroep in cassatie in tegen voormelde beschikking, en draagt na te melden middelen van cassatie voor.

Partijen zijn gewezen echtelieden. Tussen hen werd bij beschikking van 20 januari 1994 de echtscheiding uitgesproken. Met betrekking tot de alimentatie voor de vrouw gold ingevolge de beschikking van de Rechtbank te Arnhem van 22 april 1997 laatstelijk tussen hen deze bijdrageverplichting van de man met ingang van 1 oktober 1996 van NLG 100,- per maand. Op een daartoe strekkend wijzigingsverzoek van de vrouw, ingekomen bij de rechtbank op 31 maart 2003, heeft de Rechtbank te Leeuwarden op 28 maart 2004 beslist aldus dat zij het verzoek afwees voor zover dit betrekking heeft op de periode tot 31 maart 2003, en voor het overige de zaak verwezen naar een nadere terechtzitting. Na nog een tussenbeschikking kwam die rechtbank bij haar eindbeschikking van 24 november 2004 tot wijziging van de beschikking aldus dat de door de man te betalen onderhoudsbijdrage jegens de vrouw met ingang van 31 maart 2003 werd bepaald op € 1942,- per maand.

Middel 1.

De vrouw meent dat het hof het recht heeft geschonden dan wel op straffe van nietigheid in acht te nemen vormvoorschriften heeft verzuimd door (niet) te overwegen en te beslissen zoals (niet) in deze beschikking is weergegeven en verwoord, waartoe het navolgende geldt.

In het proces-verbaal van de zitting in hoger beroep wordt gerelateerd (pv blz. 8): ‘De voorzitter sluit het verhoor en deelt, met de kanttekening dat sprake is van achterstanden, mede dat het hof uitspraak zal doen op 7 september 2005.’. Niet blijkt uit de beschikking dat en hoe (vervolgens) jegens de partijen is gecommuniceerd, daar waar 's hofs beschikking (thans) van 4 augustus 2006 dateert, en het hof in zijn beschikking volstaat met deze weergave (beschikking, blz. 2) ‘Ter zitting van 23 juni 2005 is de zaak behandeld.’.

Het verschijnsel van de achterstanden is een groot en bekend probleem; de kanttekening vooraf van het hof als vervat het het proces-verbaal is dan ook terecht en correct geweest.

Wel zou mogen of moeten worden voorzien in een systeem van meer of betere klantgerichtheid, nu althans hier in deze zaak niet(s) heeft kunnen blijken van (nadere) kennisgevingen zijdens het hof omtrent de (thans, na september 2005) te verwachten termijn van afdoening. Een beschikking ruim een jaar na de mondelinge behandeling is dan, in deze situatie, wel een erg groot dieptepunt. De grens van de afdoening binnen een redelijke termijn lijkt aldus overschreden.

Middel II.

Het hof heeft het recht geschonden dan wel op straffe van nietigheid in acht te nemen vormvoorschriften verzuimd door te overwegen en te beslissen als in deze beschikking is weergegeven en verwoord (waarnaar wordt verwezen), waartoe het navolgende geldt (dat zonodig in onderling verband en samenhang dient te worden gelezen en beschouwd).

Het gaat hier om de rov.n 11 t/m 13 in deze beschikking, in samenhang met rov. 48 en de vervolgens gegeven beslissing. Gemeend wordt dat deze overwegingen rechtens onjuist zijn althans bezien de inhoud van de gedingstukken onbegrijpelijk zijn, waartoe na te melden uitwerkingen en toelichting.

De vrouw heeft in haar verweerschrift in hoger beroep, tevens houdende incidenteel appel, bij wege van grief 3 voorgesteld: ‘Ten onrechte heeft de Rechtbank niet besloten dat de man met ingang van 28 maart 1998, althans een datum die u in goede justitie redelijk acht, een hogere bijdrage in de kosten van het levensonderhoud van de vrouw verschuldigd is.’, en deze grief vervolgens toegelicht op de wijze als is vervat in de nrs. 29 t/m 32 aldaar.

