CRvB, 30-03-2006, nr. 03/3019 WAZ

Met ingang van 1 januari 2002 is de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen in werking getreden. Ingevolge de Invoeringswet Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen treedt in dit geding de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (Uwv) in de plaats van het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv). In deze uitspraak wordt onder appellant tevens verstaan het Lisv.

Appellant heeft op bij aanvullend beroepschrift met bijlagen aangegeven gronden hoger beroep ingesteld tegen een door de rechtbank 's‑Hertogenbosch onder dagtekening 9 mei 2003 tussen partijen gewezen uitspraak, geregistreerd onder nummer AWB 02/1255 WAZ.

Namens gedaagde is van verweer gediend.

Appellant heeft bij brief van 25 augustus 2003 nadere stukken ingezonden.

Gedaagde heeft bij schrijven van 21 februari 2005, voorzien van bijlagen, zijn standpunt nader toegelicht.

Het geding is behandeld ter zitting van de Raad op 8 maart 2005, waar voor appellant is verschenen P.M.W. van der Helm, werkzaam bij het Uwv, en waar namens gedaagde is verschenen zijn echtgenote A.P.M. Bullens-Rooijackers.

Na de behandeling van het geding ter zitting van de Raad is gebleken dat het onderzoek niet volledig is geweest, in verband waarmee de Raad heeft besloten het onderzoek te heropenen. Ter voortzetting van het onderzoek heeft de Raad bij brief van 30 maart 2005 vragen aan appellant gesteld, welke door appellant zijn beantwoord bij schrijven van 10 juni 2005, met bijlage.

Namens gedaagde zijn bij ongedateerde, door de Raad op 10 mei 2005 ontvangen, brief en vervolgens bij brieven van 25 mei 2005 en 20 juli 2005 nadere stukken in het geding gebracht.

Het geding is opnieuw behandeld ter zitting van de Raad op 27 september 2005. Voor appellant is daar verschenen Y.P.G. Derksen, werkzaam bij het Uwv, terwijl namens gedaagde wederom is verschenen zijn echtgenote A.P.M. Rooijackers-Bullens.

Gedaagde exploiteert samen met zijn echtgenote een boomkwekerij, in de rechtsvorm van een vennootschap onder firma (V.O.F.). Gedaagde heeft bij appellant melding gemaakt van sedert 22 december 2000 als gevolg van rugklachten bestaande arbeidsongeschiktheid. De verzekeringsarts van appellant heeft vastgesteld dat sprake is van deformerende nek- en rugaandoeningen. De eerste arbeidsongeschiktheidsdag heeft hij op 22 december 2000 bepaald. In verband met de beperkingen die voor gedaagde voortvloeien uit zijn rugaandoening, is gedaagde naar het oordeel van de verzekeringsarts nog slechts geschikt voor lichte werkzaamheden, waarbij de rug niet wordt belast.

Appellants arbeidsdeskundige heeft geconcludeerd dat gedaagde niet langer ten volle geschikt is te achten voor de eigen werkzaamheden, maar nog wel in staat is tot het verrichten van de werkzaamheden die behoren bij de door hem geselecteerde loondienstfuncties. De daaraan te ontlenen verdiencapaciteit leidt volgens de arbeidsdeskundige in vergelijking met het maatgevende inkomen van gedaagde tot een inkomensverlies van 44,6%, overeenkomend met indeling in de arbeidsongeschiktheidsklasse 35 tot 45%.

Bij besluit van 1 november 2001 heeft appellant vervolgens gedaagde in aansluiting op de wettelijke wachttijd van 52 weken, met ingang van 21 december 2001, in aanmerking gebracht voor een uitkering ingevolge de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ), berekend naar een mate van arbeidsongeschiktheid van 35 tot 45%.

Gedaagde heeft in bezwaar grieven van medische en arbeidskundige aard aangevoerd. Wat betreft de arbeidskundige aspecten van de schatting zijn in de loop van de bezwaarprocedure in het bijzonder bezwaren naar voren gebracht met betrekking tot de vaststelling van het maatmaninkomen. In dit kader is onder meer erop gewezen dat gedaagde in het jaar 1999 gedurende het tijdvak van 15 maart tot 16 mei van zijn particuliere verzekeraar een uitkering heeft ontvangen op basis van een arbeidsongeschiktheid — voor het eigen werk — van 100% en gedurende het tijdvak van 17 mei tot 1 september op basis van een arbeidsongeschiktheid van 75%.

