Rb. Rotterdam, 17-10-2007, nr. 254597 / HA ZA 06-305

De rechtbank stelt vast dat [eiseres] onweersproken heeft gesteld dat op de tussen partijen gesloten overeenkomst betreffende het paard ‘Wichtelman’ Nederlands recht van toepassing is en de rechtbank te Rotterdam bevoegd is van de onderhavige vorderingen kennis te nemen, zodat daarvan wordt uitgegaan.

[gedaagde] heeft bij akte van 6 september 2006 de rechtbank verzocht om een beslissing in de onderhavige zaak op te schorten totdat het Veterinair Tuchtcollege heeft beslist op de door [eiseres] aanhangig gemaakte klacht tegen de dierenarts, drs. [dierenarts 1].

[eiseres] heeft zich verzet tegen dit verzoek.

Het wettelijke tuchtrecht voor beroepsbeoefenaren, zoals in het onderhavige geval voor dierenartsen tegen wie een klacht kan worden ingediend bij het Veterinair Tuchtcollege, heeft in de eerste plaats tot doel — kort gezegd — in het algemeen belang een goede wijze van beroepsuitoefening te bevorderen. Het tuchtrecht komt tot gelding in een tuchtprocedure waarin naar aanleiding van een klacht van een belanghebbende wordt onderzocht of een beroepsbeoefenaar in overeenstemming met deze norm heeft gehandeld en, zo dit niet het geval is, een maatregel kan worden opgelegd. Hiermee strookt dat deze procedure niet inde eerste plaats ertoe dient de klager, in geval van gegrond bevinding van zijn klacht, genoegdoening te verschaffen.

Evenzo kan het oordeel van de tuchtrechter over het handelen van een beroepsbeoefenaar in een civiele procedure een rol spelen bij de beantwoording van de vraag of de beroepsbeoefenaar aansprakelijk is.

Dit betekent overigens niet dat een tuchtprocedure tot doel heeft de civielrechtelijke aansprakelijkheid van de beroepsbeoefenaar vast te stellen. In dit verband is van belang dat bij de beoordeling van de vraag of een tuchtklacht gegrond is andere maatstaven worden gehanteerd dan bij de beoordeling van de civiele aansprakelijkheid, als ook dat de mede ter bescherming van een gedaagde in een civiele procedure strekkende bewijsregels niet gelden in een tuchtprocedure.

Uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat als uitgangspunt moet gelden dat een tuchtrechtelijke procedure niet kan worden aangemerkt als een redelijke maatregel ter vaststelling van aansprakelijkheid, maar enkel om een vakinhoudelijke beoordeling.

De tuchtprocedure kan er dan ook niet toe leiden dat een klager een instrument verkrijgt om een derde tot gewenst handelen en ongedaan maken van geleden schade te bewegen.

Nu de dierenarts, drs. [dierenarts 1] voornoemd, geen procespartij is in de onderhavige zaak tussen [eiseres] en [gedaagde], acht de rechtbank het enkele feit dat door [eiseres] een klacht is ingediend bij het Veterinair Tuchtcollege onvoldoende om tot een aanhouding van de onderhavige zaak over te gaan. Op grond van het vorenstaande wijst de rechtbank het verzoek van [gedaagde] om aanhouding van de onderhavige zaak af.

[eiseres] heeft bij conclusie van repliek haar eis vermeerderd in dier voege dat zij heeft gevraagd te verklaren voor recht dat zij de overeenkomst buitengerechtelijk heeft ontbonden c.q. vernietigd, althans dat de overeenkomst door de rechtbank in rechte wordt ontbonden c.q. vernietigd dan wel te verklaren voor recht dat [gedaagde] onrechtmatig heeft gehandeld jegens [eiseres].

[gedaagde] heeft bij conclusie van dupliek bezwaar gemaakt tegen deze eisvermeerdering.

In het algemeen geldt dat eiser bevoegd is, zolang de rechter nog geen eindvonnis heeft gewezen, zijn eis of de gronden daarvan schriftelijk, bij conclusie of akte, te veranderen of te vermeerderen. Nu niet is gesteld of gebleken dat voormelde vermeerdering in strijd is met de eisen van een goede procesorde of dat door deze eiswijziging [gedaagde] onredelijk in haar verdediging wordt bemoeilijkt, wordt het bezwaar van [gedaagde] tegen de eiswijziging afgewezen. De rechtbank zal recht doen op de gewijzigde eis.