In haar tussenbeschikking van 28 januari 2004 overwoog die rechtbank onder meer (beschikking, blz. 2): ‘Het verzoek van de vrouw om 28 maart 1998 aan te merken als ingangsdatum van de eventueel aan de man op te leggen alimentatiebijdrage acht de rechtbank niet toewijsbaar, nu dit in strijd komt met de rechtszekerheid, terwijl de vrouw geen argumenten heeft aangevoerd om anders te oordelen. Met name in de omstandigheid dat de man haar in de periode daarna geen inzicht heeft willen verschaffen in zijn financiële omstandigheden, zoals de vrouw stelt, vindt de rechtbank geen argument. Het lag op de weg van de vrouw om de man met bekwame spoed — en niet pas jaren later — in rechte aan te spreken, zodra bedoelde omstandigheid zich voordeed.’

‘Voor zover wijziging van de opgelegde alimentatiebijdrage in de rede ligt, zal in deze procedure naar redelijkheid de datum van indiening van het verzoekschrift, ofwel 31 maart 2003, worden aangemerkt als ingangsdatum. Voor zover dit verzoek betrekking heeft op de daarvoor liggende periode zal dit worden afgewezen.’, waarna die rechtbank besliste aldus: ‘wijst af het verzoek van de vrouw voor zover dit betrekking heeft op de periode tot 31 maart 2003; bepaalt dat hoger beroep van voormelde beslissing kan worden ingesteld tegelijk met de eindbeslissing in deze procedure; verwijst de zaak naar de terechtzitting van de enkelvoudige kamer van deze rechtbank van 12 maart 2003, voor een pro forma behandeling; (); houdt iedere verdere beslissing aan.’.

Ook al overweegt het hof met recht en op goede gronden in zijn rov. 11 dat eerstgemeld gedeelte van de beschikking van die rechtbank op dat onderdeel is aan te merken als een eindbeschikking (nu dit oordeel van de rechtbank is gegeven in een uitdrukkelijk dictum — mijn toevoeging c.q. aanvulling — advocaat, zodat daartegen binnen de appeltermijn moe(s)t worden opgekomen — idem — advocaat), waar de rechtbank het recht toekomt respectievelijk de bevoegdheid heeft (zelf) tussentijds beroep tegen haar beschikking (dus ongeacht de inhoud daarvan) uit te sluiten, vermag zij aldus ook toelaten of bevorderen te bepalen dat hier dat hoger beroep eerst kan worden ingesteld tegelijkertijd met de eindbeschikking.

Het hof kan dan ook niet oordelen zoals het doet in rov. 12 van zijn beschikking, nu toch de rechtbank geen wijziging brengt in het wettelijk systeem van appeltermijnen, doch een haar toekomende bevoegdheid gebruikt om mogelijk te maken dat dit hoger beroep eerst kan worden ingesteld tezamen met de door haar te geven eindbeschikking.

Het incidenteel beroep van de vrouw is dan ook tijdig ingesteld, nu toch de vrouw ter gelegenheid van haar verweerschrift in hoger beroep toen tevens incidenteel appel heeft ingesteld tegen de beschikkingen van die rechtbank van respectievelijk 28 januari 2004 en 24 november 2004; het hof overweegt en oordeelt in zijn rov. 11 ten onrechte respectievelijk op alsdan onbegrijpelijke gronden anders.

In ieder geval heeft de vrouw gegeven voormelde redactie van haar grief 3 in het incidenteel appel aldus wel degelijk (en aldus ook: tijdig) bezwaren ingebracht tegen de in de beschikking van 24 november 2004 gehanteerde ingangsdatum van de gewijzigde onderhoudsbijdrage van 31 maart 2003. Immers omtrent dat gedeelte in de beschikking van de rechtbank van 28 januari 2004 heeft die rechtbank toen en daar geen beslissing gegeven die is vervat in een dictum, daar waar zij bepaalde een verwijzing naar een nadere zitting en het aanhouden van iedere verdere beslissing (zie mijn sub 5.3 hierboven — advocaat). Weliswaar verwijst de rechtbank in haar eindbeschikking naar hetgeen zij ter zake hiervan reeds had overwogen, echter betreft het dan en daar nog een overweging en/of oordeel waaraan die rechtbank voor het vervolg is gebonden. Eerst in en met haar beslissing als is vervat in die eindbeschikking ontstond het gerechtelijk oordeel dat de vrouw pas daarna (binnen de appeltermijn) kon bestrijden (en aldus tijdig heeft bestreden in en met dat ingestelde incidenteel appel).