Naar het oordeel van de bezwaarverzekeringsarts van appellant heeft de primaire verzekeringsarts de beperkingen van gedaagde juist vastgesteld. Er is zijns inziens geen indicatie voor een medische urenbeperking. De bezwaarverzekeringsarts heeft voorts aangegeven dat en waarom de voor de schatting gebruikte functies voor gedaagde geschikt zijn te achten. De bezwaararbeidsdeskundige heeft aangegeven dat het maatmaninkomen op juiste wijze is vastgesteld aan de hand van het aan gedaagde toekomende deel van de bedrijfswinst over de drie jaren voorafgaande aan het intreden van de arbeidsongeschiktheid: 1997, 1998 en 1999. Voorts heeft de bezwaararbeidsdeskundige enkele functies laten vervallen vanwege daarin voorkomende wisselende diensten, onder vaststelling evenwel dat de mate van arbeidsongeschiktheid (vrijwel) ongewijzigd blijft: 44,8%, onverminderd leidend tot indeling in de klasse 35 tot 45%.

Bij besluit van 17 april 2002, hierna: het bestreden besluit, heeft appellant het bezwaar ongegrond verklaard.

De rechtbank heeft voorop gesteld dat de eerste arbeidsongeschiktheidsdag, die overeenkomstig gedaagdes eigen opgave is vastgesteld op 22 december 2000, tussen partijen niet in geschil is en dat ook de rechtbank uitgaat van de juistheid daarvan. Voorts heeft de rechtbank op grond van de beschikbare medische gegevens geoordeeld dat ten aanzien van gedaagde de juiste medische beperkingen tot het verrichten van arbeid in aanmerking zijn genomen. Ook ziet de rechtbank geen aanleiding voor het oordeel dat op medische gronden voor gedaagde een beperking in de arbeidsurenomvang geldt met betrekking tot rugsparende werkzaamheden.

De rechtbank heeft zich evenwel niet kunnen verenigen met de arbeidskundige grondslag van het bestreden besluit. Daartoe heeft de rechtbank in de aangevallen uitspraak, waarin gedaagde als eiser is aangeduid, als volgt overwogen:

Appellant kan zich met evenvermeld oordeel van de rechtbank inzake de arbeidskundige grondslag van het bestreden besluit niet verenigen en heeft in het aanvullend beroepschrift dienaangaande het volgende naar voren gebracht:

Van de zijde van gedaagde is de door de rechtbank aangehouden benadering met betrekking tot het maatmaninkomen onderschreven. Evengenoemde tijdvakken van gehele respectievelijk gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid dienen naar de zienswijze van gedaagde inderdaad buiten aanmerking te worden gelaten bij de vaststelling van gedaagdes aandeel in de winst over het jaar 1999. De van de particuliere verzekering ontvangen uitkering zou juist, als vervangend inkomen, wel bij de vaststelling van het maatgevende inkomen dienen te worden betrokken. Voorts wordt staande gehouden dat geen zorgvuldig medisch onderzoek heeft plaatsgevonden en dat de in aanmerking genomen functies in verband met de daarin voorkomende belastende aspecten niet haalbaar zijn voor gedaagde.

De Raad overweegt in de eerste plaats dat hij in navolging van de rechtbank geen aanknopingspunten heeft om te twijfelen aan de juistheid van de ten aanzien van gedaagde van toepassing geachte medische beperkingen. Zulks geldt ook voor het standpunt van appellant dat er geen medische indicatie bestaat voor een beperking van de arbeidsomvang. Gedaagde heeft — ook in hoger beroep — geen medische gegevens overgelegd die aanleiding zouden kunnen geven tot een andersluidend oordeel. Uitgaande aldus van de juistheid van het opgestelde belastbaarheidspatroon, staat voor de Raad tevens genoegzaam vast dat de bij de schatting in aanmerking genomen functies voor gedaagde geschikt zijn te achten.Voor zover sprake is van markeringen, acht de Raad die vanwege appellant afdoende toegelicht.

Voorts overweegt de Raad dat het hoger beroep van appellant slaagt.

Met appellant ziet de Raad in het onderhavige geval geen plaats voor het volgen van de door de rechtbank met betrekking tot de berekening van het maatmaninkomen aangehouden benadering.

In zijn rechtspraak heeft de Raad als hoofdregel neergelegd dat in gevallen waarin dat praktisch mogelijk is bij de bepaling van het maatmaninkomen van een zelfstandige in beginsel dient te worden uitgegaan van de door de fiscus aanvaarde nettowinst over de laatste drie boekjaren voorafgaande aan het jaar van intreden van de arbeidsongeschiktheid. Naar de Raad vaker heeft overwogen stoelt die hoofdregel op de wenselijkheid, gezien de veelal wisselende inkomsten van een zelfstandige, de representativiteit van het maatmaninkomen te vergroten en het telkenmale voeren van discussies over allerlei min of meer arbitraire aspecten te voorkomen.