Als onweersproken door [eiseres] gesteld staat vast dat [gedaagde] heeft te gelden als partij die handelde in de uitoefening van haar bedrijf.

[gedaagde] heeft haar verweer tegen de stelling van [eiseres] dat zij consument is — nadat [eiseres] haar stelling bij repliek nader had onderbouwd — bij dupliek en daarna niet langer gehandhaafd, zodat [eiseres] in haar verhouding tot [gedaagde] als consument wordt aangemerkt.

Tussen partijen is in geschil de vraag hoe de levering van het paard ‘Wichtelman’ juridisch gekwalificeerd moet worden: als een vervanging in het kader van een (consumenten)koopovereenkomst dan wel als ruil.

Met betrekking tot de ruilovereenkomst bepaalt artikel 7:50 BW dat de bepalingen betreffende de koop overeenkomstige toepassing vinden, met dien verstande dat elke partij wordt beschouwd als verkoper voor de prestatie die zij verschuldigd is, en als koper voor die welke haar toekomt.

De vraag is of gelet op het bepaalde in artikel 7:50 BW ook de bepalingen van consumentenkoop overeenkomstige toepassing vinden.

De rechtbank beantwoordt deze vraag in het onderhavige geval bevestigend en legt hieraan de volgende overwegingen ten grondslag.

De bepalingen betreffende de koop hebben verschillende bronnen. De kern wordt gevormd door een voorontwerp, dat gebaseerd is op het ontwerp Beneluxovereenkomst inzake koop en ruil. Het laatste ontwerp volgde zoveel mogelijk de uniforme wet voor de internationale koop van roerende zaken uit 1964 (LUVI). Aan dit voorontwerp is later een ander voorontwerp toegevoegd, over consumentenkoop. Samen vormen zij, op een aantal punten gewijzigd, de regeling van de koop. De regeling van consumentenkoop is vervolgens vernieuwd door de invoering van de richtlijn op het gebied van bepaalde aspecten van de verkoop van en garantie voor consumptiegoederen (Richtlijn 1999/44/EG, PbEG 1999, L 171,12), welke richtlijn beoogt een gemeenschappelijk minimumniveau van consumentenbescherming te scheppen voor de verkoop van consumptiegoederen, waarbij als uitgangspunt is genomen dat de voornaamste problemen van de consument en de belangrijkste bron van conflicten verband houden met het gebrek aan overeenstemming van de goederen met de overeenkomst.

Gelet op de strekking van deze richtlijn, die is ingebed in de regeling van de koop, moet het er voor worden gehouden, dat problemen en conflicten verband houdend met eventuele gebreken aan overeenstemming met een ruilovereenkomst als de onderhavige, nu die voortvloeit uit een consumentenkoop, eveneens vallen onder de consumentenbescherming als vorenbedoeld.

Op grond van hetgeen hiervoor (onder 6.4) is overwogen, stelt de rechtbank vast dat de oorspronkelijke aankoop door [eiseres] van het paard ‘Deportivo’ moet worden aangemerkt als een overeenkomst van consumentenkoop. Vast staat voorts dat de opvolgende levering van het paard ‘Wichtelman’ door [gedaagde] aan [eiseres] voortvloeit uit deze eerste koopovereenkomst, terwijl tevens vaststaat dat de hoedanigheid van partijen gelijk gebleven is.

Onder deze omstandigheden dienen op deze levering van het paard ‘Wichtelman’ de bepalingen van consumentenkoop van overeenkomstige toepassing te worden verklaard en komt aan [eiseres] in beginsel de consumentenbescherming toe, zoals in de wet op de consumentenkoopovereenkomst is vastgelegd, ten aanzien van deze overeenkomst tot levering van dit paard.

Als uitgangspunt bij de verdere beoordeling dient te gelden dat [eiseres] — zoals door haar onweersproken is gesteld — het door haar aan te kopen paard als dressuurpaard voor de dressuursport wilde gebruiken en dat het een rustig en betrouwbaar paard diende te zijn. Het verweer van [gedaagde] dat het paard ‘Wichtelman’ uitermate geschikt is als rijpaard dient op grond van het vorenstaande te worden gepasseerd.