Het hof overweegt en oordeelt dan ook in zijn rov. 13 ten onrechte als aldaar is vervat; de verdere doorwerking regardeert hetgeen het hof in zijn rov. 48 overweegt en oordeelt en vervolgens beslist als daarna is weergegeven en verwoord.

Middel III.

Het hof heeft het recht geschonden dan wel op straffe van nietigheid in acht te nemen vormvoorschriften verzuimd door te overwegen en te beslissen als is weergegeven en verwoord in deze beschikking (waarnaar wordt verwezen), waartoe het navolgende geldt (dat zonodig in onderling verband en samenhang dient te worden gelezen en beschouwd).

Het gaat hier om de rov.n 21, 26, 29, 37 38, 47 en 48, in samenhang met de vervolgens gegeven beslissing. Gemeend wordt dat deze overwegingen rechtens onjuist zijn, althans bezien de inhoud van de gedingstukken onbegrijpelijk zijn, waartoe na te melden uitwerkingen en toelichting.

Waar de man van baan is veranderd valt niet zonder meer te stellen, terwijl enige toelichting ontbreekt, dat het toenmalige gezinsinkomen als weergegeven in de beschikking van 4 oktober 1995 van NLG 4260 per maand, dus geïndexeerd in 2003 NLG 5326 zal hebben bedragen (ook al is de feitelijke rekensom (mogelijk) juist). In rov. 21 stelt het hof dan ook op rechtens onjuiste althans alsdan onbegrijpelijke gronden de behoefte van de vrouw na of vanaf 1995 op NLG 1956 (afgerond € 888) netto per maand, en aldus geïndexeerd tot 2003 op € 1111 netto per maand.

Hierbij dient overigens nog te worden onderkend, dat de vrouw in het kader van haar middel II is opgekomen tegen de overwegingen en het oordeel van het hof met betrekking tot de periode voor 2003.

De doorwerking van dit sub 6.1 regardeert hetgeen het hof in de rov.n 26 en 29 overweegt en oordeelt en overweegt en oordeelt in zijn rov.n 47 en 48, alswel vervolgens beslist.

Terwijl of waarbij nog heeft te gelden, dat uitgaande van de huidige woonkosten van de man, sprake is van een hypotheek en een daaraan gekoppelde levensverzekering; in rov. 38 verzuimt het hof evenwel (aldus) te onderkennen dat zowel voor wat betreft die hypotheek als die daaraan gekoppelde levensverzekering sprake is van een fiscale aftrek ter zake, zodat het hof in rov. 37 ten onrechte althans op aldus onbegrijpelijke gronden overweegt en oordeelt dat het hof rekening zal houden met de volle woonlasten van de man. De verdere doorwerking daarvan regardeert hetgeen het hof in de rov.n 47 en 48 overweegt en oordeelt en vervolgens beslist.

De vrouw heeft immers in haar verweerschrift in hoger beroep (blz. 2, sub 10 aldaar) aangegeven dat bij de draagkrachtberekening van de man vanzelfsprekend rekening dient te worden gehouden met de diverse fiscale voordelen die hij heeft. De man heeft dat gestelde ook niet als zodanig bestreden, terwijl het hof ambtshalve bekend mag worden verondersteld met deze fiscale aftrek.

Rov. 38 in deze beschikking is aldus onvolledig, waardoor rov. 47 op een onjuist uitgangspunt berust, en aldus tot een foutief berekende draagkracht(-ruimte) van de man leidt.

WESHALVE de vrouw zich wendt tot uw Hoge Raad der Nederlanden met het eerbiedig verzoek gemelde hof-beschikking te willen vernietigen, met zodanige verdere beslissing als de Hoge Raad zal vermenen te behoren, kosten rechtens.

[plaats], [3] november 2006. Advocaat