Een andersluidende vaststelling van genoemde referteperiode kan aangewezen zijn indien daarvoor praktische gronden bestaan, bijvoorbeeld in geval de zelfstandige korter dan drie jaar als zodanig heeft gewerkt. Hiervan afgezien zal echter, met het oog op handhaving van de praktische hanteerbaarheid van genoemde hoofdregel, binnen de grenzen van de redelijkheid aan genoemde periode van drie jaar dienen te worden vastgehouden. Ruimte voor afwijking is er dan ook slechts in zeer bijzondere gevallen, waarin evident is dat de in de referteperiode van drie jaren behaalde winst geen reële afspiegeling vormt van de verdiencapaciteit als gezonde zelfstandige.

In het geval van gedaagde doet zich een zodanige bijzondere situatie naar het oordeel van de Raad niet voor. Gedaagde is er niet in geslaagd aan te tonen dat de hiervoor genoemde tijdvakken waarin hij vanwege zijn fysieke beperkingen in het jaar 1999 tijdelijk een volledige, respectievelijk een gedeeltelijke, particuliere arbeidsongeschiktheidsuitkering heeft ontvangen, een zodanige negatieve invloed hebben gehad op het bedrijfsresultaat en op zijn verdienvermogen in dat jaar, dat gezegd moet worden dat met het meenemen van de over dat jaar gerealiseerde bedrijfswinst bij de vaststelling van het maatmaninkomen een evident onjuist beeld wordt verkregen van zijn verdiencapaciteit.

Het bedrijfsresultaat over de jaren 1997, 1998 en 1999 bedroeg respectievelijk f 167.000,-, f 35.000, — en f 230.000, -, terwijl het fiscale winstaandeel van gedaagde in die jaren achtereenvolgens bedroeg f 77.883, -, f 14.201, — en f 114.200, -. Het bedrijfsresultaat in 1999 was derhalve zelfs beduidend hoger (f 195.000, -) dan het jaar ervoor, terwijl — in lijn daarmee — ook gedaagdes winstaandeel aanzienlijk (met ongeveer f 100.000, -) was toegenomen. Afgaande op de cijfers kan worden vastgesteld dat in het bedrijf van gedaagde de factor ‘fysieke arbeid’ op de omzet en de winst in het jaar 1999 kennelijk slechts beperkte betekenis heeft gehad. Mogelijkerwijs heeft dit te maken met de omstandigheid dat de in het jaar1999 gerealiseerde omzet en winst voor een belangrijk deel blijken te zijn bepaald door de uitgestelde omzet in het jaar 1998. Daarnaast is van de zijde van gedaagde aangegeven dat hij de bedrijfsvoering in 1999 mede door de verhoogde inzet van zijn echtgenote en kinderen heeft kunnen continueren. Inzet van betaald personeel van buitenaf bleek daardoor niet nodig. De ondernemingsbeslissingen, die gedaagde ter zake heeft moeten nemen, dienen uiteraard ook te worden aangemerkt als activiteiten die een economische waarde voor het bedrijf vertegenwoordigen en die medebepalend zijn geweest voor de behaalde resultaten.

De Raad komt tot de slotsom dat appellant terecht, toepassing gevend aan meergenoemde hoofdregel, ter bepaling van het maatgevende inkomen van gedaagde de winst over de jaren 1997, 1998 en 1999 in ogenschouw heeft genomen.

Ten slotte overweegt de Raad nog dat de in 1999 aan gedaagde verstrekte particuliere arbeidsongeschiktheidsuitkering zelf ook terecht niet bij de berekening van zijn maatmaninkomen is betrokken, nu die uitkering niet kan worden gerekend te behoren tot de in aanmerking te nemen winst.

Het bestreden besluit kan in rechte stand houden. De aangevallen uitspraak, waarbij dat besluit niet in stand is gelaten, komt voor vernietiging in aanmerking.

De Raad acht geen termen aanwezig om toepassing te geven aan artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.

De Centrale Raad van Beroep,

Recht doende:

Vernietigt de aangevallen uitspraak;

Verklaart het beroep tegen het bestreden besluit ongegrond.

Aldus gegeven door mr. K.J.S. Spaas als voorzitter en mr. J.W. Schuttel en mr. C.W.J. Schoor als leden, in tegenwoordigheid van J.W. Engelhart als griffier en uitgesproken in het openbaar op 30 maart 2006.

(get.) K.J.S. Spaas.

(get.) J.W. Engelhart.