Bij de verdere beoordeling is van belang de vraag of de door [eiseres] gestelde gebreken, indien bewezen, non-conformiteit (een afwijking van de overeenkomst) in de zin van artikel 7:17 BW oplevert.

[eiseres] heeft — kort samengevat en voor zover relevant — aangevoerd dat het paard ‘Wichtelman’ bij aflevering op of omstreeks 12 september 2005 niet aan de overeenkomst beantwoordde op grond van de volgende omstandigheden:

De combinatie van de plaatsen waarop de veranderingen in de wervelstructuur zichtbaar zijn, kan stijfheid veroorzaken, het verzameld rijden van een paard bemoeilijken en kreupelheid en ataxie veroorzaken. Dit maakt dat het paard niet beantwoordt aan de koopovereenkomst. De tekortkoming is onherstelbaar ondeugdelijk en maakt nakoming blijvend onmogelijk.

[gedaagde] heeft hiertegen over gesteld — eveneens kort samengevat en voor zover relevant, zakelijk weergegeven — dat het paard ‘Wichtelman’ ten tijde van koop en voorafgaand aan de levering zowel klinisch als röntgenologisch is onderzocht, waarbij [eiseres] zelfs opdracht heeft gegeven röntgenfoto's van de rug van het paard heeft laten maken. [eiseres] heeft vervolgens de uitslag van de aankoopkeuring en de hieraan verbonden röntgenologische opnamen naar haar dierenarts in Zwitserland gestuurd. Deze dierenarts heeft evenmin enig probleem of bemerking geconstateerd. [eiseres] heeft vervolgens besloten het paard af te nemen.

[gedaagde] betwist dat het paard lijdt aan een gebrek en voorts dat de aandoening aan de rug, door [eiseres] aangemerkt als ‘kissing spines’, kan worden aangemerkt als een non-conformiteit.

[gedaagde] verwijst in dit verband naar het rapport van de door haar ingeschakelde deskundige, dr. [naam 1] voornoemd, waaruit blijkt dat het röntgenologisch beeld kan passen bij een toevalsbevinding zonder klinische betekenis en dat het röntgenologisch beeld een regelmatige voorkomende bevinding is bij paarden met geen enkele klinische klacht, alsmede dat het niet mogelijk is een relatie te leggen tussen de het röntgenologische bevindingen en de mate van de klinische klachten van een paard.

[gedaagde] betwist dan ook dat de gestelde stijfheidklachten voortvloeien uit ‘kissing spines’ die ten tijde van de aflevering aanwezig waren. Het paard had ten tijde van de aflevering geen pijnlijke rugwervels en verkeerde in optimale conditie. [gedaagde] stelt voorts in dit verband dat problemen aan de rug van een paard te wijten kunnen zijn aan verkeerde trainingsmethoden, te weinig of verkeerde beweging, verkeerde voeding, te weinig of te veel weidegang dan wel overbelasting.

Daarnaast voert [gedaagde] nog aan dat er geen sprake is van een gebrek waardoor nakoming blijvend onmogelijk is geworden. Een rugprobleem kan verhopen worden door tal van trainingsmethoden en oefeningen, zowel onder het zadel als met behulp van een longe (een paard op een cirkel aan een lange lijn laten bewegen).

Ook voert [gedaagde] aan dat rekening gehouden moet worden met de waarde van het paard ‘Wichtelman’ ad € 7.000,--.

[gedaagde] stelt dat [eiseres] wist dat het paard in het verleden was geopereerd aan een stalondeugd. [gedaagde] heeft dit [eiseres] expliciet medegedeeld, terwijl dit ook nog eens op het keuringsrapport vermeld staat. In het keuringsrapport staat vermeld dat het paard was geopereerd aan ‘vices (surgery performed)’. Door middel van deze operatie is het gebrek verholpen, zodat dit niet langer als een gebrek kan worden aangemerkt. Gesteld wordt weliswaar dat het gebrek kan terugkomen, maar niet is gesteld dat het paard thans aan luchtzuigen lijdt.

Voor zover het verweer van [gedaagde] aldus moet worden begrepen als een verweer in de zin van artikel 7:17 lid 5 BW, inhoudende dat [eiseres] zich er niet op kan beroepen dat het paard niet aan de overeenkomst beantwoordt, omdat de non-conformiteit al kenbaar was bij de contractsluiting, wordt dit verweer verworpen.

Als het gebrek de koper ten tijde van het sluiten van de overeenkomst bekend was of redelijkerwijs bekend kon zijn, kan de koper zich niet op non-conformiteit beroepen. Het redelijkerwijs bekend kunnen zijn legt op de koper geen onderzoeksplicht, maar voorkomt dat de koper zich erop beroept dat het gebrek hem onbekend was, terwijl het hem onmogelijk kon zijn ontgaan.

Het verweer van [gedaagde] gaat ervan uit dat de Zwitserse dierenarts Dr. [dierenarts 2] de röntgenopnamen van 5 september 2005 vóór 12 september 2005 heeft ontvangen, hetgeen door [eiseres] is betwist. Indien dit uitgangspunt van [gedaagde] onjuist zou blijken, ontvalt de feitelijke grondslag aan het verweer en faalt het op die grond.

Er veronderstellenderwijs van uitgaande dat Dr. [dierenarts 2] voornoemd de röntgenopnamen van 5 september 2005 op 6 september 2005 per expres toegezonden heeft gekregen van dierenarts drs. [dierenarts 1] en hij deze vóór 12 september 2005 dus heeft kunnen bekijken, oordeelt de rechtbank als volgt.

Vast staat dat in het keuringsrapport van drs. [dierenarts 1] omtrent het bestaan van ‘kissing spines’ niets is vermeld, er is zelfs expliciet vermeld: ‘x-rays spines normal’.

Kennelijk was voor dierenarts drs. [dierenarts 1] de aanwezigheid van de ‘kissing spines’ niet zo duidelijk dat deze hem onmogelijk konden zijn ontgaan, hij heeft deze immers niet opgemerkt.

Gelet daarop is onvoldoende gesteld om aan te kunnen nemen dat de aanwezigheid van de ‘kissing spines’ op de röntgenopnamen van 5 september 2005 zo duidelijk was dat deze Dr. [dierenarts 2], voornoemd, of [eiseres] zelf onmogelijk kon zijn ontgaan.

[gedaagde] heeft niet betwist dat het paard ‘Wichtelman’ ten tijde van de aflevering lijdt aan artrose van de nekwervels. [gedaagde] stelt echter dat de veranderingen in het radiologische beeld, na de levering, haar niet kunnen worden aangerekend en dat elke causaliteit met de door [eiseres] gestelde klachten ontbreekt.

Vaststaat dat van de nek van het paard geen röntgenopnamen door drs. [dierenarts 1] zijn gemaakt, zodat [eiseres] dit gebrek — los van de causaliteitsvraag — niet kende of hiermee ten tijde van de contractsluiting redelijkerwijs bekend kon zijn.

Ook om die reden wordt het verweer van [gedaagde] voor zover betrekking hebbende op artikel 7:17 lid 5 BW verworpen.

De rechtbank acht een deskundigenbericht noodzakelijk over de vraag of de door [eiseres] gestelde stijfheidklachten voortvloeien uit ‘kissing spines’ (in het ruggedeelte onder het zadel) en/of uit artrose van de nek van het paard ‘Wichtelman’, dan wel uit de combinatie van beide gestelde gebreken, teneinde te kunnen vaststellen of de gestelde gebreken, indien bewezen, non-conformiteit opleveren.

Ten aanzien van het verweer van [gedaagde] dat de rugproblemen kunnen worden hersteld door middel van training en, zo er al een gebrek aanwezig zou zijn, niet onherstelbaar zijn, acht de rechtbank eveneens een deskundigenbericht noodzakelijk.

Het verweer van [gedaagde], dat rekening moet worden gehouden met de waarde van het paard ad € 7.000,--, welke waarde overigens wordt betwist door [eiseres], wordt verworpen.

Nu onweersproken vaststaat dat [eiseres] het door haar aan te kopen paard als dressuurpaard voor de dressuursport wilde gebruiken, dient het paard tenminste over die eigenschappen, die nodig zijn voor deze tak van sport, te beschikken ongeacht de prijs die voor het paard is betaald.

De rechtbank acht een deskundigenbericht voorts noodzakelijk ter beantwoording van de vraag of het verhelpen van een stalondeugd (in casus: luchtzuigen) middels een operatie een omstandigheid is die in redelijkheid in de weg staat aan de geschiktheid van het paard ‘Wichtelman’ als lief en rustig dressuurpaard.

Indien deze vraag door de deskundige bevestigend wordt beantwoord, dient aan de orde te komen het verweer van [gedaagde] dat aan [eiseres] op dit punt geen beroep toekomt op non-conformiteit, nu zij [eiseres] expliciet vóór het sluiten van de overeenkomst heeft verteld over deze operatie en deze operatie ook blijkt uit het keuringsrapport van de dierenarts drs. [dierenarts 1], voornoemd, en deze operatie haar bekend was of redelijkerwijs bekend kon zijn.

De rechtbank overweegt om proceseconomische redenen reeds thans dat, nu [gedaagde] zich beroept op de rechtsgevolgen van de door haar gestelde — en door [eiseres] gemotiveerd betwiste — mededeling, op [gedaagde] overeenkomstig het bepaalde in artikel 150 van het Wetboek van Rechtsvordering de bewijslast van die stelling rust. In overeenstemming met het door haar daartoe strekkende bewijsaanbod, zal zij worden toegelaten tot het bewijs als voormeld.

Indien [gedaagde] niet slaagt in het haar opgedragen bewijs dan staat voorshands vast dat zij haar mededelingsplicht jegens [eiseres] heeft geschonden. In dit verband is nog van belang dat tussen partijen onbetwist is dat ‘luchtzuigen’ een gedragsafwijking is bij paarden met als voorkomend gevolg maag- en darmproblemen die kunnen leiden tot het vergroten van de kans op koliek en in het algemeen een slechtere conditie van het paard, alsmede dat daarnaast de kans bestaat dat het paard het gedrag weer kan gaan vertonen. Op grond van het vorenstaande moet dan worden geconcludeerd dat deze schending van de mededelingsplicht leidt tot de aanwezigheid van een non-conformiteit en dat daarmee de tekortkoming vaststaat, ongeacht of het paard thans lijdt aan het stalgebrek ‘luchtzuigen’.

In dat geval dient aan de orde te komen het verweer van [gedaagde] dat deze afwijking van het overeengekomene de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt. Ook daarover zal de rechtbank zich door de deskundige laten voorlichten.

Nu de door [eiseres] gestelde afwijkingen zich binnen een termijn van zes maanden na aflevering hebben geopenbaard, wordt op grond van artikel 7:18 lid 2 BW vermoed dat het paard ‘Wichtelman’ reeds bij aflevering niet aan de overeenkomst heeft beantwoord. In geschil is echter wat hiervan de oorzaak is en voor wiens rekening en risico die oorzaak komt.

Gelet het bepaalde in artikel 150 van het Wetboek van Rechtsvordering rust in beginsel op [eiseres] de bewijslast van haar stellingen, nu zij zich op de rechtsgevolgen hiervan beroept.

In afwijking van deze hoofdregel bepaalt artikel 7:18 lid 2 BW dat bij een consumentenkoop wordt vermoed dat een zaak bij aflevering niet aan de overeenkomst heeft beantwoord, indien de afwijking van het overeengekomene zich binnen een termijn van zes maanden na aflevering openbaart, tenzij de aard van de zaak of de aard van de afwijking zich daartegen verzet.

Tussen partijen staat onweersproken vast dat [eiseres] al binnen een maand na de aflevering van het paard ‘Wichtelman’ stijfheidklachten heeft geconstateerd. Voorts is door [gedaagde] niet betwist dat de Zwitserse dierenarts van [eiseres], Dr. [dierenarts 3] voornoemd, op 12 oktober 2005 heeft geconstateerd dat het paard stijf was onder de rug en achter het zadel. Evenmin onbetwist staat vast dat de dierenarts Dr. [dierenarts 2] voornoemd bij onderzoek aan het paard ‘Wichtelman’ op 29 oktober 2005 heeft waargenomen dat bij de rugpalpatie een pijnreactie was op te wekken ter hoogte van het zadel en de beweeglijkheid van de borstwervelkolom enigszins beperkt leek. Op grond hiervan staat vast dat de klachten zich binnen zes maanden na aflevering hebben geopenbaard.

Daar staat echter tegenover dat het paard een levend wezen is en dat zijn veterinaire toestand ook kan zijn beïnvloed door factoren na de aflevering, terwijl ook de aard van de klachten niet uitsluit dat de klachten mogelijk zijn veroorzaakt of verergerd door de wijze waarop het dier is behandeld na aflevering.

In hoeverre de behandeling van het paard na aflevering een rol heeft gespeeld bij de stijfheidklachten dient te worden beoordeeld door een deskundige. Dit brengt mee dat de rechtbank thans nog geen oordeel geeft over de bewijslastverdeling met betrekking tot de gestelde non-conformiteit De rechtbank zal aan beide partijen, ieder voor 50%, het voorschot ter zake van de te maken deskundigenkosten opleggen.

Ter comparitie van partijen is aan de orde gekomen dat een deskundigenonderzoek mogelijk noodzakelijk werd geacht en hebben partijen verklaard dat zij opteren voor benoeming van één deskundige, te weten Professor dr. [professor 2], verbonden aan de Faculteit der Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht.

[eiseres] heeft voorts aangegeven dat deze deskundige zich desgewenst kan laten bijstaan door dr. [naam 3], als radioloog verbonden aan deze Faculteit der Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht.

[gedaagde] heeft op zich geen bezwaar gemaakt tegen benoeming van de van de door [eiseres] voorgestelde deskundigen, maar aangegeven dat het haar weinig zinvol lijkt de Faculteit te Utrecht nogmaals de betreffende röntgenopnamen te laten beoordelen, nu zij dit reeds eerder heeft gedaan.

Mede in aanmerking genomen hetgeen partijen ter comparitie omtrent de persoon van deze deskundige naar voren hebben gebracht, zal de rechtbank als deskundige prof.dr. [professor 2] benoemen.

Indien deze deskundige zich wenst te laten bijstaan door een radioloog, verdient het de voorkeur dat hij zich laat bijstaan door de door [eiseres] voorgestelde radioloog dr. [naam 3] dan wel een andere radioloog, die nog geen enkele bemoeienis heeft gehad met deze procedure. De deskundige dient daarvan melding te maken in het door hem op te maken deskundigenbericht.

Mede in aanmerking genomen voorts, hetgeen [eiseres] omtrent de aan de deskundige voor te leggen vragen naar voren heeft gebracht, zal de rechtbank de in het dictum te vermelden vragen aan de deskundige ter beantwoording voorleggen.

Indien en voor zover een klinisch onderzoek van het paard ‘Wichtelman’ door de deskundige noodzakelijk wordt geoordeeld, zal de rechtbank een dergelijk in het dictum te vermelden onderzoek aan de deskundige opdragen.

De te benoemen deskundige heeft zich bereid verklaard als zodanig op te treden, desgevraagd te kennen gegeven geen binding met partijen te hebben en niet betrokken te zijn bij de tussen partijen in geschil zijnde problemen.

De deskundige heeft het aan het onderzoek verbonden loon en de kostenvergoeding begroot op € 3.000,-- inclusief BTW, in aanmerking nemende een uurtarief van € 150,-- per uur (inclusief BTW). De deskundige is bij deze begroting er van uit gegaan dat het paard niet meer klinisch onderzocht hoeft te worden en dat er geen nieuwe röntgenopnamen genomen hoeven te worden.

Ingevolge artikel 195 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, tweede volzin, en gelet op hetgeen onder 6.17 is overwogen, dienen beide partijen ter zake van dit loon en deze kostenvergoeding voormeld bedrag, ieder voor 50%, als voorschot te deponeren.

Indien en voor zover een klinisch onderzoek van het paard ‘Wichtelman’ door de deskundige toch noodzakelijk wordt geoordeeld, zal een dergelijk onderzoek dienen plaats te vinden op een nader door de deskundige na overleg met de procureurs (raadslieden) van partijen te bepalen plaats en tijd, waarbij partijen als dan mogelijk een aanvulling van het voorschot tegen voormeld uurtarief zullen dienen te deponeren, eveneens ieder voor 50%.

De rechtbank neemt aan dat bij gebreke van de betaling van het voorschot de door de deskundige te onderzoeken stellingnamen niet langer zullen worden gehandhaafd

Partijen dienen zich bij conclusie na deskundigenbericht uit te laten over het punt genoemd onder 6.15.

In afwachting van het deskundigenbericht zal iedere verdere beslissing worden aangehouden.

Om redenen van proceseconomie wordt tussentijds hoger beroep uitgesloten.